در زندگی باید کنترل‌ها و محدودیت‌هایی وجود داشته باشد. این‌ها ممکن است به زندگی درونی انسان مربوط شوند، به آنچه در امور شخصی خود انجام می‌دهد، و به زندگی او با سایر انسان‌ها، چه خویشاوند او باشند یا نه؛ اعضای خانواده گسترده، قبیله یا طایفه، جامعه یا ملت، دوستان یا دشمنان. این کنترل‌ها و محدودیت‌ها همچنین می‌توانند بر روابط انسان با سایر موجودات حکمرانی کنند، چه خداوند آن‌ها را مسخر انسان ساخته باشد یا نه، و بر اشیای بی‌جانی که انسان در جهان گسترده می‌یابد. افزون بر این، باید کنترل‌ها و محدودیت‌هایی وجود داشته باشد که زندگی انسان و رابطه او با پروردگارش را اداره کند، که جوهر و اساس همه زندگی است.

There must be controls and constraints in life. These may apply to man’s inner life, to what he does in his own affairs, and to his life with other human beings, whether related to him or not, members of his extended family, clan or tribe, community or nation, friends or enemies. These controls and constraints may also govern man’s relations with other creatures, whether God has made these subservient to man or not, and to inanimate objects which man finds in the world at large. Furthermore, there must be controls and constraints to govern man’s life and his relationship with his Lord, which is the essence of all life.

اسلام این کنترل‌ها و محدودیت‌ها را در زندگی انسان برقرار می‌کند، آن‌ها را با وضوح و دقت تعریف می‌کند و به آن‌ها اقتداری برگرفته از خداوند می‌بخشد، و بدین‌ترتیب تضمین می‌کند که این‌ها همواره محترم، رعایت‌شده و اطاعت‌شده باقی بمانند. این کنترل‌ها تابع تمایلات متغیر یا منافع موقتی نیستند که ممکن است از سوی یک فرد، یک گروه، یک ملت یا یک نسل برجسته شوند. در واقع، این کنترل‌ها و محدودیت‌ها که از سوی خداوند برقرار و تعریف شده‌اند، خود نمایانگر "مصلحت" کلی‌اند، زیرا اقتدار خداوند را دارند.

Islam sets up these controls in human life, defines them with clarity and accuracy, and imparts to them an authority derived from God, ensuring that they remain well respected, observed and obeyed. They are not subject to changing tendencies or temporary interests which may be given prominence by an individual, a group, a nation or a generation. Indeed, these controls and restraints, set up and defined by God, themselves represent the overall “interest”, since they have God’s authority.

منافع انسان در رعایت این احکام آشکارا نهفته است، حتی اگر یک فرد، یک جامعه، یک ملت یا یک نسل کامل احساس دیگری داشته باشد؛ زیرا خداوند بهتر می‌داند، در حالی که انسان‌ها در بهترین حالت، دانشی ناقص دارند. آنچه خدا مقرر می‌کند بهتر از آن چیزی است که خودشان برای خود تصمیم می‌گیرند. در واقع، اگر مردم حداقل ادب را در رابطه خود با خداوند رعایت می‌کردند، تعریف خود از منافعشان را زیر سؤال می‌بردند، اگر دیده می‌شد که با تعریف خداوند در تضاد است. ادب واقعی ایجاب می‌کند که انسان هیچ تعریفی از منافع خود جز آنچه خداوند داده نداشته باشد؛ تعریفی که باید آن را با میل و رغبت بپذیرد و از آن اطاعت کند، همواره مطمئن و خشنود از اینکه به سود او خواهد بود.

پس از آنکه خطاب به همهٔ مؤمنان برای وفای به عهدهایشان بیان شد، برخی از این احکام به تفصیل بیان می‌شود: «برای شما حلال شده است چهارپایان، جز آنچه [حکمش] بر شما خوانده می‌شود. اما در حالی که در احرام هستید، شکار را روا ندارید. خداوند هر چه را بخواهد حکم می‌کند. ای مؤمنان، شعائر الهی و ماه حرام و قربانی‌ها و قلاده‌ها را حرمت نشکنید، و نیز کسانی را که به قصد خانهٔ حرام و برای جستن فضل و خشنودی پروردگارشان می‌آیند [مزاحمت نکنید]. و هرگاه از احرام بیرون آمدید، شکار کنید. و دشمنی گروهی که شما را از مسجدالحرام بازداشتند، شما را به تجاوز نکشاند؛ و در نیکوکاری و پرهیزگاری به یکدیگر یاری دهید و در گناه و تعدی به یکدیگر کمک نکنید. و از خدا بپرهیزید که خداوند سخت‌کیفر است. بر شما حرام شده است: مردار، خون، گوشت خوک، و آنچه به غیر نام خدا ذبح شده، و حیوان خفه‌شده، و به ضرب چوب کشته‌شده، و از بلندی فرو افتاده، و با شاخ کشته‌شده، و آنچه درندگان خورده باشند، مگر آنچه [زنده به دست آورده و] سر بریده‌اید، و آنچه بر سنگ‌های آستان‌ها ذبح شده، و [نیز] تقسیم کردن [گوشت] به وسیلهٔ تیرهای قرعه؛ که این‌ها همه فسق است. امروز کافران از دین شما نومید شده‌اند؛ پس از ایشان مترسید و از من بترسید. امروز دین شما را برای شما کامل کردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان دین برای شما پسندیدم. و هر که در حال گرسنگی ناچار شود، بی‌آنکه قصد گناه داشته باشد، [بداند که] خداوند آمرزندهٔ مهربان است.» (آیات ۱ تا ۳)

Once the address is made to all believers to honour their contracts, some of these are stated in detail: “Lawful to you is the [flesh of the] beasts of cattle, other than that which is announced to you herein. But you are not allowed to hunt while you are in the state of consecration. God decrees what He will. Believers, do not offend against the symbols set up by God, or against the sacred month, or the offerings or the garlands, or against those who repair to the Sacred House, seeking God’s grace and pleasure. Only when you are clear of the Sacred Precincts and released from the state of consecration may you hunt. Do not let your hatred of people who would debar you from the Sacred Mosque lead you into aggression; but rather help one another in furthering righteousness and piety, and do not help one another in furthering evil and aggression. Have fear of God, for God is severe in retribution. Forbidden to you are carrion, blood, the flesh of swine; and that over which any name other than God’s has been invoked; and the animal that has been strangled, or beaten to death, or killed by a fall, or gored to death, or savaged by a beast of prey, except that which you may have slaughtered when it is still alive; and [forbidden to you are] animals that have been slaughtered on idolatrous altars. And [forbidden also] is the division [of meat] by raffling with arrows; for all this is sinful. Today, the unbelievers have lost all hope of your religion. Have no fear of them, then, but fear Me alone. This day I have perfected your religion for you and have bestowed on you the full measure of My blessings and have chosen Islam as a religion for you. He who is forced by hunger [to eat of what is forbidden], with no inclination to commit sin, [will find] God Much-Forgiving, Merciful.” (Verses 1-3)

