یونس (کتابی سرشار از حکمت) ۱-۲۵

در سایهٔ قرآن Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

یونس (کتابی سرشار از حکمت) ۱-۲۵

Yūnus (A Book Full of Wisdom) 1-25

by Sayyid Qutb11 min readViewed 213 times

الف۔ لام۔ را۔ یہ اس کتاب کی آیات ہیں جو حکمت سے لبریز ہے۔ (۱)

Alif. Lām. Rā. These are verses of the divine book, full of wisdom. (1)

آیا برای مردم عجیب به نظر می‌رسد که ما به مردی از میان خودشان وحی کرده‌ایم:

Does it seem strange to people that We have inspired a man from their own midst:

{ای پیامبر، به همه مردم هشدار بده، و به آنان که ایمان آورده‌اند مژده ده که نزد پروردگارشان جایگاهی استوار دارند}؟ کافران می‌گویند: «این آشکارا جادوگری ماهر است.» (2)

Warn all mankind, a nd give those who believe the glad tidings that they are on a sound footing with their Lord? The unbelievers say: ‘This is plainly a skilled enchanter.’ (2)

پروردگار شما همان خدایی است که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید، سپس بر عرش مستقر شد و همه‌ی آنچه را که هست تدبیر و اداره می‌کند. هیچ کس جز پس از اجازه‌ی او نمی‌تواند نزد او شفاعت کند. این است خدا، پروردگار شما؛ پس تنها او را بپرستید. آیا پس اندیشه نمی‌کنید؟ (۳)

Your Lord is God who created the heavens and the earth in six days, and established Himself on the Throne, regulating and governing all that exists. There is none who may intercede with Him unless He first grants leave for that. That is God, your Lord: so worship Him alone. Will you not then keep this in mind? (3)

به سوی او بازخواهید گشت. این، به راستی وعدهٔ خداست. او آفرینش را آغاز می‌کند، سپس آنان را بازمی‌گرداند تا کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، به عدل پاداش دهد. اما کافران، به سبب کفرشان، نوشیدنی‌ای سوزان و عذابی دردناک خواهند داشت. (4)

To Him you shall all return. This is, in truth, God’s promise. He originates all His creation, and then brings them all back to life so that He may reward, with equity, those who have believed and done good deeds. As for the unbelievers, they shall have a scalding drink and a grievous suffering for their unbelief. (4)

اوست آن که خورشید را روشنایی درخشان و ماه را نور قرار داد و منزل‌های آن را معین کرد تا شمار سال‌ها و حساب [زمان] را بدانید. خدا این‌ها را جز به حق نیافریده است. آیات خود را برای مردمی که دانش دارند روشن بیان می‌کند. (۵)

He it is who made the sun a source of radiant light and the moon a light [reflected], and determined her phases so that you may know how to compute the years and measure [time]. God has not created this otherwise than in accordance with the truth. He makes plain His revelations to people of knowledge. (5)

همانا در آمد و شد شب و روز، و در آنچه خداوند در آسمان‌ها و زمین آفریده است، نشانه‌هایی است برای مردمی که پرهیزگارند. (6)

Indeed in the alternating of night and day, and in all that God has created in the heavens and the earth, there are signs for people who are God-fearing. (6)

وَ اِنَّ الَّذِیْنَ لَا یَرْجُوْنَ لِقَآءَنَا وَ رَضُوْا بِالْحَیٰوةِ الدُّنْیَا وَ اطْمَاَنُّوْا بِهَا وَ الَّذِیْنَ هُمْ عَنْ اٰیٰتِنَا غٰفِلُوْنَ (۷)

Those who entertain no hope of meeting Us, but are content with the life of this world, and feel well at ease about it, and those who pay no heed to Our revelation, (7)

شایسته است که آتش جایگاه ایشان باشد، در برابر آنچه انجام می‌دادند. (۸)

shall have the Fire as their abode in requital for what they used to do. (8)

کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، پروردگارشان به سبب ایمانشان ایشان را هدایت می‌کند. در باغ‌های نعمت، نهرهایی از زیر پاهایشان جاری خواهد بود. (۹)

Those who believe and do righteous deeds will be guided aright by their Lord by means of their faith. Running waters will flow at their feet in the gardens of bliss. (9)

در آنجا آنان فریاد برمی‌آورند: «پاک و منزهی تو ای خدا»، و درودشان «سلام» است. و سخنشان با این جمله پایان می‌پذیرد: «ستایش از آنِ خداوندی است که پروردگار جهانیان است!» (۱۰)

There they will call out: ‘Limitless are You in Your glory, God,’ and their greeting will be, ‘Peace!’ Their call will conclude with the words: All praise is due to God, the Lord of all the worlds!’ (10)

اگر خدا می‌خواست بدی‌ای را که مردم به دست آورده‌اند، همان‌گونه که خیر را شتاب‌زده می‌طلبند، برایشان زودتر برساند، قطعاً سرانجامشان همان لحظه فرا می‌رسید. اما کسانی را که امید دیدار ما را ندارند، در سرکشی‌شان رها می‌کنیم تا کورکورانه سرگردان بمانند.

If God were to hasten for mankind the ill [they have earned] as they would hasten the good, their end would indeed come forthwith. But We leave those who have no hope of meeting Us in their overweening arrogance, blindly stumbling to and fro.

