سورۃ المائدہ (کون الٰہی دین کی پیروی کرتا ہے؟) 67 - 81
Al -Maidah ( Who Follows Divine Faith? ) 67 - 81
ای پیامبر، آنچه از جانب پروردگارت بر تو نازل شده است به مردم برسان. اگر این کار را انجام ندهی، پیام او را نرساندهای. و خداوند تو را از (شر) مردم نگاه خواهد داشت.
Messenger, proclaim what has been revealed to you by your Lord. For, unless you do it fully, you will not have delivered His message. God will protect you from all men.
خداوند کسانی را که کفر میورزند هدایت نمیکند.
God does not guide those who reject faith.
(67)
(67)
بگو: ای اهل کتاب! شما هیچ پایگاهی ندارید مگر آنکه تورات و انجیل و آنچه را که از سوی پروردگارتان بر شما نازل شده است، برپا دارید.
Say: People of earlier revelations! You have no ground to stand upon unless you observe the Torah and the Gospel and that which has been revealed to you by your Lord.
آنچه از سوی پروردگارت بر تو نازل شده است، بیشک بسیاری از آنان را در سرکشی و کفرشان بیشتر خواهد افزود.
That which is revealed to you by your Lord is bound to make many of them even more stubborn in their arrogance and disbelief.
اما بر آن گروه کافر اندوه مخور.
But do not grieve for unbelieving folk. (68)
کسانی که ایمان آوردهاند، و کسانی که یهودیاند، و صابئین، و مسیحیان — هرکس به خدا و روز بازپسین ایمان آورد و کار شایسته کند، نه بیمی بر ایشان است و نه اندوهگین خواهند شد. (۶۹)
Those who believe, and those who are Jews, and the Sabians, and the Christians — anyone who believes in God and the Last Day and does what is right shall have no fear, nor shall they grieve. (69)
بیشک ما از بنیاسرائیل پیمانی استوار گرفتیم و پیامبرانی به سویشان فرستادیم. اما هرگاه که پیامبری چیزی برایشان آورد که به میلشان نبود، [سرکشی کردند:] گروهی را تکذیب کردند و گروهی را کشتند. (۷۰)
,..Surely, We accepted a solemn pledge from the Children of Israel, and We sent to them messengers. But every time a messenger came to them with something that was not to their liking, [they rebelled:] some they denounced as liars and some they put to death. (70)
آنان گمان کردند که آسیبی به آنان نمیرسد، از این رو عمداً کور و کر شدند [و حقیقت را نشنیدند و ندیدند]. سپس خدا توبهشان را پذیرفت؛ با این همه، بسیاری از آنان باز هم کور و کر رفتار کردند. اما خدا به آنچه انجام میدهند بیناست. (۷۱)
They reckoned no harm would come to them, so they were wilfully blind and deaf [to the truth]. Thereafter, God accepted their repentance: still many of them acted blind and deaf. But God sees all that they do. (71)
کافران بیشک کسانی هستند که میگویند:
Unbelievers indeed are those who say:
«خداوند همان مسیح، پسر مریم است.» خود مسیح گفت: ای فرزندان اسرائیل، خدا را بپرستید، که پروردگار من و پروردگار شماست.
“God is the Christ, son of Mary.” The Christ himself said: Children of Israel, worship God, my Lord and your Lord.
هر کس برای خدا شریک قرار دهد، خداوند ورود او به بهشت را حرام میکند و جایگاهش آتش خواهد بود.
Whoever associates partners with God, God shall forbid him entrance into Paradise and his abode will be the Fire.
ستمکاران هیچ یاوری نخواهند داشت. (۷۲)
Wrongdoers will have no helpers. (72)
کافران بیشک کسانی هستند که میگویند:
Unbelievers indeed are those who say:
«خداوند سومین نفر از یک تثلیث است.» در حقیقت، جز یک خدای یگانه، هیچ خدایی نیست. اگر آنان از این سخن دست برندارند، قطعاً عذابی دردناک به کافرانِ میانشان خواهد رسید. (۷۳)
“God is the third of a trinity.” Of certain, there is no god save the One God. Unless they desist from so saying, grievous suffering will surely befall those of them who are unbelievers. (73)
آیا آنان به سوی خدا بازنمیگردند و از او آمرزش نمیطلبند؟ خداوند بسیار آمرزنده و مهربان است. {۷۴}
Will they not, then, turn to God in repentance and seek His forgiveness? God is Much- Forgiving, Merciful. (74)
مسیح، پسر مریم، تنها یک فرستاده بود؛ پیش از او نیز فرستادگان دیگری گذشتهاند. مادرش زنی پارسا بود. آن دو [مانند سایر انسانها] غذا میخوردند. بنگر که چگونه آیات خود را برای آنان روشن میسازیم، و بنگر که چگونه از حق روی میگردانند. (۷۵)
The Christ, son of Mary, was but a Messenger: other messengers have passed away before him. His mother was a saintly woman. They both ate food [like other human beings]. Behold how clear We make [Our] revelations to them and behold how perverted they are. (75)
آیا به جای خدا چیزی را میپرستید که نه میتواند به شما زیانی برساند و نه سودی؟ و اوست که شنواى داناست. (۷۶)
Say: Would you worship in place of God anything that has no power to harm or to benefit you? It is God alone who hears all and knows all. (76)
بگو: ای اهل کتاب! در دین خود از حد حق تجاوز نکنید، و از هوسهای کسانی پیروی نکنید که پیش از این گمراه شدند، و بسیاری را گمراه کردند و خود نیز از راه راست منحرف شدهاند. (۷۷)
Say: People of earlier revelations! Do not overstep the bounds of truth in your religious beliefs, and do not follow the vain desires of those who have gone astray in the past, and have led many others astray and are still straying from the right path. (77)
از بنیاسرائیل کسانی که کافر شدند، به زبان داوود و عیسیٰ پسر مریم لعنت شدند. این به سبب آن بود که نافرمانی کردند و در تجاوز خود پافشاری مینمودند.