اصطلاح «ماه‌های حرام» که در این آیهٔ قرآن آمده، به چهار ماه حرام در تقویم قمری اشاره دارد که عبارت‌اند از: رجب، ذوالقعده، ذوالحجه و محرم. خداوند جنگیدن در این چهار ماه را ممنوع کرده است؛ ماه‌هایی که قبیله‌های عرب پیش از اسلام تقدس ویژه‌ای برای آن‌ها قائل بودند. با این حال، آنان بر اساس میل خود دست‌کاری می‌کردند و برخی ماه‌ها را، بنا بر حکمی که برخی راهبان صادر می‌کردند یا فرمانی که رؤسای قبیله‌های قدرتمند صادر می‌کردند، به تأخیر می‌انداختند. هنگامی که اسلام نازل شد، تقدس این ماه‌ها با قانون‌گذاری الهی تأیید شد. این تقدس بر پایهٔ فرمان الهی‌ای است که هنگام آفرینش آسمان‌ها و زمین صادر شد، چنان‌که در سورهٔ نهم، توبه، آمده است: «شمار ماه‌ها نزد خدا دوازده ماه است، در کتاب خدا در روزی که آسمان‌ها و زمین را آفرید. از آن‌ها چهار ماه حرام است.» (توبه: ۳۶) قرآن همچنین بیان می‌کند که به تأخیر انداختن ماه‌های حرام و دست‌کاری در آن‌ها نشانهٔ کفری مضاعف است. بدین‌ترتیب، ترتیب درست بر اساس فرمان خدا بازگردانده شده است. این ماه‌ها حرام باقی می‌مانند، مگر آنکه در آن‌ها تجاوزی علیه مسلمانان صورت گیرد؛ در آن صورت مجاز هستند که با آن تجاوز مقابله کنند، بی‌آنکه به متجاوز فرصتی برای گریز دهند، و از حرمت این ماه‌ها که او آن‌ها را به رسمیت نمی‌شناسد بهره‌برداری نکنند. دیدگاه اسلام دربارهٔ جنگ در این ماه‌ها در سورهٔ دوم، بقره، آمده است. (فی ظلال القرآن، جلد اول، صفحات ۲۱۶ تا ۲۱۹)

The term “the sacred month” as it occurs in this Qur’ānic verse refers to the four months of sanctity in the lunar calendar which are: Rajab, Dhu’l-Qa`dah, Dhu’l- Hijjah and al-Muharram. God has forbidden fighting in these four months, which used to be given special sanctity by Arabian tribes prior to Islam. However, they manipulated them as they wished, delaying certain months according to a ruling given by certain monks or a decree issued by the chiefs of powerful tribes. When Islam was revealed, their sanctity was endorsed by God’s legislation. This sanctity is based on a Divine order made when God created the heavens and the earth, as mentioned in Sūrah 9, Repentance: “The number of months, in God’s sight, is twelve months [laid down] in God’s decree on the day when He created the heavens and the earth. Of these four are sacred.” (9: 36) The Qur’ān also states that delaying the sacred months and manipulating them is an indication of compounded disbelief. Thus, the correct order has been re-established according to God’s decree. These months remain sacred unless aggression is waged during them against the Muslims, when they are permitted to repel such aggression, without giving the aggressor a chance to escape, making use of the sanctity of these months which they do not recognise. The Islamic view of fighting in these months is mentioned in Sūrah 2, The Cow. (In the Shade of the Qur’ān, Vol. I, pp. 216-19)

منظور از «هدی» در این سوره، حیواناتی قربانی‌اند که حاجیان در مراسم حج به‌عنوان بخشی از آیین‌های آن ذبح می‌کنند. این حیوان می‌تواند شتر، گاو یا گوسفند باشد. تجاوز از این احکام آن است که این حیوانات را به هر دلیلی غیر از آنچه برای آن وقف شده‌اند ذبح کنند. همچنین تا روز قربانی در حج یا پس از پایان عمره نباید آن‌ها را ذبح کرد. بخش عمده هر قربانی میان فقیران منطقه حرم توزیع می‌شود. کسانی که چنین قربانی‌ای تقدیم می‌کنند، به خوردن از آن تشویق می‌شوند.

با تأکید بر تقدس و امنیت، خداوند به کسانی که به او ایمان دارند فرمان می‌دهد که به پیمان‌هایی که با او بسته‌اند وفا کنند و به آن سطحی برسند که بتوانند رهبری بشریت را که بر عهده‌شان گذاشته شده، بر دوش گیرند. برای ایفای این نقش، نباید اجازه دهند احساسات شخصی، عواطف یا شرایط موقتی بر آنان اثر بگذارد. خداوند به آنان فرمان می‌دهد که حتی نسبت به کسانی که هنگام قصد زیارت مسجد الحرام، در سالی که به «سال حدیبیه» معروف است و پیش از آن، ایشان را از ورود به مسجد الحرام بازداشتند، تجاوز نکنند. کردار آن مردم زخم‌های عمیقی بر دل‌های مسلمانان نهاده بود که ناگزیر برانگیزاننده احساسات کینه‌توزی بود. با این همه، کردار جامعه مسلمانان نباید به دست چنین احساساتی هدایت شود. وظیفه آن با نقش بزرگش سازگار است: «دشمنی مردمی که شما را از مسجد الحرام بازمی‌دارند، شما را به تجاوز وا ندارد؛ بلکه در راه نیکی و پرهیزگاری یکدیگر را یاری دهید و در راه گناه و تجاوز به یکدیگر کمک نکنید. از خدا بترسید که خداوند سخت‌کیفر است.» (آیه ۲)

With the emphasis placed here on sanctity and security, God calls on those who believe in Him to fulfil their contracts with Him and to rise to the level which enables them to assume the leadership of mankind that has been assigned to them. To fulfil this role they must not allow themselves to be influenced by personal feelings, emotions or temporary circumstances. God calls on them not to transgress even against those who debarred them from entering the Sacred Mosque when they sought to visit it in the year known as “the year of aI-Ĥudaibiyyah” and earlier. The actions of those people left deep scars in the Muslims’ hearts, which were bound to arouse emotions of hatred. But all this notwithstanding, the actions of the Muslim community must not be guided by such feelings. Its duty fits its great role: “Do not let your hatred of people who would debar you from the Sacred Mosque lead you into aggression; but rather help one another in furthering righteousness and piety, and do not help one another in furthering evil and aggression. Have fear of God, for God is severe in retribution.” (Verse 2)

این، والاترین معیار خویشتنداری و شفقت است. اما همین معیار والاست که باید توسط امتی که پروردگارش وظیفهٔ راهنمایی و نگهبانی بشریت را به آن سپرده، به دست آید. در اینجا از آن خواسته می‌شود که به افقی متعالی دست یابد. این بخشی از مسئولیت رهبری است. یعنی مؤمنان باید از آنچه شخصاً بر آنان می‌گذرد و از آزاری که دیگران بر ایشان روا می‌دارند و ممکن است ناچار به تحمل آن شوند، چشم بپوشند، تا الگویی بزرگ از رفتار درست را به بشریت عرضه کنند؛ الگویی که تنها با پیروی از اسلام قابل دستیابی است. بدین‌سان، ایشان شهادتی مثبت برای اسلام می‌دهند که یقیناً آن را برای سایر مردم جذاب می‌سازد.

