پس از آنکه این اصل بنیادین ایمان اسلامی درباره حقیقت ایمان و کفر، و فرستادگان خدا و پیامهای ایشان بیان شد، این سوره اکنون به رفتارهایی میپردازد که یهودیان در موارد متعددی از خود نشان دادند و چگونه آشکارا سخنان زشت بر زبان راندند. سوره رفتار آنان را در برابر پیامبر ﷺ و پیام او نکوهش میکند، بهویژه خواستههای لجوجانهشان مبنی بر اینکه او برای اثبات رسالتش نشانهها و دلایلی ارائه دهد. این رفتار را با رفتاری که ایشان در برابر فرستاده خودشان، موسی (علیهالسلام) داشتند، و با رفتارشان نسبت به عیسی (علیهالسلام) و مادرش مریم مقایسه میکند. موضع آنان نشان میدهد که یهودیان در طول نسلهای بسیار همواره همین سرشت را داشتهاند. قرآن نسلی از یهودیان را که با پیامبر ﷺ مخالفت کردند، و آنان را که با عیسی مخالفت ورزیدند، و نسلی را که در گذشته با موسی مخالفت کرد، بهعنوان یک گروه واحد یاد میکند؛ و بدینسان تأکید میکند که همه ایشان سرشت یکسانی داشتند.
Having established this basic principle of Islamic faith with regard to the truth of faith and unfaith, God’s messengers and their messages, the sūrah now refers to the attitudes adopted by the Jews on a number of occasions and how they openly spoke evil. It denounces their attitude towards the Prophet and his message, particularly their pigheaded demands asking him to provide them with signs and evidence proving his message. It compares this attitude to the one they adopted towards their own messenger, Moses (peace be upon him), and to their attitude towards Jesus (peace be upon him) and his mother, Mary. Their stance reveals that the Jews have always had the same nature over many generations. The Qur’ān speaks of the Jewish generation which opposed the Prophet and that which opposed Jesus and the one which opposed Moses in the past as one group, in this way emphasising the fact that they all shared the same nature.
اهل کتاب از تو میخواهند که کتابی از آسمان بر آنان فرود آوری. آنان از موسی چیزی بزرگتر از این خواستند، آنگاه که گفتند:
The people of earlier revelations ask you to have a book sent down to them from heaven. They asked Moses for something even greater than that, when they said:
«ما را آشکارا به خدا نشان ده.» پس صاعقه به سبب ستمشان آنان را فروگرفت. سپس، پس از آنکه دلایل روشن برایشان آمده بود، گوساله را پرستیدند. با این همه، ما از آن گذشتیم و به موسی حجتی آشکار دادیم. و کوه طور را بر فراز ایشان برافراشتیم تا بر پیمانی که بسته بودند گواه باشد.
`Make us see God with our own eyes.” The thunderbolt smote them for this their wrongdoing. After that, they took to worshipping the calf even after clear evidence of the truth had come to them. Yet We pardoned them that, and We gave Moses clear authority. We raised Mount Sinai high above them in witness of their solemn pledge.
و گفتیم به ایشان: «از این دروازه با سجدهکنان داخل شوید»، و نیز به ایشان گفتیم:
And We said to them: `Enter the gate, prostrating yourselves”; and We also told them:
«به حرمت سبت تجاوز نکنید»؛ و ما از ایشان پیمانی بسیار مؤکد گرفتیم.
`Do not break the Sabbath-law”; and We received from them a most solemn pledge.