Those of the Children of Israel who disbelieved were cursed by David and Jesus, son of Mary. That was because they rebelled and persisted in their transgression.
(78)
(78)
آنان یکدیگر را از کار زشتی که انجام میدادند باز نمیداشتند. چه بد بود آنچه انجام میدادند. (۷۹)
They would never restrain one another from wrongdoing. Vile indeed were the things they did. (79)
بسیاری از آنان را میبینی که با کافران دوستی میکنند. چه بد است آنچه نفوسشان برای ایشان پیش فرستاده است، که خشم خدا بر ایشان فرود آمده و در عذاب جاودانه خواهند ماند. (۸۰)
Now you can see many of them allying themselves with unbelievers. So evil is that which their souls make them do. They have incurred God’s wrath and in suffering they shall abide. (80)
اگر آنان واقعاً به خدا و به پیامبر و به آنچه بر او نازل شده بود ایمان میآوردند، آنان را دوستان خود نمیگرفتند؛ اما بسیاری از ایشان فاسقانند. (۸۱)
Had they truly believed in God and the Prophet and all that which was revealed to them, they would not have taken them for allies, but many of them are evildoers. (81)
نمای کلی
Overview
این آیات آغازگر بخشی هستند که حقیقت اهل کتاب، بهویژه یهودیان و مسیحیان، را بیش از پیش آشکار میکند. این بخش عقاید انحرافی و اعمال زشت آنان را برملا میسازد و اساس روابطی را که ممکن است میان ایشان و پیامبر ﷺ و جامعه مسلمانان برقرار باشد، تبیین میکند و وظایف پیامبر ﷺ و مسلمانان را در برخورد با آنان مشخص مینماید. این بخش همچنین برخی اصول بنیادین ایمان و اقداماتی را که جامعه مسلمانان باید در برابر عقاید انحرافی انجام دهد، بیان میکند.
These verses begin a passage which further exposes the reality of the people of earlier Scriptures, particularly the Jews and Christians. It highlights their deviant beliefs and evil deeds and establishes the basis of the relationship that may exist between them and the Prophet and the Muslim community, outlining the duties of the Prophet and the Muslims in dealing with them. The passage also states a number of basic principles of faith and of the actions the Muslim community should take against deviant beliefs.
خداوند پیامبر را مأمور میکند که هر آنچه را از جانب پروردگارش بر او نازل شده است ابلاغ کند، هیچ چیز را برای خود نگه ندارد و به هیچ دلیل یا در هیچ شرایطی ابلاغ آن را به تأخیر نیندازد. اگر او به دستورهای خداوند عمل نکند، حتی اگر انگیزهاش پرهیز از درگیری باشد، پیام او را ابلاغ نکرده است. بخشی از آنچه پیامبر ﷺ مأمور به ابلاغ آن شده بود این بود که به اهل کتابهای پیشین بگوید که تا زمانی که تورات، انجیل و آنچه از جانب پروردگارشان بر ایشان نازل شده است را برپا ندارند، هیچ پایه و اساسی برای ایستادن ندارند. او باید این سخن را با روشنترین و قاطعترین بیان ایراد میکرد.
God addresses the Prophet giving him the task of conveying everything that has been revealed to him by His Lord, keeping nothing for himself and delaying nothing for any particular reason or circumstance. If he does not act on His instructions, even though he may be motivated by the desire to avoid conflict, he would not be delivering His message. Part of what the Prophet has been commanded to convey, was to tell the people of earlier revelations that they had nothing to stand on unless they implemented the Torah, the Gospel, and what had been revealed to them by their Lord. He was to make this statement in the clearest and most decisive of terms.
علاوه بر این، پیامبر ﷺ همچنین اعلام میکرد که یهودیان با شکستن پیمان خود با خدا و کشتن پیامبران، از ایمان روی گردانده و کافر شدهاند. مسیحیان نیز همین کار را کردند، با ادعای اینکه عیسی مسیح، پسر مریم، خودِ خدا است، و با بیان اینکه خدا یکی از اقانیم سهگانه است. پیامبر ﷺ همچنین اعلام میکرد که عیسی (صلوات الله علیه) بنیاسرائیل را از شریک قرار دادن برای خدا برحذر داشت. علاوه بر این، خدا بهشت را بر همه کسانی که برای او شریک قائل میشوند حرام کرده است. او همچنین میفرمود که بنیاسرائیل به سبب تجاوزشان، هم از زبان داوود و هم از زبان عیسی نفرین شدهاند.
