این بخشِ طولانی به جنبه‌هایی از سرگذشت پیامبرانِ پیشین اختصاص دارد تا پیامبر محمد ﷺ آنها را به یاد آورد و همه‌ی انکارها، اتهامات، شگفتی‌ها و سخنان ساختگی‌ای را که کافران به او نسبت می‌دادند، نادیده بگیرد. همه‌ی اینها قطعاً بر هر کسی سنگین می‌آمد، اما به پیامبر فرمان داده می‌شود که همه‌ی آن را تحمل کند و در سختی‌ها شکیبا بماند.

This long passage is devoted to aspects of the histories of earlier messengers so that the Prophet Muĥammad (peace be upon him) would remember them and disregard all the rejections, accusations, amazement and fabrications the unbelievers levelled at him. All this was certain to weigh hard on anyone, but the Prophet is told to bear it all and remain patient in adversity.

در همان حال، این داستان‌ها اثر فضل خداوند را آن‌گونه که بر پیامبران پیشین ارزانی شده بود نشان می‌دهند. نشان می‌دهند که چگونه خداوند انواع نعمت‌ها را به آنان عطا کرد، از جمله قدرت، فرمانروایی، عنایت و برکات. این با شگفتی‌ای که قریش از برگزیدن پیامبر ﷺ از سوی خداوند برای دریافت پیامش ابراز می‌داشتند، در تضاد است. او در میان پیامبران خداوند مورد منحصربه‌فردی نبود. خداوند به برخی از آنان، افزون بر رسالتشان، پادشاهی عطا فرمود. از میان ایشان، یکی به این موهبت رسید که کوه‌ها و پرندگان با او همراه شوند و تسبیح و ستایش خداوند را تکرار کنند، و به دیگری باد و جن رام گردانده شدند. اینان داوود و سلیمان بودند. پس چه چیز شگفت‌انگیز است که خداوند از میان همه قریش، محمد ﷺ، مرد راستین را برگزیند تا وحی خود را بر او نازل کند؟

At the same time, the stories present the effects of God’s grace as it was bestowed on earlier messengers. It shows how God granted them favours of all sorts, including power, authority, care and blessings. This contrasts with the amazement expressed by the Quraysh at God’s favouring the Prophet (peace be upon him) with His message. He was not a unique case among God’s messengers. To some of them God granted a kingdom, in addition to their being His messengers. Among them one was favoured with the mountains and birds echoing his glorification and praise of God, and to another the wind and jinn were made subservient. Such were David and Solomon. What is strange, then, for God to have chosen from among all the Quraysh, Muĥammad, the man of truth, upon whom to bestow His revelations?

این داستان‌ها از مراقبتی حکایت می‌کنند که خداوند همواره از پیامبرانش داشت و از آموزشی که به ایشان می‌داد تا شایستهٔ رسالتشان شوند. آنان نیز چون محمد ﷺ انسان‌های عادی بودند که ضعف‌هایی را که همهٔ مردم تجربه می‌کنند، تجربه می‌کردند. خداوند از ایشان مراقبت می‌کرد تا ضعف‌هایشان بر آنان چیره نشود. برایشان توضیح می‌داد و به ایشان دستورهایی می‌داد. همچنین ایشان را می‌آزمود تا لغزش‌هایشان را ببخشد و به ایشان لطف کند. این امر پیامبر ﷺ را مطمئن می‌ساخت که خداوند در هر گامی از او مراقبت خواهد کرد.

These stories describe the care God always took of His messengers and how He instructed them so that they became worthy of their mission. Like Muĥammad, they were ordinary human beings, experiencing the weaknesses all people do. God took care of them so that their weaknesses did not get the better of them. He explained things to them and gave them directives. He also tested them so that He would forgive them their errors and grant them favours. This was bound to reassure the Prophet that God would take care of him at every step.