(آیات ۱۵۳-۱۵۴)
(Verses 153-154)
یہودی جو جزیرہ نمائے عرب میں رہتے تھے، انہوں نے اسلام اور نبی ﷺ کے بارے میں کھلم کھلا دشمنانہ اور سخت گیرانہ رویہ اختیار کیا۔ وہ مسلسل اسلام کو ختم کرنے کی غرض سے سازشیں کرتے رہے۔ ان کے اس رویے اور ان کی سازشوں کی تفصیل قرآن میں بیان کی گئی ہے۔ ہم نے جلد اول اور جلد دوم میں اور اس جلد میں پہلے بھی اس کے بعض پہلوؤں پر گفتگو کی ہے۔ اب ہمارے سامنے اس رویے کے دیگر پہلوؤں کی وضاحت ہے۔
The Jews living in the Arabian Peninsula took an openly hostile and rigid attitude towards Islam and the Prophet. They continuously schemed against Islam to try to bring about its downfall. Their attitude and scheming have been described in detail in the Qur’ān. We have also discussed certain aspects of it in Volumes I and II as also earlier in this volume. Now we have an explanation of other aspects of this attitude.
با لحنی متکبرانه، از پیامبر ﷺ خواستند که کتابی مکتوب که از آسمان نازل شده باشد برایشان بیاورد تا با دست خود لمسش کنند: «اهل کتاب از تو میخواهند که کتابی از آسمان بر ایشان فرود آوری.» (آیه ۱۵۳)
Adopting an overbearing manner, they demanded of the Prophet that he should bring them a written book sent down from heaven which they could touch with their own hands: “The people of earlier revelations ask you to have a book sent down to them from heaven.” (Verse 153)
خداوند از جانب پیامبرش پاسخ میدهد و فصلی از تاریخ یهود را برای مسلمانان بازگو میکند؛ فصلی که با پیامبر، رهبر و نجاتدهندهی خودشان، موسی، در ارتباط است. آنان ادعا میکردند که به موسی ایمان دارند، اما در عین حال پیامهای عیسی و محمد (صلوات الله علیهم اجمعین) را انکار میکردند. بنابراین این تکبر تازگی ندارد و منحصر به آن نسل از یهود نبوده است. از زمان موسی تاکنون، آنان بیحسی خود را نشان دادهاند؛ بیحسیای که فهمشان را تنها به جهان مادی محدود کرده، و لجاجتی که نشان داده تنها تحت فشار در برابر حقیقت تسلیم میشوند. آنان همواره خیانتپیشه بوده و پیمانهای خود را نه تنها با مردم، بلکه با پروردگارشان نیز شکستهاند. آنان گستاخ و بیپروا هستند: آنچه گفته میشود را تحقیق نمیکنند. از بهکار بردن سخنان زشت نیز خودداری نمیکنند. همواره حریصاند و میکوشند دست بر اموال دیگران بیندازند، هرچند هیچ حق مشروعی بر آن نداشته باشند. آنان به خداوند و پاداشی که او برای مؤمنان آماده کرده، پشت میکنند.
God gives the answer on behalf of His Messenger, relating to him and to the Muslim community a chapter of Jewish history with their own Prophet, leader, and saviour, Moses, in whom they claimed to believe while denying the messages of Jesus and Muĥammad (peace be upon them all). This arrogance, then is not new. It was not characteristic only of that generation of Jews. Ever since the time of Moses, they have demonstrated their insensitivity, which has restricted their understanding to the material world only, and their stubbornness which has shown that they do not yield to the truth except under pressure. They have always been treacherous, breaking their covenants not only with people but also with their Lord. They are rude and impudent: they do not verify what is being said. Nor do they refrain from using evil words. They are always greedy, trying to lay their hands on other people’s property though they may have no rightful claim to it. They turn their backs on God and the reward He has in store for believers.
در اینجا با اقدامی روبرو هستیم که ماهیت واقعی یهودیان و نگرشهایشان را آشکار میکند. اینکه این اقدام به شکلی چنین قدرتمند به جنبههای گوناگون بسیاری میپردازد، به ما نشان میدهد که وضعیت مدینه در زمان پیامبر ﷺ واقعاً چگونه بود. همان نوع نیرنگبازی شرورانه هنوز هم تا به امروز علیه اسلام و مسلمانان ادامه دارد.
What we have here, then, is a campaign revealing the true nature of the Jews and their attitudes. The fact that it tackles in such a powerful way so many different aspects shows us just what the situation in Madinah at the time of the Prophet really was like. The same sort of wicked scheming is still going on against Islam and the Muslims to this day.