Moreover, the Prophet was also to declare that by going back on their covenant with God and by killing prophets, the Jews had rejected the faith and become unbelievers. The Christians did likewise, by claiming that Jesus Christ, son of Mary, was God Himself, and by stating that God was one of a trinity. The Prophet was also to declare that Jesus, (peace be upon him), warned the Children of Israel against associating partners with God. Moreover, God has denied access to Heaven to all those who ascribe partners to Him. He was further to declare that the Children of Israel have been cursed by both David and Jesus, because of their transgression.
اعلانی حیاتی برای رساندن پیام خدا
A Vital Proclamation To Deliver God’s Message
ای پیامبر، آنچه از جانب پروردگارت بر تو نازل شده است ابلاغ کن؛ زیرا اگر چنین نکنی، پیام او را نرساندهای. و خداوند تو را از مردم نگاه میدارد. خداوند گروه کافران را هدایت نمیکند. بگو: ای اهل کتاب! تا تورات و انجیل و آنچه از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده است را برپا ندارید، هیچ پایهای برای ایستادن ندارید. آنچه از جانب پروردگارت بر تو نازل شده، بیتردید بسیاری از ایشان را در طغیان و کفرشان فزونی میبخشد. پس بر قوم کافر اندوه مخور. کسانی که ایمان آوردهاند، و یهودیان، و صابئان، و مسیحیان، هر که به خدا و روز بازپسین ایمان آورد و کار شایسته کند، نه بیمی بر ایشان است و نه اندوهگین خواهند شد. (آیات ۶۷ تا ۶۹)
Messenger, proclaim what has been revealed to you by your Lord. For, unless you do it fully, you will not have delivered His message. God will protect you from all men. God does not guide those who reject faith. Say: People of earlier revelations! You have no ground to stand upon unless you observe the Torah and the Gospel and that which has been revealed to you by your Lord. That which is revealed to you by your Lord is bound to make many of them even more stubborn in their arrogance and disbelief. But do not grieve for unbelieving folk. Those who believe, and those who are Jews, and the Sabians, and the Christians — anyone who believes in God and the Last Day and does what is right shall have no fear, nor shall they grieve. (Verses 67-9)
پیامبر ﷺ به روشنی مأمور شده است که هر آنچه را از سوی پروردگارش بر او نازل شده است ابلاغ کند، و در اعلام حقیقت، هیچ جای تردید یا مصلحتاندیشی برای او باقی نمیگذارد.
The Prophet is given clear instructions to convey all that has been revealed to him by His Lord, allowing no room for any reservations as he declares the truth.
در غیر این صورت، او وظیفهٔ خود به عنوان فرستادهای که مأمور ابلاغ پیام خداوند است را انجام نداده بود. این خداست که او را در برابر همهٔ مردم حفظ خواهد کرد.
Otherwise, he would not be fulfilling his duty as a Messenger entrusted with conveying God’s message. It is God who will protect him against all mankind.
هر کس در پناه خدا باشد، از دیگر انسانها که ناتواناند، هیچ ترسی ندارد.
Whoever enjoys God’s protection has nothing to fear from other humans, powerless as they are.
در امور دین، کلام حق باید همواره روشن و قاطع باشد و به تمامی بیان شود. هر که با آن مخالفت کند، هر چه میخواهد بگوید، و دشمنانش هر کاری از دستشان برآید انجام دهند؛ کلام حقِ دین هرگز برای خواستههای مردم کوتاه نمیآید. باید آن را آشکارا بیان کرد تا با قدرت به دلهای مردم نفوذ کند.
In matters of faith, the word of truth must always be clear and decisive, and must be stated in full. Let anyone who opposes it say what he may, and let its enemies do what they can; the true word of faith will never make concessions for people’s desires. It must be stated clearly so that it penetrates into people’s hearts with power.
هنگامی که حق توسط اندکی تبلیغ میشود
When The Truth Is Advocated By The Few
این دو آیهای که این بخش با آنها آغاز میشود، ما را به این پرسش بازمیگردانند که آیا امکان برقراری پیوند یا رابطهی سرپرستی میان مسلمانان و کسانی که از جانب خدا کتاب دریافت کردهاند وجود دارد. باید این پرسش را دوباره و با توجه به وظیفهای که به فرستادهی خدا ﷺ سپرده شده، یعنی ابلاغ کامل پیام خدا، و نتیجهی مورد انتظار از تلاش او بررسی کنیم. انتظار میرود که این امر به معنای آن باشد که بسیاری از آنان در گردنکشی و کفر خود سرسختتر شوند.
These two verses with which the passage opens bring us back to the question of the possibility of forging an alliance or a relationship of patronage between Muslims and those who received revelations from God. We need to look afresh at this question in the light of the task assigned to God’s Messenger of delivering His message in full and the expected result of his endeavours. This is expected to mean that many of them will grow even more stubborn in their arrogance and disbelief.
