هرچه در آسمان‌ها و هرچه در زمین است، خداوند را تسبیح می‌گوید. او شکست‌ناپذیر و حکیم است. (آیه ۱)

Everything in the heavens and everything on earth extols God's limitless glory. He is the Almighty, the Wise. (Verse 1)

این آیهٔ آغازین حقیقتی را بیان می‌کند که در جهان هستی جریان دارد: هر آنچه در آسمان‌ها و زمین است، جلال خدا را تسبیح می‌گوید و تنها او را ستایش می‌کند. سورهٔ‌ای که وقایع منتهی به بیرون راندن کافران از میان اهل کتاب و واگذاری سرزمینشان به مؤمنان، که جلال او را تسبیح می‌گویند و او را با صفاتش ستایش می‌کنند، با همین آیه آغاز می‌شود. اوست که شکست‌ناپذیر است، توانا بر آنکه به کسانی که به او ایمان دارند پیروزی دهد و دشمنانش را نابود کند، و حکیم است که همه چیز را بر اساس هدفی معین تدبیر می‌کند.

This opening verse states a truth that takes place in the universe, where everything in the heavens and earth extols Gods glory and praises Him alone. This is how the surah that relates the events leading to the evacuation of the unbelievers among the people of earlier revelations and giving their land as a free gain to the believers who extol His glory and praise Him with His attributes begins. It is He who is the Almighty, able to give victory to those who believe in Him and destroy His enemies, the Wise who plans everything in accordance with a definite purpose.

سورہ اس کے بعد ان واقعات کا بیان دیتی ہے جو اس کے نازل ہونے کا سبب بنے۔

The surah then gives us an account of the events leading to its revelation:

اوست که کسانی از اهل کتاب را که کافر شدند، در نخستین تجمع‌شان از خانه‌هایشان بیرون راند. شما گمان نمی‌کردید که آنان بیرون روند، و خودشان هم گمان می‌کردند که دژهایشان آنان را در برابر خدا محافظت خواهد کرد. اما خدا از جایی که گمانش را نمی‌بردند به سراغشان آمد و در دل‌هایشان ترس افکند. پس خانه‌هایشان را با دست خودشان و با دست مؤمنان ویران کردند. پس ای صاحبان بصیرت، عبرت بگیرید. و اگر خدا بیرون راندن را بر آنان مقرر نکرده بود، قطعاً آنان را در این دنیا عذاب می‌کرد. و در آخرت نیز عذاب آتش برای آنان است، زیرا با خدا و پیامبرش مخالفت کردند.

It is He who drove the unbelievers among the people of earlier revelations out of their homes at the first gathering. You never thought they would go; while they thought that their fortifications would protect them against God. God came upon them from where they had not expected, casting terror into their hearts. Thus, they destroyed their homes by their own hands, as well as the hands of the believers. Learn from their example, you who are endowed with insight. Had it not been for God's having decreed exile for them, He would surely have inflicted [greater] suffering on them in this world. In the life to come they will still endure suffering through the fire because they have defied God and His Messenger.

بخش دوم این سوره احکام غنایمی را بیان می‌کند که خداوند در این رویارویی و در رویارویی‌های مشابه به جامعهٔ مسلمانان عطا فرمود؛ رویارویی‌هایی که مسلمانان بدون آنکه ناچار به جنگیدن شوند پیروز شدند. این احکام درباره هر درگیری‌ای که در آن دست خداوند مستقیماً و بدون پوشش انسانی عمل می‌کند جاری است.

The second part of the surah lays down the rules concerning gains that were granted by God to the Muslim community in this encounter and in similar ones, where the Muslims achieved victory without having to fight. These rules apply to any conflict where Gods hand works directly, without human cover:

آنچه خداوند از آنان به پیامبرش بازگردانید، برای آن نه اسب تاختید و نه شتر سواری راندید.

Whatever gains were taken from them God has turned over to His Messenger; you did not have to spur horse or riding-camel for its sake.