«اهل کتاب از تو میخواهند که کتابی از آسمان بر آنان نازل کنی.» تو نباید از این سختگیریای که چیز تازهای در آن نیست، نگران باشی: «از موسی چیزی بزرگتر از این خواستند، آنگاه که گفتند: خدا را آشکارا به ما بنما.» دلیل روشن و نشانههای آشکاری که خدا از راه موسی، پیامبرشان، به ایشان داده بود، برای آنکه دلهایشان را تکان دهد، ذهنهایشان را بگشاید یا ایشان را به ایمان و تسلیم برساند، کافی نبود. آنان میخواستند خدا را مستقیماً و با چشم خود ببینند. این خواستهای بود آمیخته با گستاخی که از کسی که معنای ایمان را بداند یا احساس کند، برنمیآمد. از این رو «صاعقه به سبب ستمشان ایشان را فروگرفت». (آیه ۱۵۳) با این همه، خدا ایشان را بخشید، و این در پاسخ به دعای موسی بود که از خدا خواست آنان را ببخشاید. این موضوع در سورهای دیگر توضیح داده شده است:
“The people of earlier revelations ask you to have a book sent down to them from heaven.” You need not worry about this rigidity in which there is nothing new: “They asked Moses for something even greater than that, when they said: Make us see God with our own eyes.’” The clear evidence and clear signs God has given them through Moses, their Prophet, were not enough to touch their hearts and open their minds or to lead them to belief and submission. They wanted to see God directly, with their own eyes. This was a demand characterised by rudeness which could not have come from a person who knows or feels what faith means. Therefore, “the thunderbolt smote them for their wrongdoing”. (Verse 153) God, however, pardoned them, this in answer to the prayers of Moses who appealed to God to forgive them. This is explained in another sūrah:
«وقتی لرزهٔ شدیدی آنان را فرا گرفت، (موسی) دعا کرد: پروردگارا، اگر میخواستی، پیش از این و با من، آنان را هلاک میکردی. آیا ما را به خاطر کارهای سفیهان میان ما هلاک میکنی؟ این همه جز آزمونی از جانب تو نیست؛ که هر که را بخواهی با آن گمراه میسازی و هر که را بخواهی به راه راست هدایت میکنی. تو سرپرست ما هستی؛ پس ما را بیامرز و بر ما رحم کن. تو بهترین آمرزندگانی.»
“When violent trembling seized them, he (Moses) prayed: My Lord, had You so willed, You would have destroyed them before this, and me with them. Will You destroy us for what the weak-minded among us have done? All this is but a trial from You, whereby You allow to go astray whom You will and guide aright whom You will. You are Our Master: grant us then, forgiveness and have mercy on us. You are the best of all forgivers.” (7: 155)
«پس از آن، آنان حتی پس از آمدنِ دلیلِ روشنِ حق به سویشان، به پرستشِ گوساله روی آوردند.» مقصود از این، گوسالهٔ زرّینی است که سامری از زیورهایی که با نیرنگ از زنان مصری گرفته شده بود، هنگام خروج از مصر برای ایشان ساخت. آنان بیدرنگ به پرستشِ آن گوساله پرداختند، هنگامی که موسی ـ علیهالسلام ـ از نزدشان فراخوانده شد و در جایی که پروردگارش برایش تعیین کرده بود درنگ کرد؛ جایی که خداوند در آن، الواح حاوی هدایت برای قومش را به او داد.
“After that, they took to worshipping the calf even after clear evidence of the truth had come to them.” The reference here is to the golden calf, made for them by the Sāmirī using the jewellery taken by trickery from Egyptian women as they left Egypt. They immediately took to worshipping that calf when Moses was called away from them, staying at a place appointed to him by His Lord where He gave him the tablets containing guidance for his people.