This is the ultimate standard of self-control and compassion. But it is this very ultimate standard that must be attained by the community entrusted by its Lord with the task of being the guide and guardian of humanity. Here it is called upon to attain a sublime horizon. This is part of the responsibility of leadership. It means that believers must overlook what happens to them personally and what they may have to endure of harm caused by others, in order to give to mankind a great model of righteous behaviour that can be achieved only by following Islam. In this way, they give a positive testimony for Islam which is certain to make it appealing to the rest of mankind.

سوره اکنون به شرح استثناهایی می‌پردازد که در آیه نخست درباره چارپایانی که خوردنشان حلال است آمده است: «بر شما حرام شده است: مردار، خون، گوشت خوک، و آنچه به نام غیر خدا ذبح شده، و حیوان خفه‌شده، یا کتک‌خورده تا مرگ، یا از بلندی افتاده، یا با شاخ کشته‌شده، یا درنده‌ای آن را دریده باشد، مگر آنچه را که زنده یافته و ذبح کرده باشید؛ و [نیز حرام است] آنچه بر سنگ‌های نصب‌شده برای بت‌ها ذبح شده است. و [همچنین حرام است] تقسیم [گوشت] به وسیله قرعه با تیرها؛ زیرا همه اینها گناه است. امروز کافران از دین شما نومید شده‌اند؛ پس از آنان نترسید و تنها از من بترسید. امروز دین شما را برای شما کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان دین برای شما پسندیدم. کسی که در حال ناچاری و گرسنگی، بی‌آنکه به گناه تمایل داشته باشد [از حرام بخورد]، [بداند که] خدا آمرزنده و مهربان است.» (آیه ۳)

The sūrah now begins to give the details of the exceptions made in the first verse of cattle that are lawful to eat: “Forbidden to you are carrion, blood, the flesh of swine; and that over which any name other than God’s has been invoked; and the animal that has been strangled, or beaten to death, or killed by a fall, or gored to death, or savaged by a beast of prey, except that which you may have slaughtered when it is still alive; and [forbidden to you are] animals that have been slaughtered on idolatrous altars. And [forbidden also] is the division [of meat] by raffling with arrows; for all this is sinful. Today, the unbelievers have lost all hope of your religion. Have no fear of them, then, but fear Me alone. This day I have perfected your religion for you and have bestowed on you the full measure of My blessings and have chosen Islam as a religion for you. He who is forced by hunger [to eat of what is forbidden], with no inclination to commit sin, [will find] God Much-Forgiving, Merciful.” (Verse 3)

اولین سه نوع، یعنی مردار، خون و گوشت خوک، در آیه ۱۷۳ سوره بقره به عنوان حرام ذکر شده‌اند. ما این تحریم را در بحث خود درباره این آیه بررسی کرده‌ایم: جلد اول، صفحات ۱۸۲ تا ۱۸۴. چه دانش بشری سرانجام بتواند علل این تحریم را دریابد و چه نتواند، دانش الهی روشن ساخته است که این گونه غذاها ناسالم‌اند. این برای ما کافی است که بدانیم، زیرا خداوند تنها آنچه را که بد است و به نحوی به زندگی انسان آسیب می‌رساند حرام می‌کند، خواه این آسیب برای انسان شناخته‌شده باشد یا نه. دانش بشری محدود باقی می‌ماند. او همه آنچه را که موجب زیان است و همه آنچه را که سودمند است نمی‌داند.

The first three types: carrion, blood and the flesh of swine are mentioned as forbidden in verse 173 of Sūrah 2, The Cow. We commented on this prohibition in our discussion of this verse: Vol. I, pp. 182-4. Whether human knowledge will eventually be able to determine the reasons for this prohibition or not, Divine knowledge has made it clear that these types of food are unwholesome. This is all that we need to know, because God only forbids what is evil and what harms human life in one way or another, whether such harm is known to man or not. Human knowledge remains limited. It does not know everything that causes harm and all that is useful.

تا اینجا ما جزئیات خوراکی‌های حرام را، همان‌گونه که در این آیه بیان شده، مورد بحث قرار داده‌ایم.

So far we have discussed the details of forbidden food as detailed in this verse.

اما این آیه، عبارات دیگری را نیز دربردارد که نیازمند بحث و بررسی درستی هستند.

The verse, however, also includes other statements that require proper discussion.

امروز کافران از دین شما ناامید شده‌اند. پس از ایشان نترسید و تنها از من بترسید. امروز دین شما را برای شما کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان دین برای شما پسندیدم.

Today, the unbelievers have lost all hope of your religion. Have no fear of them, then, but fear Me alone. This day I have perfected your religion for you and have bestowed on you the full measure of My blessings and have chosen Islam as a religion for you.

(آیه ۳)

(Verse 3)

این عبارت که در میانهٔ شرحی مفصل دربارهٔ گوشتهایی که خوردنشان حرام است آمده، آخرین آیهٔ قرآن بود که نازل شد. این آیه کاملشدن پیام اسلام و رساندن نعمتهای آن به کمال را اعلام میکند. عمر، صحابی پیامبر ﷺ که بینشی تیزبین داشت، احساس کرد که روزهای باقیماندهٔ پیامبر ﷺ در این دنیا شمرده شده است. او تمام وظایف خود را انجام داده و پیام خود را رسانده بود و بیشک به دیدار و وعدهگاهش با خداوند فراخوانده خواهد شد.

This statement, which comes in the middle of a detailed account of which meat is forbidden to eat, was the last statement of the Qur’ān to be revealed. It declares the completion of the message of Islam and that its blessings have been brought to their full. `Umar, the Prophet’s Companion endowed with a keen insight, felt that the Prophet’s remaining days on earth were numbered. He had discharged all his duties and conveyed his message. He was certain to be called to his appointment with God.

چشمان عمر اشکبار بود، زیرا احساس می‌کرد آن جدایی نزدیک می‌شود.

`Umar’s eyes were tearful as he felt the approach of that departure.

این سخنان بزرگ در آیه‌ای آمده است که موضوع آن حرام شمردن برخی انواع خوراکی از حیوانات است، و در سوره‌ای که اهداف تفصیلی آن را پیش‌تر یادآور شدیم. از این مطلب چنین درمی‌یابیم که شریعت الهی یک کل واحد و کامل است که نمی‌توان آن را به اجزای جدا از هم تقسیم کرد. احکام آن ممکن است به مفهوم ایمان، یا عبادات، یا حلال و حرام، یا مقررات اجتماعی و روابط بین‌المللی بپردازند، اما همه‌ی آن‌ها از ارزش یکسانی برخوردارند. این احکام در مجموع، همان دینی را تشکیل می‌دهند که خداوند در این آیه آن را کامل شده توصیف کرده است. افزون بر این، همان نعمتی است که خداوند آن را به تمامی به مؤمنان ارزانی داشته است. این احکام، شیوه‌ی زندگی‌ای هستند که خداوند برای اجرا توسط بندگانش برگزیده است. رد کردن هر بخشی از این شیوه، رد کردن کل آن و رد کردن دین الهی به‌طور کامل است.