خدا پیامبرانش را بر هر که بخواهد مسلط می‌گرداند، و خدا بر همه چیز تواناست. آنچه خدا از اموال اهل آن شهرها به پیامبرش بازگرداند، از آنِ خدا و پیامبر و خویشاوندان [پیامبر] و یتیمان و مسکینان و درراه‌ماندگان است، تا میان ثروتمندانِ شما دست‌به‌دست نگردد. و آنچه پیامبر به شما داد، آن را بگیرید، و از آنچه شما را بازداشت، خودداری کنید. و از خدا بترسید، که خدا سخت‌کیفر است. [این اموال] برای آن فقیران مهاجری است که از خانه‌ها و اموالشان بیرون رانده شدند، در حالی که فضل و خشنودی خدا را می‌جویند و خدا و پیامبرش را یاری می‌کنند. آنان همان راستگویانند. و کسانی که پیش از آنان در سرای [هجرت] و ایمان جای گرفته بودند، هر کس را که به سوی ایشان مهاجرت کند دوست می‌دارند، و در دل‌هایشان از آنچه به ایشان داده شده نیازی نمی‌یابند، و ایشان را بر خویشتن مقدم می‌دارند، هرچند خود نیازمند باشند. و کسانی که از بخل نفس خویش در امان بمانند، ایشانند که رستگارند. و کسانی که پس از ایشان آمدند می‌گویند: «پروردگارا! ما و برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز، و در دل‌هایمان نسبت به مؤمنان کینه‌ای قرار مده. پروردگارا، تو مهربان و بخشایشگری.» (آیات ۶ تا ۱۰)

God gives His messengers mastery over whomever He wills. God has power over all things. Whatever gains God turns over to His Messenger from the people of the townships belong to God, the Messenger, kinsfolk, orphans, the needy and the traveller in need. Thus, they would not just circulate among those of you who are rich. Whatever the Messenger gives you, take it; and whatever he forbids you, abstain from it. Remain God-fearing; for God is severe in retribution. [Such gains are for] the poor migrants who have been driven out of their homes and possessions, seeking God's favour and His goodly acceptance, and who help God and His Messenger. These are the ones who are true. And to those who were already firmly established in the Home and in faith, those who love the ones that seek refuge with them and harbour no desire in their hearts for whatever the others may have been given. They give them preference over themselves, even though they are in want. Those who are saved from their own greed are truly successful. Those who come after them pray: 'Our Lord! Forgive us and forgive our brethren who preceded us in faith. Leave no malice in our hearts towards those who believe. Lord, You are compassionate, ever merciful. (Verses 6-10)

«آنچه خدا از اهل آبادی‌ها به پیامبرش بازگرداند، از آنِ خدا و پیامبر و خویشاوندان و یتیمان و بینوایان و در راه‌ماندگان است؛ تا میان توانگران شما دست‌به‌دست نگردد. آنچه پیامبر به شما داد، بگیرید؛ و آنچه شما را از آن بازداشت، واگذارید. و از خدا پروا کنید، که خدا سخت‌کیفر است.» (آیه ۷) این آیه، پیش از بیان یک قاعده‌ی بزرگ از نظام اقتصادی و اجتماعی جامعه‌ی مسلمانان، جزئیات حکم را شرح می‌دهد: چنان‌که مال «میان توانگران شما دست‌به‌دست نگردد.» (آیه ۷) پس از آن، یک قاعده‌ی بنیادین قانونی آمده است: «آنچه پیامبر به شما داد، بگیرید؛ و آنچه شما را از آن بازداشت، واگذارید.» (آیه ۷) هرچند این دو قاعده در ارتباط با غنایم این رویداد و چگونگی تقسیم آن بیان شده‌اند، هر دو فراتر از این واقعه‌ی مشخص می‌روند و اصول بنیادینی برای نظام اجتماعی اسلام بیان می‌کنند.

“ Whatever gains God turns over to His Messenger from the people of the townships belong to God, the Messenger, kinsfolk, orphans, the needy and the traveller in need. Thus, they would not just circulate among those of you who are rich. Whatever the Messenger gives you, take it; and whatever he forbids you, abstain from it. Remain God-fearing; for God is severe in retribution.” (Verse 7) This verse gives the details of the ruling before stating a major rule of the Muslim community’s economic and social system: thus, money “would not just circulate among those of you who are rich.” (Verse 7) This is followed by a major constitutional rule: “ Whatever the Messenger gives you, take it; and whatever he forbids you, abstain from it.” (Verse 7) Although these two rules are stated in connection with the gains made in this encounter and how they were to be distributed, both rules go beyond the immediate event to state fundamental principles for the Islamic social system.

این قاعده‌ی نخست، یکی از جنبه‌های اساسی نظام اقتصادی اسلام را تعریف می‌کند؛ نظامی که مالکیت خصوصی را تأیید می‌کند، اما آن را مشروط به این قاعده می‌سازد که امکان گردش ثروت تنها میان توانگران جامعه وجود نداشته باشد. هر وضعیتی که موجب شود تهی‌دستان از گردش عمومی ثروت بیرون بمانند و ثروت تنها در دست توانگران نگه داشته شود، با نظام اقتصادی اسلام مغایر است و با یکی از اهداف اساسی سازمان‌دهی اجتماعی آن در تعارض قرار دارد. همه‌ی معاملات در جامعه‌ی مسلمانان باید چنان سازمان‌دهی شود که اجازه‌ی شکل‌گیری چنین وضعیتی را ندهد و اگر چنین وضعیتی وجود دارد، آن را از میان بردارد.

