پیش‌تر در این سوره، خداوند دو مثال آورد تا اصلی مهم از ایمان را برای مردم روشن کند. اکنون مثالی دیگر می‌زند تا وضعیت مکه و مردم مشرکِ آن را که نعمت‌هایی را که خداوند به ایشان ارزانی داشته بود انکار می‌کردند، ترسیم نماید. این مثال روشن می‌سازد که اگر ایشان بر این رویه پافشاری کنند، چه سرنوشتی در انتظارشان است. این مثال، پیش از آن‌که به چیزهای پاکیزه و سودمندی اشاره کند که ایشان بر اساس افسانه‌های شرک‌آلودشان بر خود حرام می‌کردند، نعمت‌های فراوانی روزی، آرامش و امنیتی را که به این شهر داده شده بود برجسته می‌سازد. در حقیقت، خداوند این چیزها را برای بشر حلال کرده است. او آنچه را حرام کرده به روشنی بیان فرموده است و این حرام‌ها شامل اموری که ایشان خودسرانه بر خود حرام می‌کنند نمی‌شود. این رفتار، ناسپاسی نسبت به خداوند است، چرا که برای نعمت‌های او شکرگزار نیستند. با این نگرش، خود را در معرض عذاب سخت خداوند قرار می‌دهند.

Earlier in the sūrah God gave two examples to drive home to people an important principle of faith. Now He gives another to portray the situation of Makkah and its pagan people who denied the blessings God had bestowed on them. The example serves to make clear what destiny awaits them if they persist in their attitude. The example highlights the blessings of abundant provisions, peace and security given to the city before mentioning the good and wholesome things they prohibit themselves on the basis of their pagan myths. In fact God has made these lawful to mankind. He has clearly outlined what He has forbidden, and it does not include the matters they prohibit themselves. This is an act of ingratitude to God, giving no thanks to Him for His blessings. By adopting this attitude they lay themselves open to God’s severe punishment.

همان‌گونه که این سوره چیزهای ناپاکی را که خداوند بر مسلمانان حرام کرده است بیان می‌کند، به چیزهای پاکیزه‌ای نیز اشاره می‌کند که خداوند به سبب ستمکاری یهودیان بر آنان حرام ساخته بود.

As it outlines the foul things God has forbidden to Muslims, the sūrah mentions the wholesome things God had forbidden to the Jews because of their wrongdoing.

این‌ها برای پدران پیشین آن‌ها در زمان ابراهیم که بنده‌ای خالصانه و پارسا برای خدا بود، حرام نشده بود. در حقیقت، این امور برای او و نسل او حلال بود.

These were not forbidden to their forefathers at the time of Abraham who was a devout servant of God. These were indeed permissible to him and his offspring.

برخی از آن‌ها بعدها به‌عنوان نوعی مجازات برای نافرمانی‌های بعدی‌شان بر یهودیان حرام شدند. کسانی که پس از آن راه خود را اصلاح کردند، می‌توانستند بخشش و رحمت خدا را دریافت کنند.

Some were later forbidden to the Jews as a sort of punishment for their subsequent disobedience. Those who then mended their ways could receive God’s forgiveness and mercy.

خداوند نمونهٔ شهری را بیان می‌کند که در امنیت و آسایش زندگی می‌کرد. روزی‌اش از هر سو به فراوانی به آن می‌رسید. با این همه، نسبت به نعمت‌های خداوند ناسپاس بود. از این رو، خداوند به سبب آنچه مردمش انجام می‌دادند، آن را به تلخی گرسنگی و ترس دچار کرد.

God cites the case of a town living in security and ease. Its sustenance comes to it in abundance from all quarters. Yet it was ungrateful for God’s favours. Therefore, God caused it to experience the misery of hunger and fear for what its people used to do.

و به یقین پیامبری از میان خودشان به سوی آنان آمد، اما او را تکذیب کردند.

There had come to them a messenger from among themselves, but they denied him.

بنابراین، عذاب بر ایشان فرو گرفت، زیرا ستمکار بودند. (آیات ۱۱۲-۱۱۳)

Therefore suffering overwhelmed them as they were wrongdoers. (Verses 112-113)

این مورد بسیار شبیه به مورد مکه است، جایی که خانهٔ مقدس خدا ساخته شد. آن شهر، شهری حرمت‌دار شد که همه در آن احساس امنیت می‌کردند. هیچ‌کس تهدید نمی‌شد، حتی اگر ممکن بود مرتکب قتل شده باشد. همه از امنیتی که در جوار خانهٔ محترم خدا بودن به همراه داشت بهره‌مند بودند. مردم اطراف با انواع خطرها تهدید می‌شدند، در حالی که اهل مکه از صلح و امنیت برخوردار بودند. روزی‌شان از سراسر جهان به آسانی به آنان می‌رسید، با کاروان‌های زیارتی یا تجاری که در امنیت سفر می‌کردند. با این حال، آنان در دره‌ای بی‌آب‌وعلف و بدون کشت و گیاه زندگی می‌کردند. با این همه، از زمان ابراهیم، افزون بر امنیت، از زندگی پرروبق نیز برخوردار بودند.