«و با این حال، ما از آنان درگذشتیم.» اما یهودیان همیشه هماناند. آنان تنها در برابر زور تسلیم میشوند. «و به موسی اقتداری آشکار دادیم.» (آیهٔ ۱۵۳) آن اقتدار به احتمال زیاد همان قوانینی است که در الواح آمده است. قانونی که از جانب خدا داده شده، اقتداری مستقیم از سوی او به همراه دارد. خدا هیچ قانونی جز آن را تأیید نمیکند. چنین قانونی تأثیر واقعیای بر دلهای مردم ندارد. در نتیجه، مردم به قوانین و مقرراتی که خودشان وضع یا اعلام کردهاند احترام شایسته نمیگذارند. این قوانین تنها زمانی رعایت میشوند که مردم از گرفتار شدن هنگام نقض آنها بترسند. در مقابل، قوانین خدا احترامی راستین دارند و مردم با میل و رغبت آنها را رعایت میکنند.
“Yet We pardoned them that.” But the Jews are always the same. They succumb by force only. “And We gave Moses clear authority.” (Verse 153) That authority is most probably the laws contained in the tablets. A law given by God provides direct authority from Him. God does not sanction any law other than that. It has no real effect on people’s hearts. Consequently, people do not show proper respect to laws and regulations that they themselves issue or promulgate. These are only heeded when people fear being caught when they break them. God’s laws, on the other hand, enjoy genuine respect and people observe them willingly.
و کوه طور را بالای سرشان برافراشتیم تا بر پیمان محکمشان گواه باشد. و به ایشان گفتیم: «با سجده از این دروازه وارد شوید»؛ و نیز به ایشان گفتیم: «حرمت شنبه را نشکنید»؛ و از ایشان پیمانی بسیار استوار گرفتیم. (آیه ۱۵۴)
از آنجا که دلهای یهودیان به راستی تحت تأثیر ایمان قرار نگرفته بود، آنان از پذیرش آنچه بر لوحها نوشته شده بود سر باز زدند. از این رو با نوعی زور جسمانی که با سرشت بیاحساس ایشان سازگار بود، به تسلیم واداشته شدند. آنان کوه را دیدند که بالای سرشان برافراشته شده و هر لحظه ممکن بود فرو افتد و همه را نابود کند، مگر آنکه تسلیم شوند و پیمان ببندند که به عهدی که خدا با ایشان بسته پایبند باشند و وظایفشان را، چنانکه در این لوحها بیان شده، انجام دهند. تنها آنگاه، زمانی که به تسلیم واداشته شدند، پیمان دادند که آن عهد الزامآور و بسیار مؤکد را به جا آورند. این پیمان در اینجا با تعبیراتی توصیف شده که با تصویر هولناک کوهی که بالای سرشان و در دلهای سختشان برافراشته شده، همخوانی دارد. توصیف پیمان به این شکل، تصویری نیز از قدرت و تأثیر آن به دست میدهد.
We raised Mount Sinai high above them in witness of their solemn pledge. And We said to them: `Enter the gate, prostrating yourselves”; and We also told them: “Do not break the Sabbath-law”; and We received Pam them a most solemn pledge. (Verse 154) Because their hearts had not been truly influenced by faith, the Jews refused to submit to what was written on the tablets. Hence, they were brought into submission by the sort of physical force suited to their insensitive nature. They beheld the mountain raised above their heads, threatening to fall down any moment and destroy them all unless they surrendered and pledged to observe the covenant God made with them and to carry out their duties as explained on these tablets. Only then, when they were forced into submission did they give their pledges to fulfil the binding, most emphatic covenant. The covenant is described here in terms fitting the horrific image of a mountain raised over their heads and within their hardened hearts. Describing the covenant thus also provides an image of its power and effect.
پیمان چنین مقرر شده بود که هنگام ورود از دروازهٔ بیتالمقدس سجده کنند و به حکم سَبَت عمل نمایند، پس از آنکه درخواست کرده بودند که سَبَت روز استراحت و بهرهمندی آنان باشد. اما پس از آن چه رخ داد؟ هنگامی که احساس ترس و مغلوب بودنِ آنان کاهش یافت، آغاز کردند به رها کردن تعهدات خود. آیات خدا را انکار کردند و پیامبران خود را بیهیچ دلیلی کشتند. افزون بر این، با غرور و تکبر لاف زدند که دلهایشان در برابر هر سخن اندرزدهندهای بسته است.