The first of these two rules defines a major aspect of the Islamic economic system which approves private ownership but makes it subject to this rule that excludes the possibility of wealth being circulated only among the rich in society. Whatever situation leads to the poor being outside the general circulation of wealth, keeping it only in the hands of the rich, is contrary to the Islamic economic system and works against one of its major social organization objectives. All transactions in the Muslim community must be so organized so as not to allow such a situation to develop, and to dismantle it if it does exist.

قاعدهٔ دوم که در این آیه بیان شده، تنها منبع قانونگذاری را تعیین می‌کند: «و آنچه پیامبر به شما داد، آن را بگیرید و از آنچه شما را از آن بازداشت، خودداری کنید» (آیهٔ ۷). این قاعده، قانون اساسی اسلام را خلاصه می‌کند. اعتبار قانون در نظام اسلامی بر این پایه استوار است که قانونگذاری از سوی پیامبر ﷺ در قالب قرآن یا سنت به ما رسیده است. کل جامعه، از جمله حاکم و دستگاه دولت، نمی‌تواند هیچ قانونی را که مخالف آنچه پیامبر ﷺ به ما داده وضع کند. اگر چنین قانونی وضع شود، آن قانون فاقد اعتبار است، زیرا اساساً پایهٔ اعتبار را ندارد. این نظام در مقابل همهٔ نظریه‌های ساختهٔ بشر قرار دارد، از جمله نظریه‌هایی که جامعه یا ملت را منبع همهٔ اقتدارها می‌دانند و به ملت حق می‌دهند هر قانونی را که بخواهد وضع کند. در اسلام، اقتدار از آنِ قانونگذاری خداوند است، آن‌گونه که پیامبرش ﷺ آن را بیان و تفسیر کرده است. نقش جامعهٔ مسلمان، حفظ و اجرای قانون اسلامی است. حاکم و دولت این وظیفه را از جانب جامعه بر عهده می‌گیرند. این‌ها حدود جامعهٔ مسلمان است و این جامعه نمی‌تواند در هیچ بخشی از قانون، برخلاف آنچه پیامبر ﷺ بیان کرده عمل کند.

The second rule laid down in the verse defines the only source of legislation: “ Whatever the Messenger gives you, take it; and whatever he forbids you, abstain from it” (Verse 7) This rule sums up the Islamic constitution. The authority of the law in the Islamic system is based on the fact that legislation is given to us by the Prophet in the form of the Qur’an or the Sunnah. The entire community, including the ruler and government machinery, cannot enact any law that is contrary to what is given to us by the Prophet. Should it enact such a law, that law is devoid of authority, because it lacks the very basis of authority. This system is contrary to all man-made theories, including those which make the community, or the nation, the source of all authorities, giving the nation the right to enact whatever legislations it chooses. Under Islam, authority belongs to Gods legislation as stated and explained by His Messenger. The Muslim community’s role is to keep Islamic law intact and to implement it. The ruler and the government undertake this task on behalf of the community. These are the limits of the Muslim community, and it cannot act contrary to what the Prophet has stated in any aspect of the law.

در هر حوزه‌ای که هیچ قانونی درباره‌ی آن بیان نشده باشد، جامعه می‌تواند آنچه را که مناسب می‌داند وضع کند، به شرط آنکه با هیچ اصلی که پیامبر ﷺ بیان فرموده مخالف نباشد. این بخشی از نظام اسلامی است. هر قانونی که وضع می‌شود باید از آنچه پیامبر ﷺ آموخته پیروی کند، اگر درباره‌ی آن سخنی وجود داشته باشد، و اگر چنین سخنی در دسترس نباشد، نباید با هیچ اصل اسلامی در تعارض باشد. اقتدار جامعه‌ی مسلمانان و حکومت آن نیز در همین حدود باقی می‌ماند. این نظامی یگانه است و به هیچ نظام ساخته‌ی دست بشر نمی‌ماند. این نظام هماهنگی میان قانونگذاری برای جامعه‌ی انسانی، که از سوی خداوند است، و قانونی که جهان هستی را اداره می‌کند، و آن را خداوند مقرر کرده، تضمین می‌کند. اگر میان قانون بشری و قانون جهانی تعارضی پدید آید، انسان در بدبختی مطلق خواهد بود.