پس بر آنچه می‌گویند شکیبا باش و بندهٔ ما داوود را که دارای نیرو بود به یاد آور؛ او همواره به سوی ما بازمی‌گشت. ما کوه‌ها را رام کردیم تا با او شامگاهان و بامدادان تسبیح گویند، و پرندگان را نیز که گرد آمده بودند؛ همگی بر او بازمی‌گشتند و تسبیح او را تکرار می‌کردند. فرمانروایی او را استوار ساختیم و به او حکمت و فصل‌الخطاب عطا کردیم.

Bear with patience whatever they say, and remember Our servant David who was endowed with strength. He always turned to Us. We caused the mountains to join him in extolling Our limitless glory in the evening and at sunrise, and likewise the birds in flocks: they all would echo his praise. We strengthened his kingdom; We endowed him with wisdom and decisive judgement. (Verses 17-20)

«صبر کن...» این اشارهای است به راهی که همهٔ فرستادگان خدا پیمودند.

‘Bear with patience...’ This is a reference to the road taken by all God’s messengers.

این آیات همه‌ی آنان را با هم گرد آورده‌اند. هر یک از ایشان آن را پذیرفت: همگی رنج بردند، آزموده شدند و در سختی‌ها شکیبا ماندند؛ هر کدام در گامی از نردبان بلند نبوت. زندگی هر یک از آنان سلسله‌ای از آزمون‌ها بود که هر کدام درد بسیاری را در بر داشت. حتی آنگاه که اوضاع خوش و آسوده بود، این نیز شکلی دیگر از آزمون بود، تا اطمینان حاصل شود که همان‌گونه که در سختی شکیبا بودند، در روزگار آسان نیز شکیبا می‌مانند. هر دو وضعیت به صبر و پایداری نیاز دارد. وقتی زندگی همه‌ی پیامبران خدا را، چنان‌که در قرآن برای ما بازگو شده، بررسی می‌کنیم، درمی‌یابیم که شکیبایی برجسته‌ترین عنصر بود. در حقیقت، زندگی ایشان سلسله‌ای طولانی از امتحان‌ها و آزمون‌ها بود.

It groups them together. Everyone of them took it: everyone suffered, was tested and remained patient in adversity; each at his own step in the lofty ladder of prophethood. The life of each one of them was a series of tests, each bearing much pain. Even when things were pleasant and comfortable, this represented a different form of test so as to ensure that they remained patient when life was easy in the same way as they were patient in adversity. Both situations require endurance. When we contemplate the lives of all God’s messengers, as told to us in the Qur’ān, we realize that patience was the most prominent element. In essence, their lives were a long series of trials and tests.

زندگی پیامبران خدا در واقع کتابی گشوده بود که همهٔ بشریت می‌توانست آن را بخواند؛ کتابی که هر صفحه‌اش از آزمون‌ها، سختی‌ها و صبر سخن می‌گفت. سرگذشت‌ها نشان می‌دهد که روح انسان چگونه بر درد و ضرورت پیروز می‌شود. چگونه از آنچه این جهان برای آن ارزش قائل است برمی‌خیزد، چگونه خواسته‌ها و وسوسه‌ها را کنار می‌گذارد تا وقف کامل خدا شود و بدین‌سان از آزمونی که او پیش پایش نهاده سربلند بیرون آید. این سرگذشت‌ها معنای برگزیدن او بر هر چیز دیگر را آشکار می‌کند تا به بشریت بگوید:

The lives of God’s messengers were in fact an open book for all humanity to read, with every page speaking about trials, afflictions and patience. The records show how the human soul triumphs over pain and necessity. How it rises above all that to which the present world attaches value, and how it discards desires and temptations, so as to achieve full dedication to God, and in so doing passes the test He has set. It shows the meaning of choosing Him over everything else so as to say to mankind:

پس از بیان اصل بنیادین در چگونگی اجرای مقام خلافت در زمین و داوری میان مردم، بستر حق نیز بیان می‌شود؛ حقی که کل نظامی که جهان را برپا نگه می‌دارد بر آن استوار است. این حقیقت بنیادین، گسترده‌تر از کل جهان و نقش انسان است و به خود هستی جهان و به زندگی آخرت مربوط می‌شود. افزون بر این، آخرین پیام الهی به بشریت بر همین حقیقت استوار است. در واقع، قرآن کتابی است که این حقیقت بزرگ را تبیین می‌کند.