This case is very similar to that of Makkah where God’s sacred house was built. It was made a consecrated city where everyone could feel secure. No one was threatened, even though he might be guilty of murder. All enjoyed the security of being in the neighbourhood of God’s Inviolable House. People all around were threatened by all manner of dangers, while the people of Makkah enjoyed peace and security. Their provisions came to them easily from all over the world, carried by pilgrims or trade caravans which travelled in peace. Yet they lived in a barren valley with no cultivation or vegetation. Nevertheless, ever since the days of Abraham, they enjoyed a life of prosperity in addition to their security.

سپس پیامبری نزدشان آمد؛ مردی از میان خودشان که می‌شناختند همواره راستگو است و در درستکاری سرمشق بود. آنان نمی‌توانستند هیچ عیبی در اخلاق او بیابند. این خدا بود که او را به عنوان فرستاده‌ی خود فرستاد، تا برای آنان و برای تمام بشریت رحمت باشد، و به همان آیینی دعوت کرد که ابراهیم بدان دعوت می‌کرد؛ همان ابراهیمی که خانه‌ی محترم عبادت را بنا نهاد، خانه‌ای که امنیت و رفاه آنان را تضمین می‌کرد.

Then a Messenger came to them: a man from among them whom they knew to always tell the truth and to be exemplary in his honesty. They could find nothing wrong with his character. It was God who sent him as His Messenger, bringing mercy to them and to all mankind, preaching the same faith as that of Abraham, who built the Inviolable House of worship which ensured their security and prosperity.

سورہ اب ان چیزوں کو واضح کرتی ہے جو حرام ہیں، اور ان حرام چیزوں کی تفصیل بیان کرتی ہے۔ اس فہرست میں وہ چیزیں شامل نہیں جو عربوں نے اپنے اوپر حرام ٹھہرا رکھی تھیں اور جن کے لیے خاص نام رکھے گئے تھے، جیسے بحیرہ، سائبہ، وصیلہ اور حام۔

Now the sūrah defines what is forbidden, listing the prohibitions in detail. The list does not include what the Arabs forbade themselves, giving these special names such as baĥīrah, sā’ibah, waşīlah and ĥām.

ما در شیوهٔ بیان محرمات به انحصار توجه می‌کنیم: «إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ» {او بر شما فقط مردار، خون، گوشت خوک و آنچه به غیر نام خدا بر آن نام برده شده را حرام کرده است.} (آیهٔ ۱۱۵) این‌ها یا از آن رو حرامند که از نظر جسمی زیان‌آورند، همچون حیوان مرده، خون و گوشت خوک، یا از آن رو که برای ایمان یا سلامت روانی انسان ناپسندند، مانند نام بردن از مخلوقی به هنگام ذبح. «فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ» {ولی هرکس که ناچار شود، در حالی که نه خواهان آن باشد و نه از حد ضرورت تجاوز کند، پس خدا آمرزندهٔ مهربان است.} (آیهٔ ۱۱۵) این دین اسلام آسان گرفته شده و هیچ سختی‌ای در آن نیست. اگر کسی از مرگ بترسد یا بر اثر گرسنگی و تشنگی بیمار شود، می‌تواند از این حرام‌ها چیزی بخورد. پیش‌تر به اختلاف علما دربارهٔ میزان خوردن در چنین مواردی اشاره کردیم. نکتهٔ مهم این است که انسان نه اصل تحریم را زیر پا گذارد و نه از حد ضرورت، که حکم حرمت را برمی‌دارد تا آنچه معمولاً ممنوع است مجاز شود، فراتر رود.

We note the exclusivity in the way the prohibitions are listed: “He has forbidden you only carrion, blood, the flesh of swine and anything over which any name other than God’s has been invoked.” (Verse 115) These are forbidden either because they are physically harmful, as in the case of dead animals, blood and pig meat, or because they are outrageous to faith or to mental well-being as when invoking a creature’s name at the time of slaughter. “But if anyone is driven to it by necessity, neither desiring it nor exceeding his immediate need, then God is Much- Forgiving, Merciful.” (Verse 115) This faith of Islam is made easy, involving no affliction. If someone fears to die or becomes ill as a result of hunger and thirst, he may eat something of these forbidden items. We mentioned earlier the differences among scholars as to how much one may eat in such cases. The important thing is that one must neither transgress the principle of prohibition, nor exceed the limits of necessity that override the prohibition in order to permit what is normally restricted.