«[آن غنیمت‌ها] برای فقیرانِ مهاجری است که از خانه‌ها و اموال خود رانده شدند، در پی فضل خدا و خشنودی او می‌گشتند و خدا و پیامبرش را یاری می‌کردند؛ ایشان همان راستگویانند» (آیه ۸). این تصویری راستین است که ویژگی‌های اصلی مهاجران را برجسته می‌سازد.

“ [Such gains are for] the poor migrants who have been driven out of their homes and possessions, seeking God's favour and His goodly acceptance, and who help God and His Messenger. These are the ones who are true” (Verse 8) This is a true picture highlighting the main features of the Muhajirin.

یقیناً آنان ناچار شدند زادگاهشان، مکه را ترک کنند، تحت فشار و آزار فراوان از سوی خویشاوندان و هم‌قبیله‌ای‌های خودشان.

They were certainly forced to flee their home town, Makkah, under much pressure and persecution by their own kinsfolk and tribesmen.

آنان جز این گناهی نداشتند که تنها به خدا ایمان آورده بودند. آنان خانه‌ها و دارایی‌های خود را رها کردند و «به‌دنبال فضل و رضوان خدا» بودند. (آیه ۸) آنان دریافته بودند که جز او یاور و پناهی ندارند. اگرچه شمارشان اندک بود و همه‌جا تحت تعقیب قرار داشتند، با دل و شمشیر خود «خدا و پیامبرش را یاری می‌کردند»، حتی در سخت‌ترین و بحرانی‌ترین زمان‌ها. از این رو، آنان همان توصیف نیکویی را به دست آوردند که در قرآن به ایشان داده شده است: «آنان همان راستگویانند.» (آیه ۸) آنان کلمه‌ای را که نشانگر ایمانشان بود بر زبان آوردند و آن را با کردارشان تأیید کردند. آنان در ادعای خود مبنی بر برگزیدن او بر هر چیز دیگر راستگو بودند، و در پیمانی که با پیامبر خدا ﷺ بستند که از او پیروی کنند نیز راستگو بودند. آنان به حقیقت وفادار بودند و خود را تجسمی زنده از آن ساختند.

They committed no offence other than believing in God alone. They abandoned their homes and possessions “seeking God's favour and His goodly acceptance.” (Verse 8) They realized that they had no helper or protector other than Him. Although they were few in number, chased everywhere, they “help God and His Messenger," with their hearts and swords, even at the hardest and most critical of times. Hence, they have earned the good description given to them in the Qur’an: “ These are the ones who are true.” (Verse 8) They said the word indicating their belief and confirmed it with their actions. They were true to their claim that they had chosen Him above all else, and true to their pledge to God’s Messenger that they would follow him. They were true to the truth, making of themselves a living version of it.

«و کسانی که پیش از آنان در سرای [هجرت] و در ایمان جای گرفته بودند، کسانی را که به سوی ایشان هجرت کرده‌اند دوست می‌دارند و در دل‌هایشان از آنچه به آنان داده شده، نیازی نمی‌یابند، و [مهاجران را] بر خویش مقدم می‌دارند، هرچند خود نیازمند باشند. و کسانی که از بخل نفس خویش در امان بمانند، ایشان همان رستگارانند.» (آیه ۹) این نیز تصویری روشن و راستین از ویژگی‌های برجستهٔ انصار است. اینان گروهی بی‌همتا بودند. آنان در عمل به معیارهایی دست یافتند که بیشتر مردم آن‌ها را آرمان‌گرایانه‌تر از آن می‌دانند که راست باشند، و به مرتبه‌هایی رسیدند که حتی از تصور ما برتر است.

این سوره اکنون به بحث درباره‌ی خود آن رویداد بازمی‌گردد و تصویری از گروه دیگری ترسیم می‌کند که در آن نقش داشتند، یعنی منافقان:

The surah now turns back to discuss the event itself, painting a picture of another group that played a role in it, the hypocrites:

آیا از آن منافقانی خبر نداری که به برادران کافرشان از میان اهل کتاب می‌گویند: «اگر شما را بیرون کنند، قطعاً با شما بیرون خواهیم آمد، و هرگز در کار شما از کسی فرمان نخواهیم برد، و اگر با شما بجنگند، قطعاً یاری‌تان خواهیم کرد.» و خدا گواهی می‌دهد که آنان دروغگویانند. اگر آنان بیرون رانده شوند، هرگز با ایشان بیرون نخواهند آمد، و اگر با ایشان بجنگند، یاری‌شان نخواهند کرد، و اگر هم یاری‌شان کنند، قطعاً پشت خواهند کرد و سپس یاری نخواهند شد. شما [ای مؤمنان] در دل‌های ایشان ترسی شدیدتر از ترس از خدا می‌اندازید، زیرا آنان مردمی بی‌فهم‌اند. آنان هرگز با شما نخواهند جنگید مگر در شهرهای دارای حصار یا از پشت دیوارها. جنگ‌طلبی‌شان میان خودشان سخت است. گمان می‌بری که آنان متحدند، حال آنکه دل‌هایشان پراکنده است، زیرا آنان مردمی‌اند که نمی‌اندیشند. [همانند] کسانی که پیش از ایشان اندکی پیش‌تر، سزای کار خود را چشیدند، و برای ایشان عذابی دردناک است. [همانند] شیطان که به انسان می‌گوید: «کافر شو!» و چون کافر شد، می‌گوید: «من از تو بیزارم؛ زیرا من از خدا، پروردگار جهانیان، می‌ترسم.» پس عاقبت هر دو در آتش خواهند بود و در آن جاودانه‌اند. و این است سزای ستمکاران. (آیات ۱۱ تا ۱۷)