این سخنی بسیار الهام‌بخش است. می‌توان مدت‌ها در آن اندیشید، بی‌آنکه حقایق بنیادین و رهنمودهای ژرفی را که در بر دارد، یا تکالیف و وظایفی را که بر دوش می‌نهد، به پایان برد.

This is a highly inspiring statement. We may contemplate it for a long while without exhausting the essential facts and profound directives it contains or the duties and obligations it assigns.

اولین اندیشه‌ای که به ذهن ما خطور می‌کند، بر کمال این دین تأکید دارد.

The first thought that flashes in our minds dwells on the perfection of this religion.

هنگامی که مؤمن به کاروان ایمان می‌نگرد که از آغاز زندگی انسان، به رهبری فرستادگان خداوند آغاز شد و نخستین آنان آدم (علیه‌السلام) بود تا محمد ﷺ، آخرین پیامبران که پیام نهایی خداوند را به بشریت رساند، چه می‌بیند؟ او کاروانی باشکوه را می‌بیند که با هدایت الهی روشن شده و نور را به بشریت می‌رساند. او همچنین نشانه‌های روشنی را می‌بیند که راه را مشخص می‌کنند. اما او درمی‌یابد که هر یک از فرستادگان خداوند به سوی قوم خود فرستاده شد و هر پیامی برای دورهٔ زمانی معینی بود، جز آخرین فرستاده و آخرین پیام. هر پیام خطاب به قوم خاصی بود که در محیطی ویژه زندگی می‌کردند. از این رو، هر یک با شرایط معینی سازگار بود. درست است که همه آنان به تسلیم شدن در برابر خداوند یگانه فرا می‌خواندند، زیرا این جوهرهٔ ایمان الهی است. همه آنان لازم می‌دانستند که دستورهای الهی با وفاداری پیروی شود، در نگرشی از فرمانبرداری کامل تنها از خداوند، زیرا این جوهرهٔ اسلام به معنای گسترده‌اش، یعنی تسلیم در برابر خداوند، است.

What does a believer see when he looks at the procession of faith that started ever since the early days of human life, led by God’s messengers, the first of whom was Adam (peace be upon him), down to Muĥammad, the last of all Prophets conveying God’s final message to mankind? He sees a noble procession enlightened by Divine guidance and bringing light to mankind. He also sees clear landmarks defining the way. But he realises that every one of God’s Messengers was sent to his own community and every message was meant for a certain period of time, with the exception of the last Messenger and the last message. Each message was addressed to a particular community living in a particular environment. Hence, each was adapted to certain conditions. It is true that all of them called for submission to God alone, because that is the essence of the Divine faith. They all required that Divine instructions be faithfully followed, in an attitude of complete obedience to God alone, because this is the essence of Islam in its broader meaning of surrender to God.

هر یک از آنها قانون ویژه خود را داشت که با شرایط حاکم بر جامعه‌اش در آن زمان خاصی که نازل شده بود، سازگار بود.

But each one of them had its own code suitable to the prevailing conditions of its community at the particular time in which it was revealed.

اسلام به انسان مفهومی از ایمان می‌دهد که از او می‌خواهد به خدا، فرشتگان او، وحی‌ها، پیامبران و روز قیامت ایمان داشته باشد. هنگامی که انسان این مفهوم را در ذهن خود شکل می‌دهد، از قلمروی حیوانات که جز در حد حواس خود چیزی را درک نمی‌کنند، به عرصه‌ای گام می‌گذارد که بسیار فراتر از قلمرو ادراک بشری است. بدین ترتیب، انسان می‌تواند هم امر مادی و هم امر ماورایی، هم آنچه قابل ادراک است و هم آنچه غیرقابل ادراک است را درک کند. چون انسان یگانگی خدا را می‌پذیرد، از اطاعت هر مرجعی جز خداوند آزاد می‌شود. او احساس می‌کند که هیچ قدرتی جز قدرت خدا نمی‌تواند او را به بردگی بکشاند. او با هر آفریده‌ای برابر است، و اگر والاتر از آنان نباشد، کم‌تر هم نیست. تنها به خدا عبادت می‌کند، تنها از خدا قوانین، نظام‌ها و قانون اساسی خود را می‌گیرد، تنها بر خدا تکیه می‌کند و تنها از او می‌ترسد. از طریق شیوه زندگی الهی که اسلام مقرر کرده است، تمام توان بشری در راه تحقق نیکی و بهبود زندگی به کار گرفته می‌شود. بدین ترتیب، او از سطح حیوانات یا ارضای خواسته‌های نفسانی فراتر می‌رود.

Islam gives man a concept of faith which requires him to believe in God, His angels, revelations, messengers and the Day of Judgement. As he formulates this concept, he leaves the realm of animals which comprehend nothing beyond the extent of their senses to an area which extends well beyond the realm of human perception. Thus, man can comprehend the physical and the metaphysical, the perceptible and the imperceptible. As man acknowledges God’s oneness, he is liberated from submission to any authority other than that of God. He feels that he cannot be enslaved by any power other than that of God. He is equal to, if not nobler than, any other creature. It is to God alone that man addresses his worship, from God alone he receives his laws, systems and constitution, on God alone he relies, and Him alone he fears. Through the Divine way of life, laid down by Islam, all human power is dedicated to achieve goodness and to improve life. Thus, he is elevated above the standard of animals, or the fulfilment of desires.

تنها کسی که ماهیت واقعی زندگی در تاریکی، یا جاهلیت (که اصطلاح اسلامی برای هر نظامی است که بر وحی الهی استوار نیست)، و مفاهیم ستمگرانه و آشفتگی آن را شناخته باشد، می‌تواند این حقیقت را درک کند که تنها از راه اجرای اسلام است که انسان از کامل‌ترین اندازهٔ نعمت‌های خداوند بهره‌مند می‌شود. کسی که زندگی‌ای از گمراهی، زیان و آشفتگی را در پی مفاهیم توخالی تجربه کرده باشد، می‌تواند نعمت ایمان را به‌طور کامل قدر بداند. هنگامی که انسان در رنجی که از ستم، سردرگمی و بی‌تعادلی کامل در انواع نظام‌هایی که بشر برای خود می‌سازد برمی‌خیزد تأمل کند، می‌تواند با یقین مطلق بگوید که زندگی با ایمان و با اجرای نظام اسلامی بزرگ‌ترین نعمتی است که ما در این جهان می‌توانیم از آن بهره‌مند شویم.

Only a person who has known the true nature of the life of darkness, or jāhiliyyah, (which is the Islamic term for any system not based on Divine revelations) and its oppressive concepts and chaos can appreciate the fact that only through the implementation of Islam does man enjoy the full measure of God’s blessings. A person who has experienced a life of error, loss and chaos following hollow concepts can fully appreciate the blessing of faith. When one reflects on the suffering that results from tyranny, confusion and total lack of balance in all sorts of systems human beings devise for themselves, one can state with absolute conviction that life with faith and with the implementation of the Islamic system is the greatest blessing we may enjoy in this world.

در نهایت، یک مؤمن ناگزیر است که بیندیشد که این خداوند بود که اسلام را به عنوان دین برای او برگزید. و این خود نشانهای از مراقبت و محبت خداوند نسبت به این امت است.

Finally, a believer is bound to reflect on the fact that it was God who chose Islam as a faith for him. This then is a manifestation of God’s care and love for this nation.