ما در ابتدا مییابیم که خود خداوند بیان میدارد که اهل کتاب پیشین تا زمانی که تورات و انجیل و آنچه را که از جانب پروردگارشان بر ایشان نازل شده است به پا نداشتهاند، هیچ تکیهگاهی ندارند. به بیان دیگر، تا زمانی که دین نهایی را به عنوان پیامد منطقی اجرای کتابهای آسمانی خود نپذیرفته باشند، هیچ پایگاهی ندارند. این امر در چندین جای قرآن کریم با فراخواندن ایشان به ایمان به خداوند و پیامبر(ﷺ) کاملاً روشن شده است. از این رو، در وضعیت کنونیشان، نمیتوان ایشان را پیروان یک دین الهی توصیف کرد و آیینی که مورد پذیرش خداوند باشد ندارند. خداوند میداند که رویارویی دادن ایشان با این واقعیت، بسیاری از آنان را در تکبر و کفرشان لجوجتر خواهد کرد. با این حال، خداوند به پیامبرش(ﷺ) فرمان داده است که ایشان را با این واقعیت، به صریحترین شیوه روبهرو سازد، بیآنکه از پیامد آن اندوهی به دل راه دهد.
We find first of all that God Himself states that the people of earlier revelations have nothing to stand on until they have implemented the Torah and the Gospel and all that was revealed to them by their Lord. In other words, they have nothing to stand on until they have adopted the final religion as a logical consequence of their implementation of their Scriptures. This is made absolutely clear by calling on them, in several places in the Qur’ān, to believe in God and the Prophet. Hence, in their present status, they cannot be described as followers of a Divine faith and they do not have a religion acceptable to God. God knows that confronting them with this fact will cause many of them to be even more stubborn in their arrogance and in their disbelief. Nevertheless, God has commanded His Messenger to confront them with this fact in the frankest of manners, feeling no regrets as a result of what it may cause.
اگر سخن خداوند را در این موضوع، همانگونه که آشکارا چنین است، حکمی قطعی بدانیم، آنگاه هیچ راهی برای ما نمیماند که اهل کتاب پیشین را مؤمنانی بدانیم که مسلمانان بتوانند با ایشان در پیوندی از یاری متقابل علیه بیدینان و بیدینی قرار گیرند، چنانکه افراد فریبخورده و کسانی که ایشان را فریب میدهند توصیه میکنند. برای یک مسلمان روا نیست آنچه را خداوند بیان فرموده تغییر دهد: «و هیچ مرد و زن مؤمنی را نرسد که چون خدا و پیامبرش در کاری حکمی کنند، آنان را در آن کار اختیاری باشد.» (الأحزاب: ۳۶) سخن خداوند برای همیشه معتبر است و با تغییر شرایط دگرگون نمیشود. همچنین ما را روا نیست که برای جلوگیری از نتیجهای که احتمالاً از مواجهه ایشان با این حقیقت پدید میآید، که بیتردید موجب میشود آنان بیش از پیش علیه ما خصومت ورزند، رویکرد خود را تغییر دهیم. ما را نرسد که با پذیرفتن اینکه ایشان دینی دارند که نزد ما مقبول است، در پی جلب رضایت آنان برآییم. و نمیتوانیم همانند دفاع از دین خود، که تنها دین مقبول نزد خداوند است، در برابر بیدینی، ایشان را در دفاع از دینشان در برابر بیدینی یاری دهیم.
حق در برابر پندارهای مردم
The Truth Versus People’s Fancies
این بخش نخست از متن حاضر با بیانی روشن از ایمانی پایان مییابد که خداوند، صرفنظر از نامی که پیش از پیام آخرین پیامبر بر خود داشتند، از مردم میپذیرد. این همان ایمانی بود که در تاریخ کهن، پیروان همه آیینها و مذاهب را گرد هم میآورد. «کسانی که ایمان آوردهاند، و کسانی که یهودیاند، و صابئین، و مسیحیان — هر که به خدا و روز بازپسین ایمان آورد و کار شایسته کند، نه بیمی بر آنان است و نه اندوهگین خواهند شد.» (آیه ۶۹)
This first part of the present passage concludes with a clear statement of the faith which God accepts from people, regardless of what they were called before the message of the last Prophet. It was the faith which united people of all creeds and doctrines in ancient history. “Those who believe, and those who are Jews, and the Sabians, and the Christians — anyone who believes in God and the Last Day and does what is right shall have no fear, nor shall they grieve.“ (Verse 69)
«کسانی که ایمان آوردهاند» به مسلمانان اشاره دارد، و یهودیان پیروان پیامبر موسی هستند. اصطلاح «صابئین» بیشتر به کسانی اطلاق میشود که پیش از پیام پیامبر محمد ﷺ از پرستش بتها دست کشیده بودند، تنها خدا را میپرستیدند و از هیچ آیین خاصی پیروی نمیکردند. شماری اندک از اعراب نیز در میان ایشان بودند. مسیحیان کسانی هستند که از پیامبر عیسی مسیح (صلوات الله علیه) پیروی کردند.