Are you not aware of those hypocrites who say to their brethren who disbelieve among the people of earlier revelations, *If you are driven out, we shall most certainly go with you, and shall never pay heed to anyone against you; and if you are attacked, we shall most certainly come to your aid? God bears witness that they are indeed liars. If they are driven out, they will not go with them; and if they are attacked, they will not help them. Even if they come to their aid, they will most certainly turn their backs in flight; and in the end they will have no help. You, [believers,] arouse in their hearts a fear more intense than their fear of God, because they are devoid of understanding. They will never fight you even in a body except from within fortified strongholds or from behind walls. Strong is their internal hostility. You may think that they are united when in fact their hearts are at odds with one another, because they are people who will not use their reason. Like those who, a short while before them, had to taste the evil that came from their own doings. Painful suffering is in store for them. Like Satan, who says to man, 'Reject the faith!" Yet when man disbelieves, Satan says, 7 here and now disown you. I fear God, the Lord of all the worlds.’ Both will end up in the fire, where they will abide. Such is the reward of the wrongdoers. (Verses 11-17)

این سوره از آنچه منافقان به یهودیان بنی‌النضیر گفتند گزارش می‌دهد؛ آنان به ایشان وعده‌ی یاری می‌دادند، اما وعده‌هایشان را خلاف کردند و نشان دادند که به پیمان‌های خود هیچ اهمیتی نمی‌دهند. هر جمله‌ی این آیات حقیقتی را بیان می‌کند، دل‌ها را لمس می‌کند، احساسات را برمی‌انگیزد و اصلی از اصول تربیت، دانش و ایمان استوار را پایه‌گذاری می‌کند.

این کوچ دادن بنی‌النضیر از مدینه نخستین نمونه از این گونه نبود. پیش از آن، بنی‌قینقاع کوچ داده شده بودند؛ و احتمالاً آیه‌ زیر به ایشان اشاره دارد:

This evacuation of the al-Nadir from Madinah was not the first of its kind. It was preceded by the evacuation of the Qaynuqa( tribe, to which the following verse most probably refers:

کسانی که اندکی پیش از آنان، طعم بدی را که از کردار خودشان سر زده بود چشیدند. و برای ایشان عذابی دردناک مهیاست.

those who, a short while before them, had to taste the evil that came from their own doings. Painful suffering is in store for them.

(آیه ۱۵)

(Verse 15)

واقعہ یہودی قبیلہ بنو قینقاع کے ساتھ غزوۂ بدر کے بعد اور غزوۂ احد سے پہلے پیش آیا۔ بنو قینقاع نبی ﷺ اور مسلمانوں کے ساتھ ایک معاہدے میں بندھے ہوئے تھے۔ جب مسلمانوں نے بدر میں کافروں کے خلاف عظیم فتح حاصل کی تو یہودی ناراض ہوئے اور مسلمانوں کے خلاف دل میں کینہ رکھنے لگے۔ انہیں خدشہ تھا کہ مدینہ میں ان کی حیثیت کمزور ہو جائے گی جبکہ مسلمانوں کی حیثیت مضبوط ہو جائے گی۔ نبی ﷺ کو اس بات کی خبر ملی جو وہ آپس میں سرگوشیوں میں کہہ رہے تھے، اور آپ ﷺ کو ان کے بُرے ارادوں کا علم ہو گیا۔

The encounter with the Jewish tribe of Qaynuqa( took place after the Battle of Badr, but before the Battle of Uhud. The Qaynuqa( were bound by a treaty with the Prophet and the Muslims. When the Muslims won a great victory against the unbelievers in Badr, the Jews were upset and harboured a grudge against the Muslims. They feared that their position in Madinah would be weakened while the position of the Muslims would be strengthened. The Prophet got wind of what they were whispering to one another and learnt of their ill intentions.