خودِ اوست که آیین و شیوهٔ زندگی آن را برای آن مقرر کرده است.

It is He Himself who has laid down its code of living for it.

این سخنان، بارِ سنگینی بر دوشِ این امت می‌نهد؛ به این معنا که باید خود را شایستهٔ این عنایتِ بزرگِ الهی نشان دهد. نه! از خداوند آمرزش می‌طلبم. آنچه این امت در تمامِ نسل‌هایش بتواند عرضه کند، هرگز با مراقبتی که خداوند از آن داشته است برابری نخواهد کرد.

These words place a heavy burden on the shoulders of this nation whereby it must prove itself equal to this great Divine care. No! I pray God for forgiveness. Nothing that this nation in all its generations can give will match the care God has taken of it.

مردم تنها می‌توانند در شناساندن نعمت خدا و ستایش او به خاطر آن، تا حد توان خود بکوشند. بدین‌ترتیب نشان می‌دهند که از وظیفهٔ خود آگاه‌اند و می‌کوشند آن را تا جایی که می‌توانند به جا آورند، و در همان حال از خدا برای هر لغزش یا کوتاهی‌ای آمرزش می‌طلبند.

People can only do their utmost in acknowledging God’s grace and praising Him for it. In this way, they show that they are aware of their duty and try to fulfil it as best they can, seeking God’s forgiveness at the same time for any slips or failures.

حقیقت این است که خداوند خود این دین را برای امت مسلمان برگزیده است، و این امر مسلمانان را ملزم می‌سازد که ارزش این انتخاب را درک کنند و هر تلاشی را به کار بندند تا انتخاب خداوند را در زندگی خود پیاده کنند. چه نادانی و بدبختی است اگر کسی آنچه را خداوند برای او برگزیده نادیده بگیرد، یا حتی آن را رد کند، و بکوشد برای خود شیوه‌ای از زندگی غیر از آنچه خداوند مقرر کرده است بنا نهد. چنین رویکردی چیزی جز یک جنایت هولناک و قابل مجازات نیست. مرتکب آن نمی‌تواند با رد انتخاب خداوند بی‌کیفر بماند. خداوند ممکن است کسانی را که هرگز با اسلام آشنا نشده‌اند، برای مدتی آزاد بگذارد تا هر کاری را که می‌خواهند انجام دهند. اما کسانی که اسلام را شناخته‌اند و آن را رد یا ترک کرده و روش‌های دیگری از زندگی را برای خود برگزیده‌اند، به حق نتیجه انتخاب خود را خواهند چشید.

The fact that God Himself has chosen this religion for the Muslim nation requires Muslims to appreciate the value of this choice and to exert every effort to implement God’s choice in their lives. How foolish and miserable it would be of anyone to ignore, or indeed reject, what God has chosen for him and to try to establish for himself a way of life different from that laid down by God. Such an attitude is nothing short of a ghastly and punishable crime. Its perpetrator cannot escape scot- free when he rejects God’s choice. God may leave those who have never known Islam to do what they like for a period of time. As for those who have known Islam and rejected or abandoned it, choosing for themselves other methods of life, these will deservedly suffer the results of their choice.

از تو میپرسند چه چیزهایی برای آنان حلال است. بگو: برای شما همهٔ چیزهای پاکیزه حلال شده است. و آنچه شکارگرانی که شما آنها را تربیت میکنید، با آموختن چیزی از آنچه خدا به شما آموخته است، برای شما شکار میکنند، میتوانید از شکاری که برایتان گرفتهاند بخورید. امّا نام خدا را بر آن ببرید و از خدا پروا کنید؛ بیگمان خدا در حسابرسی سریع است.

They ask you what is lawful to them. Say: Lawful to you are all good things of life. As for those hunting animals which you train by imparting to them something of the knowledge God has imparted to you, you may eat of what they catch for you. But mention God’s name over it and have fear of God; indeed, God is swift in reckoning.

امروز تمام چیزهای پاکیزه برای شما حلال شده است. غذای کسانی که کتاب به ایشان داده شده، برای شما حلال است و غذای شما نیز برای ایشان حلال است. و زنان پاکدامن از میان مؤمنان و زنان پاکدامن از میان کسانی که پیش از شما کتاب به ایشان داده شده (نیز برای شما حلال است)، هنگامی که مهریه‌هایشان را بپردازید و آنان را به ازدواج شرعی درآورید، نه به زنا و نه به عنوان دوست پنهانی.

Today, all the good things of life have been made lawful to you. The food of those who were given revelations is lawful to you, and your food is lawful to them. And the virtuous women from among the believers and the virtuous women from among those who were given revelations before you (are also lawful to you) when you give them their dowers, taking them in honest wedlock, not in fornication, nor as mistresses.

هر کس به ایمان کفر ورزد، تمام اعمالش تباه خواهد شد و در آخرت از زیانکاران خواهد بود. (آیات ۴-۵)

Anyone who rejects the faith (will find that) all his works will be in vain. In the life to come he shall be among the losers. (Verses 4-5)

این پرسش مؤمنان دربارهٔ آنچه حلال است، حال‌وهوای ذهنی‌ای را نشان می‌دهد که امت برگزیده، به سبب شرافت خطاب مستقیم خداوند به آنان، پذیرفته بود. این پرسش به ما تصوری می‌دهد از نوعی تردید و احتیاطی که آنان در نزدیک شدن به هر چیزی که در روزگار جاهلیت رایج بود داشتند، مبادا آن چیز با اسلام ناسازگار باشد. آنان احساس می‌کردند که باید دربارهٔ همه‌چیز بپرسند تا مطمئن شوند که با شیوهٔ زندگی نوین‌شان سازگار است.

This question from the believers about what is lawful describes the frame of mind the chosen community adopted by virtue of the honour of being addressed by God Himself. It gives us an impression of the sort of reluctance they had in approaching anything that was practised in pre-Islamic days lest it be unacceptable to Islam. They felt that they needed to ask about everything to make sure that it fitted with their new way of life.

وقتی به تاریخ آن دوران نگاه می‌کنیم، نمی‌توانیم آن دگرگونی ژرفی را که اسلام در ذهنیت عرب پدید آورد نادیده بگیریم. اسلام عرب‌ها را تکان داد تا هرگونه اثری از جاهلیت را که ممکن بود برجای مانده باشد، از میان بردارند. مسلمانان را که از ژرفای تاریکی برداشته شده بودند تا به روشنایی و به سطحی والا از انسانیت برسند، این احساس را بخشید که دوباره متولد شده‌اند و زندگی کاملاً تازه‌ای را آغاز کرده‌اند. اسلام در آنان این درک عمیق را پدید آورد که میان زمان حال و گذشته‌شان فاصله‌ای بزرگ وجود دارد. آنان نعمت بزرگی را که خدا به ایشان ارزانی داشته بود شناختند و از این رو مشتاق بودند زندگی خود را با روش الهی نوین منطبق سازند، سودمندی‌های آن را که در زندگی خویش دریافته بودند.