Having stated the main principle in conducting the position of vicegerent on earth and in judging people’s disputes, the context of the truth on which the whole system that sustains the universe is based is then stated. Broader as it is than man’s whole world and role, this basic truth deals with the very existence of the universe and with the life to come. Furthermore, the last divine message to mankind is based on this truth. Indeed, the Qur’ān is the book that explains this great truth:

ما آسمان و زمین و آنچه را که میان آن دو است بیهوده نیافریده‌ایم.

We have not created heaven and earth and all that is between them without a purpose.

این همان چیزی است که کافران گمان می‌برند. پس وای بر کافران از آتشی که در آن افکنده خواهند شد. آیا کسانی را که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، همانند کسانی قرار دهیم که در زمین فساد می‌کنند؟ آیا پرهیزگاران را همچون بدکاران قرار دهیم؟

That is what the unbelievers assume. Woe betide the unbelievers when they are cast in the fire. Are We to equate those who believe and do righteous deeds with those who spread corruption in the land? Are We to equate the God-fearing with the wicked?

این کتابی پربرکت است که آن را بر تو نازل کرده‌ایم، تا مردم در آیات آن تدبر کنند و خردمندان از آن پند گیرند. (آیات ۲۷-۲۹)

This is a blessed book which We have revealed to you so that people may ponder over its message, and that those endowed with insight may take it to heart. (Verses 27-29)

این سه آیه این حقیقت بزرگ را بیان می‌کنند که ژرف و دقیق است. یقیناً آفرینش آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن دو است بیهوده نبوده است. آفرینش آن‌ها بر پایه حق و به قصدی معین صورت گرفته است. از این حقیقت بزرگ است که همه چیز دیگر سرچشمه می‌گیرد، چه خلافت انسان بر زمین، چه حق داوری میان مردم، و چه قرار دادن احساسات و اعمال در مسیر درست، تا کسانی که کارهای نیک انجام می‌دهند با کسانی که در زمین فساد می‌کنند برابر نباشند، و پرهیزگاران با تبهکاران در یک گروه قرار داده نشوند. حقیقتی که در کتاب مبارک خدا آمده است به صاحبان بصیرت و خرد داده شده تا آیات آن را بررسی کنند و درباره حقایق اساسی هستی بیندیشند. چنین حقیقت و حقایقی حتی برای کافران قابل تصور نیست، زیرا با آن حقیقت بزرگی که جهان هستی بر آن استوار است پیوندی ندارد. از این رو، آنان درباره پروردگارشان گمان‌های بد دارند و حقیقت را درک نخواهند کرد: «این همان گمان کافران است. پس وای بر کافران از آتش.» (آیه ۲۷)

سوره داستان را دنبال می‌کند تا نعمتی را که خداوند به داوود عطا کرد نشان دهد، آنجا که سلیمان را به فرزندی به او بخشید. همچنین از نعمت‌های بزرگی که خداوند بر سلیمان ارزانی داشت، از آزمونی که او با آن روبه‌رو شد، از مراقبتی که خداوند از او کرد و از برکت‌هایی که پس از پایان آزمون بر او فرو ریخت، سخن می‌گوید:

The sūrah picks up the thread of the story to show us the favour God granted David as He gave him Solomon for a son. It also speaks of the great favours He bestowed on Solomon, the test he was subjected to, the care God took of him and the blessings showered on him when the test was over:

به داوود [آن را] بخشیدیم؛ سليمان چه بنده‌ی نیکویی بود! که همواره به سوی ما بازمی‌گشت. آن‌گاه که شامگاهی اسب‌های اصیل و تیزتک را بر او عرضه کردند، گفت: «من دوستی‌ام نسبت به خیرات، از یاد پروردگارم است.» تا آن‌که [اسب‌ها] از دیده پنهان شدند. [گفت:] «آن‌ها را به من بازگردانید!» و سپس ساق‌ها و گردن‌های آن‌ها را نوازش کرد. ما سليمان را آزمودیم و بر تختش جسدی افکندیم. آن‌گاه او به سوی ما بازگشت و دعا کرد: «پروردگارا! گناهانم را ببخش و به من فرمانروایی‌ای عطا فرما که پس از من هیچ‌کس را سزاوار نباشد؛ بی‌گمان تو بخشنده‌ی بزرگی.» باد را برایش رام کردیم تا به فرمان او، هر جا که می‌خواست، به آرامی روان شود؛ و جن‌ها را [نیز رام کردیم]، از هر معمار و غواصی، و دیگرانی که در زنجیرها به هم بسته بودند.

To David We gave Solomon: how excellent a servant of Ours; he would always turn to Us. When, one evening, nobly-bred, swift- footed steeds were brought before him, he kept saying: My love of good things is part of my remembering my Lord!’ until they disappeared from sight. ‘Bring them back to me!’ He then stroked their legs and their necks. We had tried Solomon, and placed a body on his throne. He then turned to Us, and prayed: My Lord! Forgive me my sins, and bestow upon me such power as shall belong to no one after me. You are indeed the bountiful giver’ We made the wind subservient to him, so that it gently sped at his command wherever he wished, and the jinn, including every kind of builder and diver, and others bound together in fetters.

این عطای ماست؛ پس هرکس را خواهی ببخش یا بازدار، بی‌حساب. او در آخرت نزد ما مقرّب خواهد بود و نیکو بازگشتی خواهد داشت. (آیات ۳۰ تا ۴۰)

This is Our gift; so give or withhold as you please, without account. In the life to come he is to he close to Us and will be well received. (Verses 30-40)

برخی از تفسیرها، اشاره‌های داستان به اسب‌های اصیل و به جسدی که بر تخت او نهاده شد را به شیوه‌های گوناگون معنا کرده‌اند. با این حال، من با هیچ‌یک از این تفسیرها احساس راحتی نمی‌کنم؛ زیرا آن‌ها را یا گزارش‌های بی‌پایه از منابع اسرائیلی می‌دانم یا فاقد هرگونه شاهد معتبر. نتوانسته‌ام این دو رویداد را به شکلی رضایت‌بخش در ذهن مجسم کنم تا برای خواننده‌ام توضیح دهم. همچنین گزارش معتبری نیافته‌ام که بتوانم برای تفسیر آن‌ها بدان تکیه کنم. تنها حدیث معتبری که یافته‌ام ممکن است به هیچ‌یک از این دو رویداد مربوط نباشد. این حدیث که بخاری آن را از ابوهریره روایت کرده، می‌گوید: «سلیمان گفت: امشب با هفتاد زن هم‌بستر خواهم شد، تا هر یک از آنان جنگجویی را به دنیا آورد که در راه خدا می‌جنگد.» اما او «ان شاءالله» نگفت. با آنان هم‌بستر شد، ولی تنها یکی از آنان باردار شد و سپس نیمی از یک انسان را به دنیا آورد. به آن‌که جانم در دست اوست سوگند، اگر او «ان شاءالله» گفته بود، همه آنان جنگجویانی می‌شدند که در راه خدا می‌جنگند. ممکن است این همان آزمونی بوده باشد که سلیمان باید از آن می‌گذشت و آیات به آن اشاره دارند. همچنین ممکن است آن جسدی که بر تخت او نهاده شد، همین نیم‌انسان بوده باشد. اما این تنها یک احتمال است. و اما داستان اسب‌ها، گفته شده که سلیمان در اواخر روز، برخی از اسب‌های خود را بازرسی می‌کرد. این کار باعث شد نماز عصری را که معمولاً پیش از غروب آفتاب می‌خواند، از دست بدهد.

