سورۃ الواقعہ (The Inevitable Event) - در سایهٔ قرآن | Quran Course

سورۃ الواقعہ (The Inevitable Event) - در سایهٔ قرآن | Quran Course

0% read · 2 min left

در سایهٔ قرآن Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

سورۃ الواقعہ (The Inevitable Event)

Al-Waqi ‘ah (The Inevitable Event)

by Sayyid Qutb2 min readViewed 195 times

پیشگفتار

Prologue

سورۀ الواقعه، یعنی «رویدادِ قطعی»، نامی است که به این سورۀ مکی داده شده و موضوع آن را بیان می‌کند. موضوعِ اصلیِ مطرح‌شده در آن، رستاخیز است. این سوره به‌طور مشخص به استدلال کسانی پاسخ می‌دهد که در آن تردید دارند، کسانی که قرآن را انکار کرده و برای خدا شریک قائل می‌شوند. آنان همواره می‌پرسند: «آیا وقتی مُردیم و خاک و استخوان شدیم، دوباره برانگیخته خواهیم شد؟ و پدران پیشین ما نیز؟»۱۹ (آیات ۴۷-۴۸) از این رو سوره با توصیف رستاخیز آغاز می‌شود و آن را «واقعه» نامیده است، نامی که وقوع آن را کاملاً روشن می‌سازد و جایی برای شک باقی نمی‌گذارد: «آنگاه که آن واقعۀ قطعی رخ دهد، هیچ‌کس وقوع آن را انکار نخواهد کرد»؟۱ (آیات ۱-۲) این سوره رویدادهایی را برجسته می‌کند که آن روز را از همۀ روزهای دیگر متمایز می‌سازد: جایگاه مردم کاملاً دگرگون می‌شود، و چهرۀ زمین نیز تغییر می‌کند. این رویدادهای هولناک زمینی متفاوت و ارزش‌هایی کاملاً تازه پدید می‌آورند: «[برخی را] پست و [برخی را] والا می‌سازد». آنگاه که زمین با شدتی سهمگین به لرزه درآید و کوه‌ها درهم فرو ریزند و چون غبارِ پراکنده شوند، شما به سه گروه تقسیم خواهید شد»؟۱ (آیات ۳-۷)

سوره سپس سرنوشت این سه گروه را شرح می‌دهد: پیشتازان، اصحاب یمین و اصحاب شمال. آنچه را که از نعمت‌ها و برکات یا از بدبختی و رنج دریافت می‌کنند، با توصیفی بسیار دقیق بیان می‌کند. این توصیف چنان است که انسان احساس می‌کند این امور بی‌هیچ تردیدی رخ خواهد داد، به‌ویژه از آن رو که هر جزئیاتی پیش چشم ما قرار داده می‌شود. کافران سرنوشت خود و سرنوشت مؤمنان را می‌بینند و پس از شرح بدبختی‌شان، آنچه را درباره‌شان گفته می‌شود می‌شنوند: «ایشان پیش‌تر در ناز و نعمت به سر می‌بردند و بر گناه بزرگ پافشاری می‌کردند، و می‌گفتند: آیا وقتی مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا به‌راستی زنده برانگیخته خواهیم شد؟ و پدران نخستین ما نیز؟» (آیات ۴۵–۴۸) این توصیف چنین تأثیری می‌گذارد که گویی کیفر هم‌اکنون در حال اجراست و زندگی دنیا سپری شده و تنها برای نشان دادن زشتی و نفرت‌انگیزی شیوهٔ زندگی برخی مردم یاد شده است.

The surah then describes the fates of these three classes, the ones to the fore, those to the right and those to the left. It gives us a very detailed description of what they receive of favours and blessings, or misery and suffering. This makes us feel that it will all undoubtedly happen, and especially as every detail is set before our eyes. The unbelievers are made to see their fate and that of the believers and hear what is said about them after detailing their misery: "In times gone by, they overindulged in luxury and persisted in heinous sin, saying, 'What! When we have died and become mere dust and bones, are we to be raised up again? And our forefathers, too?” (Verses 45-48) The description gives the impression that the punishment is being meted out now and that life on earth is long gone, mentioned only to show how hideous and repugnant some people s way of life was.

این سوره با پایان یافتن بخش نخست به پایان می‌رسد. بخش دوم به‌طور کامل به مسئلهٔ ایمان می‌پردازد و تأکید ویژه‌ای بر موضوع اصلی، یعنی رستاخیز، دارد. سپس سوره چند نکتهٔ بسیار مؤثر را بیان می‌کند و اموری را برجسته می‌سازد که همهٔ مردم، در هر محیط و با هر سطح تجربه‌ای، آن‌ها را می‌دانند و می‌بینند. سوره آغاز سفر زندگی هر انسان را با ترشح نطفه یادآور می‌شود و نشان می‌دهد که مرگ هر انسان تنها با جایگزینی نسلی تازه همراه است. این موضوع دلیلی بر زندگی دوباره گرفته می‌شود که به همان اندازه آسان و ساده است که زندگی نخست، همان زندگی‌ای که همهٔ آنان آن را می‌شناسند. سپس سوره دلیلی را که گیاهان و کشاورزی فراهم می‌آورند مطرح می‌کند؛ کشاورزی آغاز شکلی معین از حیات به اراده‌ی خداوند است. اگر او می‌خواست، این حیات پدید نمی‌آمد و میوه‌ای نمی‌داد. پس نوبت به آب می‌رسد؛ این کالا برای همهٔ حیات ضروری است. دسترسی به آن کاملاً وابسته به اراده‌ی خداوند است، زیرا اوست که آن را از ابرها فرو می‌فرستد. اگر می‌خواست، آن را شور می‌ساخت و برای پدید آوردن یا ادامهٔ حیات مناسب نمی‌بود. سرانجام، آتش همراه با ماده‌ی اصلی آن، یعنی درختان، یادآوری می‌شود. در اینجا هشداری داده می‌شود که آنان را به آتش دوزخ، که در آن شک دارند، یادآور می‌شود. همهٔ این تصاویر برای آنان آشناست و تنها از ایشان خواسته می‌شود که دربارهٔ چگونگی پدید آمدن آن‌ها به اراده‌ی خداوند بیندیشند.

Thus ends the first part of the surah. The second part discusses the question of faith in its entirety, placing particular emphasis on the main topic, i.e. resurrection. The surah then makes a number of highly effective touches, pinpointing matters that all people know and see, whatever their environment and level of experience. It cites the beginning of each person’s life journey with the discharge of semen, and shows their death only to be replaced by a new generation. This is cited as evidence of the second life, which is just as easy and simple as the first one, which they all know. The surah then cites the evidence provided by plants and agriculture, which is an initiation of a certain form of life by God’s will. Had He willed, it would not have come about and would not have yielded its fruit. Next, water is cited; this commodity is necessary for all life. Its availability is totally dependent on God’s will since it is He who sends it down from the clouds. Had He willed, He would have made it salty, unsuitable for bringing about or sustaining life. Finally, fire is cited together with its basic material, the trees. At this point, a warning is given reminding them of the fire of hell which they doubt. All these images are familiar to them, and they are only asked to reflect on how they come about by God’s will.