The passage names four groups: “those who believe” refers to Muslims, and the Jews are the followers of the Prophet Moses. The term Sabians refers, most probably, to those who abandoned the worship of idols before the Prophet Muĥammad’s message, worshiping God alone, following no particular creed. There were a handful of Arabs among them. The Christians are those who followed the Prophet Jesus Christ (peace be upon him).
این آیه بیان میکند که هر کس به هر آیینی که پیش از این داشته باشد، اگر به خدا و روز قیامت ایمان آورد و کار شایسته انجام دهد — و بهطور ضمنی در اینجا و بهصراحت در جای دیگری از قرآن روشن است که او این کار را بر اساس پیام پیامبر آخرالزمان ﷺ انجام داده است — رستگار خواهد شد: «نه بیمی بر آنان است و نه اندوهگین میشوند.» (آیه ۶۹) آنان نیازی ندارند که نگران کارهایی باشند که پیشتر انجام میدادند یا اینکه با چه عنوانی طبقهبندی میشدند. مهمترین عنوان، عنوان آخری است.
This verse states that whatever their creed was, those who believe in God and the Last Day and do what is right — and it is implicitly understood here and explicitly elsewhere in the Qur’ān that they have done that in accordance with the final Prophet’s message — will attain salvation: “shall have no fear, nor shall they grieve.” (Verse 69) They need not worry about what they used to do or under what title they were classified. The most important title is the last one.
این مطلب بهطور ضمنی از این آیهٔ قرآن دانسته میشود. این آیه در آن بخشی از ایمان ما قرار میگیرد که اساساً نزد همهٔ مردم شناختهشده است. یکی از مفاهیم بنیادین این ایمان آن است که پیامبر محمد ﷺ آخرین پیامبران و فرستادهٔ خدا برای همهٔ انسانها است. همهٔ مردم، صرفنظر از دین، آیین، باور، نژاد و ملیت خود، فراخوانده شدهاند که به پیام او ایمان آورند، همانگونه که او آن را در اصل و جزئیات تبلیغ کرد. هر کس که او را بهعنوان فرستاده باور نداشته باشد و به کلیت و جزئیات پیام او ایمان نیاورد، در گمراهی باقی میماند. خدا دینی را که او پیش از نزول اسلام پیروی میکرد از او نمیپذیرد. و او در شمار کسانی نیست که خدا آنان را چنین توصیف کرده است: «نه بیمی بر آنان است و نه اندوهگین میشوند.» (آیهٔ ۶۹)
سوءِ فهمهایی که به کفر میانجامد
Misconceptions Leading To Disbelief
این بود وضعیت یهودیان در میان اهل کتاب پیشین. وضعیت مسیحیان نیز در این سوره به شیوهای بسیار قاطع بیان شده است، که به روشنی با لحن کلی سوره و با پرسشی که مورد بحث است همخوانی دارد.
Such was the situation with regard to the Jews among the people of earlier revelations. The situation with regard to Christians is explained in the sūrah in a most decisive manner which clearly fits with its general tone and with the question under discussion.
در آغاز این سوره، کسانی که ادعا میکنند مسیح، پسر مریم، خداست، کافر خوانده شدهاند. در این مرحله، این توصیف دوباره تأکید میشود، درباره کسانی که ادعا میکنند خداوند یکی از سه گانهٔ تثلیث است، یا مدعیاند که عیسی مسیح، پسر مریم، خود خداست. سوره این را با شهادت عیسی (علیهالسلام) همراه میکند که آنان کافرند. او آنان را از نسبت دادن الوهیت به هر کسی غیر از خداوند متعال برحذر میدارد. او بسیار روشن اعتراف میکند که خداوند پروردگار اوست و پروردگار آنان نیز هست. این بخش با هشداری از جانب خود خداوند پایان مییابد، مبنی بر پرهیز از ادامهٔ کفرشان که در سخنان خودشان نمایان است؛ سخنانی که از زبان کسانی که به خداوند و آیین درست ایمان دارند، جاری نمیشود.
Early in the sūrah, those who claim that the Christ, son of Mary, was God are described as unbelievers. At this point, this description is re-emphasised with regard to those who claim that God is a third of a trinity or allege that Jesus Christ, son of Mary, was God Himself. The sūrah combines this with a testimony by Jesus (peace be upon him) that they are unbelievers. He warns them against ascribing Divinity to anyone other than God Almighty. He acknowledges very clearly that God is his Lord and their Lord. This is concluded by a warning by God Himself against continuing with their unbelief represented by their own statements which cannot be uttered by people who believe in God and in the right faith.
کافران همانا کسانیاند که میگویند: «خدا همان مسیح، پسر مریم است.» خود مسیح گفت: ای بنیاسرائیل، خدا را بپرستید که پروردگار من و پروردگار شماست. هر که برای خدا شریک قرار دهد، خدا بهشت را بر او حرام میگرداند و جایگاهش آتش خواهد بود. ستمکاران هیچ یاوری نخواهند داشت. کافران همانا کسانیاند که میگویند: «خدا یکی از سهگانه است.» یقیناً جز خدای یگانه، هیچ معبودی نیست.