The covenant stipulated that they should prostrate themselves when they entered the gate of Jerusalem, and that they should observe the Sabbath law, after having requested that the Sabbath be their day of rest and enjoyment. But what happened thereafter? Once their feelings of fear and of being overpowered had weakened, they began to disassociate themselves from their pledges. They denied God’s revelations and killed their prophets without having any cause to do so. Moreover, they boasted arrogantly, saying that their hearts were closed to all words of admonition.
علاوه بر این، آنان تمام کارهایی را انجام دادند که خداوند در قرآن درباره آنها با فرستادهاش و با مسلمانان بیان میکند: «پس [ما آنان را کیفر دادیم] به سبب پیمانشکنیشان، و کفرشان به آیات خدا، و کشتنشان پیامبران را به ناحق، و به سبب گفتهشان: "دلهای ما در غلاف است." [نه] بلکه خداوند به سبب کفرشان بر دلهایشان مُهر نهاده است، پس جز اندکی از ایشان ایمان نمیآورند.» (آیه ۱۵۵)
Furthermore, they did all the things God relates to His Messenger and to the Muslims in the Qur’ān: “And so, [We punished them] for the breaking of their pledge, their disbelief in God’s revelations, their killing of prophets against all right, and for their boast, “Our hearts are closed.” Indeed God sealed their hearts on account of their disbelief. As a result they have no faith except for a few of them.” (Verse 155)
در این مرحله، شرح رفتار بسیار ناپسندِ آنان قطع میشود.
At this point the account of their highly objectionable behaviour is interrupted.
آنان میگفتند: «دلهای ما در پوشش است»، یا به این منظور که پیامبر را از پذیرفتهشدن دعوتش از سوی آنان ناامید کنند، یا برای ریشخند اینکه خودشان فرا خوانده شدهاند تا به اسلام ایمان آورند. پاسخ بیدرنگ داده میشود تا آنان را خاموش کند: «در حقیقت خدا به سبب کفرشان بر دلهایشان مهر نهاده است، پس جز اندکی از ایشان ایمان نمیآورند.» (آیه ۱۵۵) دلهای آنان از نخست مُهر نشده بود. این کفر و انکار آیات خدا بود که سبب شد خدا بر آنان مُهر بزند و دلهایشان را بسته کند. بدینسان، آنان سختدل و گمراه بودند و توان دریافت معنای ایمان را نداشتند. از این رو، اکثریت قریب به اتفاق ایشان کافر ماندند. تنها اندکی دلهای خود را گشوده نگه داشتند، داوریای بیطرفانه داشتند و حقیقت را هرجا که آنان را برد دنبال کردند. خدا این گروه را به راه راست هدایت کرد و ایمان را پذیرفتند، اما شمار ایشان واقعاً بسیار اندک بود. از جمله آنان عبدالله بن سلام، ثعلبة بن سعیه، اسد بن سعیه و اسد بن عبیدالله بودند.
They would say: “Our hearts are closed”, either to make the Prophet despair of a favourable response from them or to deride the fact that they, themselves, were being called upon to believe in Islam. An answer is given straight away to silence them: “Indeed God sealed their hearts on account of their disbelief As a result they have no faith, except for a few of them.” (Verse 155) Their hearts were not sealed by nature. It is their disbelief and their rejection of God’s messages which caused them to be stamped over and sealed by God. Thus, they are hard-hearted, misguided, incapable of appreciating what faith means. Therefore, the overwhelming majority of them remained unbelievers. Only a few kept their hearts open, maintained an objective judgement and pursued the truth wherever it led them. God has guided these people aright and they accepted the faith. But these were very few indeed. Among them were `Abdullāh ibn Sallām, Tha`labah ibn Sa`yah, Asad ibn Sa`yah and Asad ibn `Ubaydillāh.