سوره در ادامه، انواع دیگری از خوراکی‌ها را که برای مؤمنان حلال شده است بیان می‌کند و آنچه را در ازدواج جایز است نیز بر آن می‌افزاید. «امروز همه پاکیزه‌های زندگی برای شما حلال شده است. خوراکِ کسانی که به ایشان کتاب داده شده، برای شما حلال است و خوراک شما برای ایشان حلال است. و زنان پاکدامنِ مؤمن و زنان پاکدامنِ از کسانی که پیش از شما به ایشان کتاب داده شده، (نیز برای شما حلال‌اند) در صورتی که مهریه‌های ایشان را بپردازید و آنان را به ازدواج پاک درآورید، نه به زنا و نه به دوست‌گیری پنهانی.» (آیه ۵)

The sūrah goes on to outline more types of food made permissible for believers, and adds to that what is permissible in marriage. “Today, all the good things of life have been made lawful to you. The food of those who were given revelations is lawful to you, and your food is lawful to them. And the virtuous women from among the believers and the virtuous women from among those who were given revelations before you (are also lawful to you) when you give them their dowers, taking them in honest wedlock, not in fornication, nor as mistresses.” (Verse 5)

دوباره، انواعِ لذّت‌های مجاز از ابتدا خوب توصیف شده‌اند: «امروز همهٔ چیزهای پاکیزهٔ زندگی برای شما حلال شده است.» این مطلب بر معنایی تأکید می‌کند که پیش‌تر نیز بر آن تأکید کردیم؛ یعنی این‌که تنها چیزهای ناپسند برای مسلمانان حرام شده‌اند. در چارچوبِ حلال شمردنِ چیزهای خوب، شاهدِ جلوه‌ای واقعی از تسامحِ اسلامی هستیم، در برخورد با جوامع غیرمسلمانی که در سرزمین اسلام کنارِ مسلمانان زندگی می‌کنند، یا شاید با آنان رابطه‌ای بر پایهٔ پیمانِ صلح یا یک وفاداریِ ساده دارند.

Again the variety of permissible pleasures are initially described as good: “Today all the good things of life have been made lawful to you.” This emphasises the meaning we have already stressed, explaining that only evil things have been forbidden to Muslims. Within the framework of making good things lawful, we witness a genuine manifestation of Islamic tolerance when it comes to dealing with non-Muslim communities living side by side with Muslims in the land of Islam, or perhaps having a relationship based on a peace treaty or one of simple loyalty.

اسلام صرف این نیست که به این جوامع آزادی دینی بدهد تا در انزوا از بقیهٔ جامعه زندگی کنند. بلکه نظام اجتماعی‌ای بنا می‌کند که بر پایهٔ شراکت و دوستی متقابل استوار است. غذای آنان برای مسلمانان حلال است و غذای مسلمانان نیز برای آنان حلال است، تا دیدار و مهمان‌نوازی میان ایشان مبادله شود.

Islam does not merely extend religious freedom to these communities allowing them to live a life of isolation from the rest of society. It creates a social set-up based on partnership and mutual friendship. Their food is lawful to Muslims and the food of Muslims is also lawful to them, so that visits and hospitality can be exchanged.

بدین ترتیب، کل جامعه از فضایی از تساهل و دوستی برخوردار خواهد بود. افزون بر این، زنان پاکدامن و با فضیلت از میان این جوامع که پیش‌تر وحی الهی به آنان رسیده بود، برای مسلمانان ازدواج با ایشان حلال است. در حقیقت، این زنان در کنار زنان پاکدامن و با فضیلت مسلمان ذکر شده‌اند. تنها پیروان اسلام‌اند که چنین درجه‌ای از تساهل و مهربانی نسبت به سایر جوامع نشان می‌دهند. یک کاتولیک مسیحی ممکن است بسیار بی‌میل باشد که با زنی ارتدکس یا پروتستان ازدواج کند، با وجود آنکه همه اینان به مسیحیت تعلق دارند.

این گفتار درباره‌ی غذای پاکیزه و زنان نیکو و پارسا با اشاره‌ای به نماز و احکام طهارت به‌عنوان مقدمه‌ی آن ادامه می‌یابد.

This discourse about good food and good, virtuous women is followed by a reference to prayer and regulations governing purification in preparation for prayer.

ای مؤمنان، هرگاه برای نماز برمی‌خیزید، صورت‌های خود را و دست‌هایتان را تا آرنج‌ها بشویید، و سرهای خود را مسح کنید، و پاهایتان را تا برآمدگی‌های مچ بشویید.

“Believers, when you are about to pray, wash your faces, and your hands and arms up to the elbows, and pass your wet hands lightly over your heads, and wash your feet up to the ankles.

اگر جنب هستید، خود را پاک کنید. و اگر بیمارید، یا در سفرید، یا یکی از شما از قضای حاجت آمده است، یا با زنان آمیزش کرده‌اید و آب نیافته‌اید، پس به خاک پاک تیمم کنید و با آن اندکی بر صورت‌ها و دست‌های خود بکشید. خداوند نمی‌خواهد هیچ سختی بر شما تحمیل کند، بلکه می‌خواهد شما را پاک گرداند و نعمت خود را کامل بر شما بگستراند، تا شاید سپاسگزاری کنید.» (آیه ۶)

If you are in a state of ceremonial impurity, purify yourselves. But if you are ill, or on a journey, or if one of you has come from the toilet, or if you have been in intimate contact with women and can find no water, then have recourse to pure dust, passing therewith lightly over your faces and your hands. God does not want to impose any hardship on you, but He wants to purify you, and to bestow on you the full measure of His blessings, so that you may be grateful.” (Verse 6)

این که احکام مربوط به طهارت در کنار احکام شکار، احرام و برخورد با کسانی که مسلمانان را از مسجد الحرام بازداشتند ذکر شده، اتفاقی نیست. همچنین بی‌ارتباط با فضای کلی این سوره نیست. در واقع این احکام در جایگاهی درست قرار گرفته‌اند تا هدفی مشخص را دنبال کنند.

It is not by mere coincidence that regulations on purification are mentioned together with regulations on hunting, consecration and dealing with those who turned the Muslims away from the Sacred Mosque. Nor is it unrelated to the general context of this sūrah. Indeed, it comes at the right place to serve a definite purpose.

ابتدا، این اشاره‌ای است به جنبه‌ای دیگر از نعمت‌های خوب زندگی؛ یعنی لذتی خالص برای روح که در کنار غذای خوب و همسران پاکدامن ذکر شده است. در نماز، مؤمن لذتی می‌یابد که از همه تجملات مادی برتر است. این لذت، دیدار با خدا در فضایی از پاکی و اخلاص کامل است. پس از بیان لذت‌های خوراک و ازدواج، به سطحی والاتر از لذت اشاره می‌شود، یعنی پاکیزگی و نماز.

Firstly, this is a reference to another aspect of the good things of life: a pure enjoyment of the spirit which is mentioned together with good food and virtuous women. In prayer, a believer finds enjoyment that surpasses that of all material luxuries. It is the enjoyment of a meeting with God in an atmosphere of purity and total devotion. When the pleasures of food and marriage have been outlined, reference is made to a higher level of enjoyment, namely, purification and prayer.