او آنان را به پیمانی که با ایشان بسته بود یادآوری کرد و هشدار داد که رفتارشان ممکن است شومی به بار آورد. آنان با گستاخی به او پاسخ دادند و گفتند: «ای محمد! به قدرت خود مغرور مشو. تو تنها با گروهی روبرو شدی که از جنگ چندان سررشته نداشتند و توانستی بر آنان پیروز شوی. اگر با ما وارد نبرد شوی، یقیناً خواهی دانست که ما جنگجویانی واقعی هستیم.» و به دنبال این سخن، پیاپی مسلمانان را تحریک کردند.

He reminded them of the treaty he had signed with them and warned them that their attitude might augur ill. They replied rudely to him, saying: “Muhammad! Do not think too highly of your power. You have only encountered a group who knew little about fighting a war and you managed to score a victory against them. Should you engage us in battle, you will certainly know that we are true fighters.” They followed this with repeated provocations against the Muslims.

روایت شده است که زنی مسلمان مقداری کالا برای فروش به بازار بنی‌قینقاع برد و نزدیک مغازه‌ی یک زرگر نشست. مردم آنجا تلاش کردند او را وادار کنند که روسری‌اش را بردارد، اما او نپذیرفت. زرگر لبه‌ی لباسش را گرفت و در حالی که او متوجه نبود، آن را از پشت به او گره زد. هنگامی که زن برخاست، قسمت پایین بدنش آشکار شد. یهودیانِ اطراف به او خندیدند، در حالی که او از شرم فریاد می‌زد. مردی مسلمان که در آن نزدیکی بود، فوراً به زرگر حمله کرد و او را کشت. یهودیان به سوی آن مسلمان هجوم بردند و او را کشتند. خانواده‌ی مسلمانی که کشته شده بود، از دیگر مسلمانان یاری خواستند و جامعه‌ی مسلمانان به خشم آمد. تنش بالا گرفت و میان جامعه‌ی مسلمانان و قبیله‌ی یهودی بنی‌قینقاع درگیری پیش آمد.

این سوره اکنون مؤمنان را خطاب می‌کند و ایشان را با ویژگی‌ای که بیش از همه دوست دارند ندا می‌دهد؛ ویژگی‌ای که ایشان را از همه دیگران متمایز می‌کند و امیدواری را برای آنان آسان می‌سازد. به آنان فرمان داده می‌شود که همواره پرهیزگار باشند، آنچه را برای زندگی آخرتشان آماده می‌کنند بسنجند، همیشه هوشیار باشند و مطمئن شوند که به دنبال گام‌های آن مردمان پیشین که خدا را فراموش کردند نمی‌روند. مؤمنان پیش‌تر سرنوشت برخی از کسانی را که سزاوار آتش دوزخ‌اند دیده‌اند:

The surah now addresses the believers, calling them by the quality they love best, distinguishing them from all others and making it easy for them to be positive. They are called upon to remain God-fearing, to take stock of what they prepare for their life to come, to be always alert and make sure that they do not follow in the footsteps of those earlier people who forgot God. The believers have already seen the fate that befell some of these who are destined for the fire of hell:

ای اہلِ ایمان! از خدا بترسید، و هر نفسی باید بنگرد که برای فردا چه پیش فرستاده است. پرهیزگار باشید که خدا به آنچه انجام می‌دهید کاملاً آگاه است. مانند کسانی مباشید که خدا را فراموش کردند، پس خدا نیز ایشان را از یاد خودشان برد. ایشان همان نافرمانانند. برابر نیستند اهل آتش و اهل بهشت. اهل بهشت همان کسانی‌اند که رستگاران‌اند.

Believers, have fear of God. Let every soul consider carefully what it sends ahead for tomorrow. Remain God fearing, for God is fully aware of all that you do. Be not like those who forget God, so God causes them to forget their own souls. They are the transgressors. Not equal are the ones destined for the fire and the ones destined for paradise. Those who are destined for paradise are indeed the ones who will triumph.

(آیات ۱۸-۲۰)

(Verses 18-20)

چنین ترسی از خداوند، حالتی ذهنی است که الفاظ نمی‌توانند آن را به‌طور کامل توصیف کنند. این حالتی است که قلب انسان را بیدار و آگاه نگه می‌دارد و او را در هر لحظه نسبت به حضور خداوند هوشیار می‌سازد. این ترس، انسان را همواره در حال مراقبت نگه می‌دارد، از این بیم که خداوند او را در حالتی ببیند که مورد خشنودی‌اش نیست. مؤمن می‌داند که چشم خداوند همه‌کس و هر قلبی را در هر لحظه می‌بیند. انسان چگونه و در چه زمانی می‌تواند در وضعیتی باشد که خداوند او را نمی‌بیند؟

Such fear of God is a mental state that words cannot fully describe. It is a condition that makes the human heart alert, feeling Gods presence at every moment. It keeps man always on the watch, fearing that God may see him in a condition that displeases Him. A believer knows that Gods eye watches everyone and every heart at every moment. How and when can man be in a situation that God does not see?