Unbelievers indeed are those who say: “God is the Christ, son of Mary.” The Christ himself said: Children of Israel, worship God, my Lord and your Lord. Whoever associates partners with God, God shall forbid him entrance into Paradise and his abode will be the Fire. Wrongdoers will have no helpers. Unbelievers indeed are those who say: “God is the third of a trinity.” Of certain, there is no god save the One God.
مگر آنکه از این سخن بازایستند، عذابی دردناک به کسانی از آنان که کافر شدند خواهد رسید. آیا به سوی خدا بازنمیگردند و از او آمرزش نمیطلبند؟ خدا بسیار آمرزنده و مهربان است. مسیح، پسر مریم، جز فرستادهای نبود؛ پیش از او نیز فرستادگان دیگری گذشتهاند. مادرش زنی راستکار بود. هر دو غذا میخوردند [همچون دیگر انسانها]. بنگر که چگونه آیات خود را برای ایشان روشن میسازیم و بنگر که چگونه از حق روی میگردانند. بگو: آیا به جای خدا چیزی را میپرستید که نه توان زیان رساندن به شما را دارد و نه توان سود رساندن؟ تنها خداست که شنوای داناست. بگو: ای اهل کتاب! در دین خود از حد حق فراتر نروید و از هوسهای کسانی پیروی نکنید که پیشتر گمراه شدند، و بسیاری را گمراه کردند و خود نیز از راه راست بیراهه میروند. (آیات ۷۲ تا ۷۷)
مریم، پاکدامن زن و اُس کا بیٹا
Mary, The Saintly Woman And Her Son
سورہ پھر انہیں اس واضح حقیقت کے سامنے لاتی ہے، اس امید پر کہ وہ درست طریقے سے غور و فکر کریں اور چیزوں کو ویسا ہی سمجھنے پر آمادہ ہوں جیسی وہ ہیں۔ اس کے ساتھ اس پر حیرت کا اظہار بھی ہے کہ اس وضاحت کے بعد بھی وہ حقائق کو جھٹلاتے رہتے ہیں: {مسیح ابنِ مریم تو بس ایک رسول تھے، ان سے پہلے بھی کئی رسول گزر چکے ہیں۔ اور ان کی والدہ ایک نیک خاتون تھیں۔ دونوں کھانا کھایا کرتے تھے۔}
The sūrah then puts them face to face with this clear fact in the hope that they will reason properly and bring themselves to understand things as they are. This is coupled with amazement that even after this exposition, they continue to reject the facts: “The Christ, son of Mary, was but a Messenger: other messengers have passed away before him. His mother was a saintly woman. They both ate food [like other human beings].
ببین که چگونه آیات خود را برای آنان روشن میگردانیم، و ببین که چگونه از حق روی میگردانند.» (آیه ۷۵)
Behold how clear We make [Our] revelations to them and behold how perverted they are.” (Verse 75)
آیه، مادر و پسر را به عنوان کسانی توصیف میکند که غذای معمولی میخوردند. این واقعیتی ساده در زندگی عیسی مسیح (صلی الله علیه) و مادر پاکدامنش بود. خوردن غذا ویژگی موجودات زنده است که انسانیت مسیح و مادرش را ثابت میکند. غذا معمولاً برای برطرف کردن یک نیاز جسمانی انکارناپذیر خورده میشود. هرکس برای زنده ماندن به خوردن غذا نیاز داشته باشد، نمیتواند خدا باشد. زندگی خدا به غذا برای پایداری نیازی ندارد، زیرا او به خودی خود زنده است و به خودی خود باقی میماند. او نیازی ندارد که هیچ مخلوقی مانند غذا وارد بدنش شود یا از آن خارج گردد. پاک و منزه است او در شکوه و جلالش.
The verse describes both mother and son as people who ate ordinary food. This was a simple fact in the lives of Jesus Christ (peace be upon him) and his saintly mother. Eating food is a characteristic of living creatures which proves the humanity of Christ and his mother. Food is normally eaten to satisfy an undeniable physical need. Whoever needs to eat food in order to live cannot be a deity. God’s life needs no food to support it because He lives and remains alive by Himself. He does not need to have any created thing like food to enter or leave his body. Limitless is He in His glory.
این استدلال آنقدر روشن و قدرتمند است که هیچکس نمیتواند حقیقتی را که بیان میکند انکار کند. به دنبال آن، رفتار مسیحیان به سبب امتناعشان از پذیرش آن محکوم میشود: «ببین که چگونه آیات خود را برای آنان روشن میکنیم، و ببین که چگونه منحرف میشوند.» (آیه ۷۵)
This logic is so clear and powerful that no one can deny the fact it states. It is followed, therefore, by a condemnation of the Christians’ attitude in so far as they refuse to accept it: “Behold how clear We make Our revelations to them and behold how perverted they are.” (Verse 75)
هنگامی که ستمکاری نادیده گرفته میشود
When Wrongdoing Is Condoned
این آیات بیانی قاطع از نگرش پیامبران یهود نسبت به کافران از میان بنیاسرائیل است. این نگرش در رفتار حضرت داوود و حضرت عیسی (علیهما السلام) نمایان است. هر دوی آنان کافران میان بنیاسرائیل را نفرین کردند و دعاهایشان به سبب تجاوزگری آن کافران، گسترش فساد اخلاقی در میانشان، چشمپوشی آنان از رواج بدی در میان خودشان، و یاریرسانی به دیگر کافران، مستجاب شد. نتیجهٔ همهٔ اینها آن بود که مورد خشم خداوند قرار گرفتند و لعنت شدند. کیفر ایشان جاودانه خواهد بود.