«ای مؤمنان، هنگامی که می‌خواهید نماز بخوانید...» نماز دیدار با خداست. هر کس که قصد نماز دارد، در برابر خود خدا می‌ایستد، نیاز خود را به او عرضه می‌کند و با او به شیوه‌ای بسیار صمیمی سخن می‌گوید. از این رو، آمادگی درست برای آن اهمیت دارد. در این راستا، لازم است که برای یاری رساندن به آمادگی معنوی، پاکیزگی جسمانی نیز انجام شود. شاید این همان دلیل باشد - چنان‌که ما درک می‌کنیم، هرچند تنها خدا حقیقت را می‌داند - که وضو واجب شده است؛ اجزای اصلی وضو در این آیه قرآن بیان شده است: شستن صورت، شستن دست‌ها و بازوها تا آرنج، مسح سر با دست تر و شستن پاها تا برآمدگی استخوان مچ. درباره این الزامات، میان دانشمندان اختلاف‌های بسیار جزئی وجود دارد؛ شاید مهم‌ترین آن‌ها این باشد که آیا باید به ترتیبی که در این آیه آمده انجام شوند یا بدون رعایت ترتیب خاصی. این نوع وضو برای رفع بی‌طهارتی کوچک، مانند رفتن به توالت یا خارج شدن باد، واجب است. غسل، یعنی دوش گرفتن یا حمام کردن که در آن تمام بدن شسته می‌شود، برای رفع حالت جنابت، که در نتیجه انزال، خواه در خواب (احتلام) خواه در بیداری، و نیز آمیزش جنسی و همچنین عادت ماهانه زنان پدید می‌آید، واجب است. آیه قرآن پس از بیان الزامات وضو در شرایط عادی و در شرایط کامل، از تیمم سخن می‌گوید که می‌تواند جایگزین هر یک از این دو نوع شود.

“Believers, when you are about to pray...” Prayer is a meeting with God. Anyone who is about to offer a prayer stands up in front of God Himself, makes his supplication to Him, and addresses Him in a highly intimate manner. Therefore, it is important to prepare for it properly. In this respect, it is necessary to undergo a physical purification to help with the spiritual preparation. Perhaps this is the reason, as we understand it — though God alone knows the truth — for the requirement of ablution, the essential parts of which are detailed in this Qur’ānic verse: to wash one’s face, hands and arms to the elbows, to wipe one’s head lightly with one’s wet hand and to wash one’s feet up to the ankles. These requirements are the subject of very minor differences among scholars, perhaps the most important of which is whether they should be done in the order they are mentioned in this verse or done without following any particular order. This type of ablution is required for a minor invalidation of purity, such as going to the toilet or releasing wind. A shower or a bath in which one washes all one’s body is required to remove a state of ceremonial impurity which happens as a result of ejaculation whether through a wet dream or when awake, sexual intercourse and also women’s menstruation. Having outlined the requirements of ablution in both ordinary and total situations, the Qur’ānic verse speaks of dry ablution which may replace either type.

این یک رخصت است که مسلمانان می‌توانند در موارد زیر از آن بهره‌مند شوند: هنگامی که آب در دسترس نباشد؛ هنگامی که شخصی بیمار است و نیاز دارد وضوی معمولی، یعنی وضوء، بگیرد، یا هنگامی که ملزم به غسل کامل، یعنی

This is a concession of which Muslims may avail themselves in the following situations: when water is not available; when a person is ill and needs to have an ordinary ablution, i.e. wuđū’, or when he is required to have a grand ablution, i.e.

تا اینجا، سوره دستوراتی را درباره انواع خوراکی‌هایی که مؤمنان مجازند بخورند، پاکیزگی و سایر امور بیان کرده است. سوره در تفسیر این دستورات، مؤمنان را به نعمت‌هایی که خداوند به آنان ارزانی داشته، از زمانی که ایمان آورده‌اند، و به پیمانی که با آنان بسته تا شنوا و فرمانبردار باشند، یادآوری می‌کند. در حقیقت همین پیمان است که آنان را به جمع اسلام درمی‌آورد. آیات بعدی به ایشان یادآوری می‌کنند که از خداوند پروا داشته باشند و بدانند که او از همه اندیشه‌هایی که مردم در دل می‌پرورانند آگاه است.

So far, the sūrah has outlined a number of instructions concerning the types of food believers are permitted to eat, purification and other matters. By way of commenting on these instructions, the sūrah reminds the believers of the blessings God has bestowed on them when they have accepted the faith and the covenant He has made with them that they will listen and obey. It is indeed this covenant that admits them into the fold of Islam. The next verses remind them to have fear of God and that He is aware of all thoughts people may entertain.

به یاد داشته باشید نعمت‌هایی را که خداوند بر شما ارزانی داشته و پیمانی را که با شما بسته است، آنگاه که گفتید: «شنیدیم و اطاعت کردیم.» پس پرهیزگار باشید. قطعاً خداوند از رازهای دل‌ها آگاه است. ای مؤمنان، در راه خداوند استوار باشید و با عدالت شهادت دهید. دشمنی شما با هیچ قومی نباید شما را از عدالت منحرف کند. عدالت کنید، که این به تقوا نزدیک‌تر است. و پرهیزگار باشید. قطعاً خداوند به آنچه انجام می‌دهید آگاه است.

Remember always the blessings God has bestowed on you and the covenant with which He has bound you when you said: “We have heard and we obey.” Hence, remain God-fearing. Surely God has full knowledge of the secrets of people’s hearts. Believers, be steadfast in your devotion to God, bearing witness to the truth in all equity. Never allow your hatred of any people to lead you away from justice. Be just, this is closer to righteousness. And remain God- fearing. Surely, God is aware of all that you do. (Verses 7-8)

نسل اول که قرآن خطاب به آنان نازل شد، به وسعت نعمت‌های خداوند که با نازل کردن این دین بر ایشان ارزانی شده بود، کاملاً آگاه بودند. آنان این تغییر را در وجود خود، در زندگی‌شان، در جامعه‌شان و در جایگاهی که در میان بشریت داشتند، احساس می‌کردند. همین که به این نعمت اشاره شود، همواره کافی بود تا توجهشان به یک حقیقت بزرگ و انکارناپذیر زندگی جلب شود. به همین ترتیب، یادآوری پیمانی که خداوند ایشان را با آن ملزم کرد که شنوا و مطیع باشند، در آنان احساس کرامت برمی‌انگیخت، زیرا آنان طرف دیگر قراردادی بودند که با خداوند متعال بسته شده بود. برای مؤمنی که به چنین رابطه‌ای می‌اندیشد، این واقعاً امری بزرگ است. از این رو، یادآوری وظیفه‌شان مبنی بر تقوای الهی برای ایشان کافی است. آنان همواره به خداوند آگاه بودند: «پس تقوای الهی پیشه کنید. همانا خداوند به رازهای دل‌های مردم داناست.» (آیه ۷)

The first generation to be addressed by the Qur’ān were fully aware of the extent of God’s blessings bestowed on them by His revealing this religion. They felt the change within themselves, in their lives, community, and in the position they occupied among mankind. A simple reference to this blessing was always sufficient to turn their attentions to a great, undeniable fact of life. Similarly, a reference to the covenant with which God bound them to listen and to obey aroused in them feelings of dignity, since they were the other party in a contract made with God, the Almighty. To a believer who contemplates such a relationship, this is something great indeed. Hence, it is sufficient to remind them of their duty to remain God- fearing. They were ever conscious of God: “Hence, remain God-fearing. Surely God has full knowledge of the secrets of people’s hearts.” (Verse 7)