«اے ایمان والو! اللہ سے ڈرو، اور ہر جان دیکھے کہ اس نے کل کے لیے کیا آگے بھیجا ہے» (آیت ۱۸)۔ یہ بھی ایسا فرمان ہے جس کا مفہوم اس کے الفاظ کے مجموعے سے کہیں زیادہ ہے۔ محض اس کا تصور ہی انسان کے دل کے سامنے اس کی پوری زندگی کے تمام اعمال کا ریکارڈ رکھ دیتا ہے۔ وہ ہر سطر کو غور سے دیکھتا ہے، ہر تفصیل پر نظر ڈال کر اپنا کل حساب جوڑتا ہے۔ جب وہ ایسا کر لیتا ہے تو جان لیتا ہے کہ اس نے اپنی آخرت کے لیے کیا آگے بھیجا ہے۔ یہ اسے اس کی کمزوریوں اور کوتاہیوں سے آگاہ کرتا ہے، اگرچہ اس نے بہت سی نیکیاں بھی کی ہوں۔ اگر اس کے خالص نفع میں نیک اعمال کم نکلیں تو وہ کیسا محسوس کرے گا؟ یہ احساس انسانی دل کو ہمیشہ بیدار رکھتا ہے، اور وہ ہمیشہ اپنے نیک اعمال کے ریکارڈ کو بہتر بنانے کے طریقے اور ذرائع تلاش کرتا رہتا ہے۔

این سوره اکنون نکته‌ای قدرتمند می‌افزاید که دل‌ها را از بنیاد به لرزه درمی‌آورد.

The surah now adds a powerful note that shakes hearts to the core.

این [آیه] نشان می‌دهد که اگر قرآن بر کوه‌ها نازل می‌شد، چه تأثیری بر سنگ‌های سخت می‌گذاشت:

It portrays what effect the Qur’an would have had on solid rocks had it been so sent down:

اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، هر آینه آن را می‌دیدی که از ترس خداوند فروتن شده و از هم شکافته می‌شود. این مثال‌ها را برای مردم می‌زنیم تا بیندیشند. (آیه ۲۱)

Had We brought down this Quran upon a mountain, you would have seen it humble itself and break asunder for fear of God. We put such images before people so that they may reflect. (Verse 21)

این تصویر حقیقت را بازتاب می‌دهد. این قرآن وزن، قدرت و تکان‌دهندگی‌ای دارد که هنگامی که آن را آن‌گونه که واقعاً هست دریافت کنیم، کاملاً غیرقابل مقاومت است. (عمر بن الخطاب چنین تجربه‌ای داشت، هنگامی که شنید قاریی آغاز سوره‌ی ۵۲ را تلاوت می‌کند: «{وَالطُّورِ * وَكِتَابٍ مَّسْطُورٍ * فِي رَقٍّ مَّنشُورٍ * وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِ * وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ * وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ * إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَاقِعٌ * مَّا لَهُ مِن دَافِعٍ}» ... (۵۲: ۱-۸). او در حالی که گوش می‌داد، به دیواری نزدیک تکیه داد. سپس به خانه بازگشت و احساس بیماری کرد. مردم یک ماه پیاپی به دیدارش می‌آمدند و از حالش می‌پرسیدند.)

This image reflects the truth. This Qur’an has such weight, power and shaking influence that is absolutely irresistible when we receive it as it truly is. (Umar ibn al-Khattab had such an experience when he overheard a reciter reading the opening of Surah 52: “By Mount Sinai; by a scripture inscribed on unrolled parchment; by the much-visited House; by the vault raised high; by the swelling sea; your Lord} punishment will indeed come to pass. Nothing can stop it..." (52: 1-8) As he listened, he leaned on a wall nearby. He then went back home and felt ill. People kept visiting him for a month, enquiring after his health.