سپس ما بیشتر از داستان آزمایش‌ها، صبر در سختی‌ها و پس از آن نعمت‌هایی که از جانب خداوند بخشیده می‌شود، آگاه می‌شویم. این بار، پیامبری که آزمایش می‌شود ایوب است.

We are then given more of the story of tests, patience in adversity, followed by favours bestowed from on high. This time, the prophet who is tested is Job:

{یاد کرو ہمارے بندے ایوب کو، جب اس نے اپنے رب کو پکارا کہ شیطان نے مجھے تکلیف اور اذیت میں ڈال دیا ہے!} «اپنا پاؤں زمین پر مارو، یہ ٹھنڈا پانی ہے جس سے تم نہاؤ اور پیو۔» ہم نے اس کو اس کے اہل و عیال واپس دیے اور ان کے ساتھ اتنے ہی اور بھی دیے، اپنی طرف سے رحمت کے طور پر اور عقل والوں کے لیے یاد دہانی کے طور پر۔ «اپنے ہاتھ میں سینکوں کا ایک گٹھا لو اور اس سے مارو، اور اپنی قسم نہ توڑو۔» ہم نے اسے صبر کرنے والا پایا۔ کیا ہی اچھا بندہ تھا! وہ ہماری طرف ہی رجوع کرنے والا تھا۔ (آیات 41-44)

Remember Our servant Job who cried out to his Lord: ‘Satan has afflicted me with weariness and suffering!’ ‘Strike [the ground! with your foot! Here is cool water for you to wash with and to drink.’ We restored his family to him, and doubled their number as an act of grace from Us, and as a reminder to those who are endowed with insight. ‘Take in your hand a bunch of grass and strike with it, and you will not then break your oath.’ We found him patient in adversity. How excellent a servant of Ours; he would always turn to Us. (Verses 41-44)

داستان ایوب و پایداری او در برابر آزمونی سخت، به خوبی شناخته شده است و اغلب به عنوان نمونه‌ای از صبر در سختی‌ها بیان می‌شود. با این حال، این داستان با تحریفات اسرائیلی نیز آمیخته شده است. بخشی از داستان که درست به نظر می‌رسد این است که ایوب بنده‌ی خوب خداوند بود که همواره با فروتنی و تسلیم به او روی می‌آورد. خداوند او را آزمود و او صبر کرد. به نظر می‌رسد که آزمونی که او تحمل کرد، از دست دادن ثروت، خانواده و سلامتی‌اش را در برداشت. با این وجود، او پیوند خود را با خداوند حفظ کرد، به او توکل داشت و به آنچه خداوند به او داده بود خشنود بود.

The story of Job and his steadfastness in face of a severe test is well known, and often cited as an example of patience in adversity. However, it is also coloured with Israelite distortions. The part that sounds correct in the story is that Job was God’s good servant who always turned to Him in humility and submission. God tested him and he remained patient. It seems that the test he endured entailed the loss of his wealth, family and health. Nevertheless, he maintained his bond with God, trusting to Him, and was satisfied with what God had given him.

او چند دوستدار خیرخواه داشت که همچنان به او وفادار ماندند، از جمله همسرش، اما شیطان کوشید به اینان القا کند که اگر خداوند ایوب را دوست می‌داشت، او را چنین گرفتار چنان وضعیت سختی نمی‌کرد. وقتی این سخن را به او گفتند، برای او سخت‌تر از خود آزمایش بود. همسرش با تکرار برخی از همین وسوسه‌ها با او سخن گفت و ایوب سخت آشفته شد. او سوگند خورد که اگر خداوند سلامتی‌اش را بازگرداند، همسرش را خواهد زد و تعداد ضرباتی را که خواهد زد مشخص کرد، که گفته می‌شود صد ضربه بود.