These verses make a definitive statement of the Jewish Prophets’ attitude towards the unbelievers from among the Children of Israel. It is represented by the attitude of the Prophets David and Jesus (peace be upon them). Both of them cursed the unbelievers among the Children of Israel and their prayers were answered because of the aggression of those unbelievers, the spread of immorality among them, their turning a blind eye to the spread of evil among themselves, and their patronising of other unbelievers. The outcome of all this was that they incurred God’s displeasure and were cursed. Their punishment will be everlasting.
کسانی از بنیاسرائیل که کفر ورزیدند، به زبان داوود و عیسیٰ، پسر مریم، لعنت شدند. این به سبب آن بود که نافرمانی کردند و در تجاوز خود پافشاری نمودند. آنان یکدیگر را از کار زشتی که انجام میدادند باز نمیداشتند. چه بد بود کارهایی که میکردند.
Those of the Children of Israel who disbelieved were cursed by David and Jesus, son of Mary. That was because they rebelled and persisted in their transgression. They would never restrain one another from wrongdoing. Vile indeed were the things they did.
اکنون بسیاری از آنان را میبینی که با کافران همپیمان میشوند. چه زشت است آنچه نفسهایشان برایشان پیش فرستاده است! خشم خدا بر آنان فرود آمده و در عذاب جاودانه خواهند ماند. اگر به خدا و پیامبر ﷺ و به آنچه بر او نازل شده ایمان واقعی داشتند، آنان را به دوستی نمیگرفتند، ولی بسیاری از ایشان فاسقاند.
Now you can see many of them allying themselves with unbelievers. So evil is that which their souls make them do. They have incurred God’s wrath and in suffering they shall abide. Had they truly believed in God and the Prophet and all that which was revealed to them, they would not have taken them for allies, but many of them are evildoers. (Verses 78-81)
هنگامی که به یاد میآوریم که این عیسی و داوود بودند که بنیاسرائیل را نفرین کردند، درمییابیم که تاریخ آنان تاریخی طولانی از کفر، نافرمانی و رد حقیقت است. پیامبرانی که برای هدایت و نجات ایشان فرستاده شده بودند، سرانجام همان کسانی بودند که آنان را محکوم کردند، تا مبادا به حقیقت هدایت شوند. خداوند دعای ایشان را اجابت کرد و بنیاسرائیل را به نفرینی همیشگی گرفتار ساخت.
When we remember that it was Jesus and David who cursed the Children of Israel, we realise that theirs is a long history of unbelief, disobedience and rejection of the truth. Prophets who were sent to guide and save them were the ones who eventually condemned them so that they might not be guided to the truth. God answered their prayers and destined the Israelites to a perpetual curse.
یک تغییر که باید کامل باشد
A Change That Must Be Total
اصلاحات جزئی زمانی کافی نیست که کل جامعه منحرف شده و جهالت غالب گشته باشد. هنگامی که جامعه قانونی غیر از قانون خداوند را پذیرفته باشد، تلاشها باید به ریشهها بپردازند و کارزارهای جهاد باید هدفی روشن داشته باشند: برقراری حاکمیت خداوند در جامعه. هنگامی که این امر محقق شود، زمینهای استوار برای اجرای اصل بسیار مهمی فراهم میآید که ویژگی امت مسلمان است: امر به معروف و نهی از منکر.
Partial reforms are not sufficient when the whole of society has gone wrong and ignorance has prevailed. When society has adopted a law other than that of God, efforts must strike at the roots and jihād campaigns must have the clear aim to establish God’s authority in society. When this is accomplished, there is a solid basis for the fulfilment of the all-important principle which is characteristic of the Muslim community: to enjoin what is right and to forbid what is wrong.
همهی اینها مستلزم داشتن ایمانی قوی و شناخت ماهیت حقیقی ایمان و گسترهی تأثیر آن در زندگی مردم است. تنها از رهگذر چنین فهمی است که مدافعان حق بهطور کامل بر خدا توکل میکنند، به یاری او اطمینان دارند و تنها پاداش را از او امید میبرند. آنان در پی پاداش یا قدردانی از جامعهای که گمراه شده نیستند و از کسانی که خواستهاند در تاریکی زندگی کنند، انتظار پشتیبانی ندارند.
All this requires having strong faith and knowing the true nature of faith and the scope of its work in peoples’ lives. It is through such understanding that advocates of the truth come to rely totally on God, confident in His support, hoping to receive reward from Him only. They do not look to have reward or appreciation from a society that has gone astray or to receive support from those people who choose to live in darkness.