زمان‌هایی که انسان کاملاً آمادهٔ پذیرش حقیقتی از قرآن است، او را به لرزه و تکان درمی‌آورد. او تغییراتی را تجربه می‌کند که در جهان مادی بهتر از همه با آثار مغناطیس و الکتریسیته، یا حتی نیرومندتر از آنها، بازنموده می‌شود. خداوند، آفرینندهٔ کوه‌ها که قرآن را از بالا نازل کرد، می‌فرماید: {اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، آن را می‌دیدی که از ترس خداوند فروتنی می‌کند و از هم می‌شکافد} (آیهٔ ۲۱). هر کس که تجربه‌ای از اثرگذاری قرآن بر جان‌های درونی‌اش داشته باشد، این حقیقت را به شیوه‌ای که به هیچ شکل دیگری قابل بیان نیست درک خواهد کرد. {ما این مثال‌ها را برای مردم می‌زنیم تا بیندیشند} (آیهٔ ۲۱). چنین تمثیلی باید دل‌ها را همواره در حال اندیشیدن و تفکر نگه دارد.

The moments when a person is fully receptive of some truth contained in the Qur’an will see him shake and shudder. He will experience such changes that are best represented in the physical world by the effects of magnetism and electricity or even stronger. God, the Creator of the mountains who bestowed the Qur’an from on high, says: “Had We brought down this Quran upon a mountain, you would have seen it humble itself and break asunder for fear of God." (Verse 21) Anyone who has had some experience of the Qur’an touching their inner souls will appreciate this truth in a way that cannot be otherwise expressed. “ We put such images before people so that they may reflect" (Verse 21) Such an image should keep hearts thinking and reflecting.

بقیهٔ سوره به تسبیح و ستایش طولانی خداوند اختصاص یافته است که در آن شماری از نامها و صفات او یادآوری میشود. این خود جلوهای از تأثیر قرآن بر جهان هستی است. گویی جهان را انسانی میبینیم که با زبان خویش این تسبیح را ادا میکند و پادشاهیای گسترده که در هر گوشهاش این تسبیح را بازتاب میدهد. این صفات خداوند آثار آشکاری بر خود ذات جهان، پدیدهها و کنشوواکنشهای آن دارند. جهان هنگامی که این تسبیح را ادا میکند، به راستی این صفات و آثار آنها گواهی میدهد.

The rest of the surah is devoted to a long glorification of God, citing a number of His names and attributes. This serves as an aspect of the influence of the Qur’an on the universe. It is as if we see the universe as a person expressing this glorification with his mouth, and a vast kingdom echoing it in every corner. These attributes of God have clear effects on the very nature of the universe, its phenomena and interactions. As it offers this glorification, it testifies to the truth of these attributes and their effects:

او خداست؛ هیچ معبودی جز او نیست. اوست که از هر آنچه در دسترس ادراک هیچکس باشد فراتر است، و نیز از هر آنچه قابل مشاهده است آگاه است. او پروردگار رحمت است، بسیار مهربان. او خداست:

He is God: there is no deity other than Him. It is He who knows all that is beyond the reach of anyone's perception, as well as all that which can be witnessed. He is the Lord of Grace, the Ever Merciful. He is God:

هیچ معبودی جز او نیست؛ همان فرمانروای پاک، سرچشمهٔ سلامت، بخشندهٔ ایمان، نگهبان همهٔ هستی، توانمند، جبّار و دارای بزرگی. خدا از هر آنچه با او شریک قرار می‌دهند، منزّه است. او خداست:

there is no deity other than Him, the Sovereign, the Holy, the Source of Peace, the Giver of Faith, the Guardian over all, the Almighty, the Compeller, to whom all greatness belongs. Exalted is God in His limitless glory above anything they associate as partner with Him. He is God:

او آفریننده، پدیدآورنده‌ای که به همه‌چیز شکل و صورت می‌بخشد. نام‌های نیکو از آنِ اوست. هرآنچه در آسمان‌ها و زمین است، شکوه بی‌پایان او را تسبیح می‌گوید. تنها اوست که شکست‌ناپذیر و حکیم است. (آیات ۲۲ تا ۲۴)

the Creator, the Maker who gives shape and form to all. His are the most gracious names. Everything in the heavens and earth extols His limitless glory. He alone is the Almighty, the Wise. (Verses 22-24)

این ستایشی گسترده است که شماری از صفات شکوهمند خدا را گرد هم می‌آورد. این ستایش از سه بخش تشکیل شده است و هر بخش با یگانگی خدا آغاز می‌شود، یا به این صورت: «او خداست؛ هیچ معبودی جز او نیست»، یا تنها به صورت: «او خداست». هر یک از این نام‌ها یا صفات زیباترین، روشن‌ترین ارتباط را با جهان هستی دارد و تأثیری محسوس در زندگی انسان دارد. از این رو، آن‌ها اثر خود را بر زندگی و زندگان به دل انسان می‌نشانند. این صفات، صفات سلبی نیستند و از جهان هستی، وضعیت‌ها، پدیده‌ها و رویدادهای آن جدا نیستند.