پس از آنکه این سه داستان را با تفصیل بازگو کرده است، تا به پیامبر یادآوری کند که او نیز باید در برابر مخالفت‌ها پایداری کند، سوره به اشاره‌ای بسیار کوتاه به دیگر پیامبران می‌پردازد. آنان نیز آزمون‌هایی را از سر گذراندند و شکیبایی ورزیدند؛ و در نتیجه، مورد لطف و نعمت‌های خداوند قرار گرفتند. برخی از این پیامبران پیش از داوود، سلیمان و ایوب می‌زیستند و دوره‌ی زندگی آنان را می‌دانیم، اما زمان زندگی دیگران را نمی‌دانیم، زیرا قرآن و دیگر منابع در دسترس ما آن را مشخص نکرده‌اند.

Having related these three stories in some detail, to remind the Prophet that he too should remain steadfast in the face of opposition, the sūrah makes a very brief reference to other prophets. They too endured tests and remained patient; they also received God’s favours as a result. Some of these lived earlier than David, Solomon and Job, and we know the periods they lived in, while we do not know the others’ time of life, because the Qur’ān and other sources available to us have not specified it.

به یاد آور بندگان ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب را؛ همه صاحبان نیرو و بینش.

Remember Our servants Abraham, Isaac and Jacob: all men of strength and vision.

ما آنان را به ویژگی ممتازی اختصاص دادیم: یادآوری آخرت. در نزد ما، آنان قطعاً از برگزیدگان و نیکان واقعی بودند. و اسماعیل و یَسَع و ذوالکِفل را یاد کن: هر یک از نیکان واقعی بودند.

We gave them a specially distinctive quality: the remembrance of the life to come. In Our sight, they were indeed among the elect, the truly good. And remember Ishmael, Elisha and Dhu’l-Kifl: each belonged to the truly good. (Verses 45-48)

ابراهیم، اسحاق، یعقوب، و همچنین اسماعیل، بی‌شک پیش از داوود و سلیمان می‌زیستند، اما ما نمی‌دانیم که نسبت زمانی آنان با ایوب چگونه بوده است. الیسع و ذوالکفل تنها در قرآن کریم به‌طور بسیار مختصر یاد شده‌اند. نام عربی نخستین این دو، الیَسَع است که به صورت عبری الیشع نزدیک‌تر است. به احتمال زیاد، این دو به یک شخص اشاره دارند. اما دربارهٔ ذوالکفل، جز آنچه در اینجا توصیف شده است، چیزی نمی‌دانیم: او «از نیکان بود». خداوند، که منزه است در جلالش، ابراهیم، اسحاق و یعقوب را «صاحبان دست‌ها و بینش‌ها» توصیف می‌کند، که به کردار نیک آنان اشاره دارد، چه کردار جسمانی که با دست انجام می‌شود، و چه کردار ذهنی که بر بینش درست و داوری نیکو استوار است. این مفهوم دلالت دارد بر اینکه کسی که کارهای نیک نمی‌کند، گویی دست ندارد، و کسی که نیک نمی‌اندیشد، گویی خرد یا بینش ندارد.

Abraham, Isaac, Jacob, as well as Ishmael, undoubtedly lived earlier than David and Solomon, but we do not know in what time relation they were to Job. Elisha and Dhu’l-Kifl are mentioned only very briefly in the Qur’ān. The Arabic name given to the first of these two is Alyasa`, which is closer to the Hebrew version of Elisha. Most probably they refer to the same person. As for Dhu’l-Kifl, we know nothing of him apart from how he is described here: he ‘belonged to the truly good.’ God, limitless is He in His glory, describes Abraham, Isaac and Jacob as ‘men of strength and vision’, which refers to their good actions, whether physical, done by hand, or mental, relying on sound vision and good judgement. This implies that a person who does not do good deeds is without a hand, and the one who does nor think well is without a mind or a vision.