بخشی از پیمانی که خداوند جامعه مسلمان را به آن پایبند ساخته، این است که با دیگران بر پایه عدالت مطلق رفتار کند؛ عدالتی که هرگز تحت تأثیر احساسات محبت یا نفرت، یا هیچ احساس، منفعت یا پیوند دیگری قرار نمی‌گیرد. این عدالت بر پایه وظیفه پایداری در بندگی خالصانه برای خداوند یگانه استوار است. هیچ عاملی نباید ترازوی عدالت را منحرف سازد، به‌ویژه وقتی مؤمنان به یاد داشته باشند که خداوند ناظر بر آنان است و از آنچه در ژرفای دل‌هایشان می‌گذرد آگاه است. آنان این خطاب الهی را کاملاً درک می‌کنند: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، برای خدا پایدار و استوار باشید و با انصاف گواهی دهید، و دشمنی هیچ قومی شما را بر آن ندارد که عدالت نورزید.»

Part of the covenant with which God has bound the Muslim community requires it to deal with other people on the basis of absolute justice, which is never affected by feelings of love or hatred, or by feelings, interests, or relations of any kind. It is justice based on the duty of remaining steadfast in devotion to God alone. No influences are ever allowed to tilt the balance of justice, especially when believers are mindful that God watches over them and knows what lies at the bottom of their hearts. They fully understand this address: “Believers, be steadfast in your devotion to God, bearing witness to the truth in all equity. Never allow your hatred of any people to lead you away from justice.

«اعدلوا هو أقرب للتقوى واتقوا الله ۚ إن الله خبير بما تعملون» (آیه ۸)۔ پیش‌تر در همین سوره، خداوند به مؤمنان فرمان داده بود که نفرتشان از کسانی که ایشان را از ورود به مسجد الحرام بازداشتند، به عملی تجاوزکارانه علیه آنان بدل نشود۔ این، به راستی معیاری دشوار از خویشتن‌داری و تحمل است که نظام الهی مؤمنان را به آن بالا برده است۔ اکنون به آنان دستور داده می‌شود که نفرت هرگز ایشان را از عدالت دور نکند۔ این معیاری حتی والاتر است که دستیابی به آن بسیار دشوارتر است۔ مرحلهٔ نخست، مرحله‌ای بود که در آن از آغاز تجاوز بازداشته می‌شدند؛ اما در اینجا، با وجود احساسات نفرت و دشمنی، مأمور به حفظ عدالت می‌شوند۔ مرحلهٔ نخست در یک نگرش منفعلانه، یعنی خویشتن‌داری، متوقف می‌شد؛ مرحلهٔ دوم، نگرشی فعال است که عدالت را برای کسانی تضمین می‌کند که با مؤمنان دشمنی دارند و مورد تنفر آنانند۔

Be just, this is closer to righteousness. And remain God-fearing. Surely, God is aware of all that you do.” (Verse 8) Earlier in this sūrah, God forbade the believers to allow their hatred of those who prevented them from entering the Sacred Mosque in Makkah to turn into an act of aggression against them. This is indeed a tough standard of self-restraint and tolerance to which they were elevated by the Divine system. Now they are ordered that hatred must never lead them away from justice. This is an even higher standard which is much more difficult to attain. The first was a stage requiring them not to launch aggression. Here, they are required to maintain justice despite their feelings of hatred and hostility. The first stage stopped at a passive attitude requiring self- restraint. The second is a proactive attitude ensuring justice to people who are hostile to the believers and detested by them.

علاوه بر این، باید از جانب خداوند پاداشی برای مؤمنانی باشد که تنها با او سروکار دارند. این پاداش برای تشویق مردم به انجام تکالیف و ادای امانت لازم است. سرانجام کسانی که کافر می‌شوند و آیات خدا را انکار می‌کنند باید با سرانجام کسانی که ایمان می‌آورند و کارهای نیک انجام می‌دهند متفاوت باشد: «خداوند به کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند وعده داده است که آمرزش گناهان و پاداشی بزرگ خواهند داشت. و اما کسانی که کافر شده و آیات ما را انکار کرده‌اند، ایشان اهل دوزخ‌اند.» (آیات ۹ و ۱۰)

Moreover, there must be a reward given by God to the believers, who deal with Him alone. This reward is needed to give encouragement to people to fulfil their obligations and to discharge their trust. The end of those who disbelieve and deny God’s revelations must be different from that of those who believe and do well: “God has promised those who believe and do good works that they shall have forgiveness of sins and a rich reward. As for those who disbelieve and deny Our revelations — they are the ones destined for Hell.” (Verses 9-10)

این پاداشی است که مؤمنان نیکوکار را در برابر آنچه از تجملات و ثروت‌های این زندگی از دست می‌دهند، هنگامی که امانت خود را ادا می‌کنند، جبران می‌کند. این پاداشی است که تمام رنجی را که مؤمنان در رویارویی با لجاجت انسان‌ها و انکار سرسختانه‌ی حق متحمل می‌شوند، ناچیز می‌سازد. عادلانه است که عدالت الهی، نیکوکار و بدکار را یکسان رفتار نکند.

This is a reward to compensate good believers for what they miss of the luxuries and riches of this life when they fulfil their trust. It is a reward that reduces to insignificance all the hardship faced by the believers as they face up to human obstinacy and determined denial of the truth. It is only fair that Divine justice will not deliver to the good and the bad the same treatment.

مؤمنان باید به این نظام الهیِ عدالت و پاداش نگاه کنند، تا بتوانند بر تمامِ وسوسه‌ها و موانعی که در برخورد با خداوند با آن‌ها روبه‌رو می‌شوند، چیره شوند.

Believers need to look up to this Divine system of justice and reward, so that they are able to overcome all temptations and impediments when they deal with God.

برخی افراد تنها نیاز دارند که احساس کنند خداوند از ایشان خشنود است تا ارزش آن را درک کنند، و همچنین ارزش ادای امانت را. اما نظام الهی با همهٔ مردم و با خود سرشت انسانی سروکار دارد. خداوند می‌داند که انسان بالطبع به این وعدهٔ آمرزش و پاداش فراوان نیاز دارد و باید سرانجام کافران و کیفر ایشان را بداند. این امر به مؤمنان آرامش می‌بخشد و ایشان را توانا می‌سازد تا در برابر توطئه‌های شریران بایستند، به‌ویژه از آن رو که فرمان یافته‌اند با کسانی که به سبب آزارهایی که از ایشان دیده‌اند دشمنشان می‌دارند، به عدالت رفتار کنند.

Certain people only need to feel that God is pleased with them to appreciate its value, as well as the value of discharging their trust. But the Divine system deals with all people and with human nature itself. God knows that by nature man needs this promise of forgiveness and rich reward and needs to know the end of the disbelievers and their punishment. This reassures the believers and enables them to face up to the schemes of the evil ones, especially since they are commanded to deal justly with those whom they hate because of all the hardship they may have suffered at their hands.