اینها حدودی است که خداوند در رابطه با خوراکی‌ها حرام کرده یا حلال نهاده است.

These are the limits of what God has prohibited or left lawful in relation to food.

این حدود نباید بر پایه اسطوره‌های جاهلی زیر پا گذاشته شود. هیچ کس نمی‌تواند دروغ ببندد و آنچه را که خدا حلال کرده، حرام توصیف کند. حلال و حرام تنها به فرمان خدا تعیین می‌شود، زیرا آنها بخشی از قانونگذاری هستند و قانونگذاری تنها حق خداوند است. هر کس که برای خود حق قانونگذاری قائل شود، بر هر پایه‌ای جز فرمان خدا، بی‌تردید دروغ‌پرداز است. کسانی که چیزی را بدون اجازه خدا بر می‌سازند، هرگز رستگار نخواهند شد.

سوره تا اینجا روشن کرده است که چه شباهت‌هایی ممکن است میان آیینی که بر یگانگی خداوند استوار است و آن‌گونه که ابراهیم ترسیم کرد و اسلام، پیام نهایی خداوند برای بشریت، آن را کامل ساخت، با عقاید انحرافی‌ای که یهودیان یا عرب‌های مشرک بدان پایبند بودند، وجود داشته باشد. همه‌ی این‌ها بخشی از چیزهایی است که قرآن نازل شده تا آن‌ها را اصلاح کند. به پیامبر ﷺ دستور داده می‌شود که تلاش خود را ادامه دهد، مردم را به پیروی از آیین الهی فرا خواند، اما با حکمت و اندرز نیکو، و استدلال خود را به شیوه‌ای مهربانانه ارائه کند. اگر مخالفان او به حمله روی آورند و رفتاری تجاوزکارانه در پیش گیرند، کیفر باید از همان نوع تجاوز باشد، یا پیامبر ﷺ می‌تواند راه بهتر، یعنی گذشت و صبر در برابر سختی را برگزیند، با آنکه توانایی کیفر دادن را دارد. این قطعاً نتیجه‌ای بهتر برای او به همراه خواهد داشت. با این همه، نباید برای کسانی که هدایت خداوند را نمی‌پذیرند اندوهگین شود، و نباید از توطئه‌های آنان علیه او و پیروانش آزرده خاطر گردد.

The sūrah has thus clarified what similarities may appear between the faith based on believing in God’s oneness as outlined by Abraham and perfected by Islam, God’s final message to mankind, and the deviant beliefs to which the Jews or the pagan Arabs adhered. All this is part of what the Qur’ān has been revealed to set right. The Prophet is told to continue his efforts, calling on people to follow the divine faith, but utilizing wisdom and good exhortation, and delivering his argument in a kindly manner. If his opponents go on the offensive and act aggressively, the penalty should be of the same type as the aggression, or the Prophet may choose the better way of forgiveness and patience in adversity, despite being able to exact punishment. This is sure to bring him a better outcome. He need not grieve however over those who reject God’s guidance, nor should he be afflicted by their scheming against him and his followers.

با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت دعوت کن، و با آنان به شیوه‌ای که نیکوتر است مجادله نما. پروردگارت به آنکه از راه او گمراه شده داناتر است، و به آنان که راهیاب‌اند نیز داناتر است. و اگر کیفر دادید، کیفر دهید به همان اندازه که به شما ستم رفته است. ولی اگر شکیبایی ورزید، برای شکیبایان بهتر است. پس شکیبایی ورز، و شکیبایی تو جز به یاری خدا نیست؛ و بر آنان غمگین مباش، و از نیرنگ‌هایشان دلتنگ مشو. همانا خدا با کسانی است که پرهیزگاری می‌کنند و با کسانی که نیکوکارند. (آیات ۱۲۵-۱۲۸)

Call people to the path of your Lord with wisdom and goodly exhortation, and argue with them in the most kindly manner. Your Lord knows best who strays from His path and who are rightly guided. If you should punish, then let your punishment be commensurate with the wrong done to you. But to endure patiently is far better for those who are patient in adversity. Endure, then, with patience, remembering always that it is only God who helps you to be patient; and do not grieve over them, nor be distressed by their intrigues. God is indeed with those who remain God-fearing and those who do good. (Verses 125-128)