تمام آیات قرآنی و احادیثی که از «امر به معروف و نهی از منکر» سخن میگویند، در واقع به وظیفهی فرد مسلمان در جامعهای مسلمان اشاره دارند که اقتدار خداوند را میپذیرد و شریعت او را اجرا میکند. چنین جامعهای گاهی ممکن است زیر سلطهی دیکتاتوری قرار گیرد یا شاهد گسترش برخی اعمال گناهآلود باشد. از این رو پیامبر ﷺ میفرماید: «بهترین نوع جهاد، سخن حق گفتن در برابر حاکم ستمگر است.» پیامبر ﷺ برای اشاره به حاکم از واژهی «امام» استفاده میکند، زیرا در نظام اسلامی، حاکم نخستین امام است. هیچ حاکمی را نمیتوان امام خواند مگر آنکه اقتدار خداوند را بپذیرد و وظیفهی خود را در اجرای شریعت الهی بداند. حاکمی که قانونی غیر از آن را اجرا کند، در قرآن به گونهای دیگر توصیف شده است: «کسانی که بر طبق آنچه خدا نازل کرده حکم نمیکنند، همان کافرانند.» (آیهی ۴۴) در جوامع جاهلی که از اجرای شریعت خدا سر باز میزنند، مهمترین منکری که سایر منکرات از آن سرچشمه میگیرد، انکار الوهیت خداوند از طریق نپذیرفتن شریعت اوست. تلاش جامعهی مسلمانان باید نخست متوجه تغییر این منکر اساسی باشد، پیش از آنکه به منکرات فرعی پرداخته شود. برای افراد نیک بیهوده است که بخواهند در برابر منکرات کوچکتر مقاومت کنند یا از آنها جلوگیری نمایند، در حالی که این منکرات، به طور طبیعی، از نخستین منکر، یعنی تلاش برای غصب الوهیت خداوند و رد اقتدار او با نادیده گرفتن شریعتش، سرچشمه میگیرند.
ضرورتِ اساسیِ ایمان
An Essential Requirement Of Faith
دلیل واقعی این نگرش یهودیان، با وجود اینکه از سوی خدا وحی دریافت کردهاند، این است که آنان واقعاً به خدا و پیامبرش ایمان ندارند.
The real reason for this attitude of the Jews, despite their having received revelations from God, is that they do not really believe in God and His Messenger.
آنان پیام نهایی خدا را نپذیرفتهاند. از این رو، کافرند. اگر ایمان آورده بودند، با کافران همپیمان نمیشدند: «و میبینی که بسیاری از آنان با کافران دوستی میکنند. چه بد است آنچه نفسهایشان برای آنان پیش میفرستد که خدا بر ایشان خشم گرفته است و در عذاب جاودانه خواهند ماند. و اگر به خدا و پیامبر و آنچه بر او نازل شده ایمان داشتند، آنان را دوست خود نمیگرفتند، ولی بسیاری از آنان فاسقاند.» (آیات ۸۰ و ۸۱)
They have not embraced God’s final message. Hence, they are unbelievers. Had they believed, they would not have allied themselves to unbelievers: “Now you can see many of them allying themselves with unbelievers. So evil is that which their souls make them do. They have incurred God’s wrath and in suffering they shall abide. Had they truly believed in God and the Prophet and all that which was revealed to them, they would not have taken them for allies, but many of them are evildoers.” (Verses 80-1)
این سخنی که جایگاه یهودیان در زمان فرستاده خدا ﷺ را توصیف میکند، امروز، فردا و در هر زمانی نیز صادق است. این سخن درباره همه پیروان کتابهای آسمانی پیشین در بیشتر نقاط جهان امروز نیز صدق میکند.
This statement which describes the position of the Jews at the time of God’s Messenger (peace be upon him) also applies today, tomorrow and at all times. It is also true of all the peoples of earlier revelations in most parts of the world today.
بنابراین، وظیفه ماست که قرآن را با دقت مطالعه کنیم و درسهایی را که برای هر جامعه مسلمان در تمام نسلها دارد، فرا گیریم.
Hence, it is our duty to carefully study the Qur’ān and learn the lessons it has for every Muslim community throughout all generations.
یہود ہی وہ گروہ تھے جو کافروں کے ساتھ متحد ہوئے اور انہیں مسلمانوں پر حملہ کرنے پر اکسایا۔ خدا قرآن میں ان کے بارے میں فرماتا ہے: «وہ کافروں سے کہتے ہیں کہ وہ مومنوں سے زیادہ ہدایت یافتہ ہیں۔» (4: 51) یہ بات غزوۂ خندق میں سب سے واضح طور پر ظاہر ہوئی، لیکن اس سے پہلے اور بعد میں بھی، ہمارے موجودہ زمانے تک، یہ بات واضح رہی۔ اسرائیل فلسطین میں اس وقت تک وجود میں نہیں آ سکتا تھا جب تک یہود آج کے کافروں اور ملحدوں کے ساتھ اتحاد نہ کرتے۔
It was the Jews who allied themselves to the unbelievers and incited them to attack the Muslims. God says of them in the Qur’ān: “They say to the unbelievers that they are better guided than the believers.” (4: 51) This was most clearly apparent in the Battle of the Moat, but it was also clear both before and after it, up to our present time. Israel could not have come into existence in Palestine except through the Jews allying themselves to present-day unbelievers and atheists.