(11)

هنگامی که آدمی را رنجی برسد، در حالی که به پهلو خوابیده یا نشسته یا ایستاده است، ما را می‌خواند؛ اما همین که رنجش را از او برطرف کنیم، چنان می‌رود که گویی هرگز برای برطرف شدن آن رنجی که به او رسیده بود، ما را نخوانده است. این‌گونه، کارهایشان در نظر کسانی که در تجاوز و زیاده‌روی غرق‌اند، آراسته جلوه داده شده است. (۱۲)

When affliction befalls man, he appeals to Us, whether he be lying on his side, sitting, or standing, but as soon as We relieve his affliction, he goes on as though he had never appealed to Us to save him from the affliction that befell him. Thus do their deeds seem fair to those who are given to excesses. (12)

به یقین ما نسل‌هایی را پیش از شما هلاک کردیم، هنگامی که در ستم خود پافشاری کردند. پیامبرانشان دلایل روشن برای آنان آوردند، اما ایمان نیاوردند. این‌گونه ما گنهکاران را کیفر می‌دهیم. (۱۳)

Indeed, We destroyed generations before your time when they persisted in their wrongdoing. The messengers sent to them brought them veritable evidence of the truth, but they would not believe. Thus do We reward the guilty. (13)

سپس شما را پس از ایشان جانشینان خود در زمین قرار دادیم تا ببینیم چگونه عمل می‌کنید. (۱۴)

Then We made you their successors on earth, so that We might see how you behave. (14)

هنگامی که آیات روشن ما بر ایشان تلاوت می‌شود، کسانی که امید دیدار ما را ندارند می‌گویند: «قرآنی غیر از این بیاور یا آن را تغییر ده.» بگو: «مرا نرسد که از پیش خود آن را تغییر دهم. من جز از آنچه به من وحی می‌شود پیروی نمی‌کنم.»

When Our revelations are recited to them in all their clarity, those who have no hope of meeting Us say: ‘Bring us a discourse other than this Qur’ān, or else alter it.’ Say: ‘It is not for me to alter it of my own accord. I only follow what is revealed to me.

«من از عذاب روزی هولناک می‌ترسم، اگر از پروردگارم نافرمانی کنم!» (۱۵)

I dread the torment of an awesome day if I should disobey my Lord!’ (15)

بگو: «اگر خدا می‌خواست، آن را بر شما تلاوت نمی‌کردم و او نیز آن را به آگاهی شما نمی‌رساند. پیش از آن، عمری کامل در میان شما زیسته‌ام. آیا پس، خرد خود را به کار نمی‌گیرید؟» (16)

Say: ‘Had God so willed, I would not have recited it to you, nor would He have brought it to your knowledge. I spent a whole lifetime among you before it [was revealed to me]. Will you not, then, use your reason?’ (16)

و کیست ستمکارتر از آن کس که بر خدا دروغ می‌بندد یا آیات او را تکذیب می‌کند؟ بی‌تردید بزهکاران رستگار نخواهند شد۔ (۱۷)

Who is more wicked than one who attributes his lying inventions to God or denies His revelations? Indeed those who are guilty shall not be successful. (17)

آنان در کنار خدا چیزی را می‌پرستند که نه زیانی به آنان می‌رساند و نه سودی، و می‌گویند:

They worship, side by side with God, what can neither harm nor benefit them, and say:

«این‌ها نزد خدا برای ما شفاعت خواهند کرد.» بگو:

‘These will intercede for us with God.’ Say:

«آیا شما خدا را از آنچه در آسمان‌ها و زمین است آگاه می‌کنید که او نمی‌داند؟ او پاک و منزه است و برتر است از آنچه با او شریک می‌گردانند.» (۱۸)

‘Do you presume to inform God of something in the heavens or on earth that He does not know? Limitless is He in His glory, and exalted above whatever they may associate with Him.’ (18)

همه‌ی مردم در آغاز یک امت بودند، سپس میان خود اختلاف کردند. و اگر فرمانی از جانب پروردگارت از پیش نرفته بود، اختلافشان فیصله می‌یافت. (۱۹)

All mankind were once but one single community, and then they disagreed among themselves. Had it not been for a decree from your Lord that had already gone forth, all their differences would have been resolved. (19)

آنان می‌پرسند: «چرا از جانب پروردگارش هیچ نشانه‌ای بر او نازل نشده است؟» بگو: «علم غیب تنها از آنِ خداست. پس منتظر بمانید که من نیز با شما منتظرم.»

They ask: ‘Why has no sign been sent down to him by his Lord?’ Say: ‘God’s alone is the knowledge of what is beyond the reach of human perception. Wait, then, if you will: I too am waiting.’ (20)

و هنگامی که پس از رنجی که به آنان رسیده است، طعم رحمتی را به ایشان می‌چشانیم، آنان در برابر آیات ما نیرنگ می‌ورزند. بگو:

Whenever We let people taste grace after some hardship has afflicted them, they turn to scheme against Our revelations. Say:

«و خدا بهتر حیله‌گری می‌کند. فرستادگان ما آنچه را که شما نیرنگ می‌زنید ثبت می‌کنند.» (۲۱)

‘More swift is God’s scheming. Our messengers are recording all that you may devise.’ (21)

اوست که شما را در خشکی و دریا به سیر و سفر وامی‌دارد. پس آنگاه که در کشتی‌ها بر می‌نشینید و آن‌ها با باد موافق به حرکت درمی‌آیند و از آن شادمان می‌شوند، ناگهان بادی طوفانی بر آنان می‌وزد و امواج از هر سو به سویشان هجوم می‌آورد، به طوری که گمان می‌کنند در محاصره‌اند [و هلاک خواهند شد]. آنگاه با اخلاص کامل ایمان، تنها خدا را می‌خوانند: «اگر ما را از این [خطر] نجات دهی، قطعاً از شاکران خواهیم بود.» (۲۲)

He it is who enables you to travel on land and sea. Then when you are on board ships, and sailing along in a favourable wind, they feel happy with it, but then a stormy wind comes upon them and waves surge towards them from all sides, so that they believe they are encompassed [by death]. [At that point] they appeal to God, in complete sincerity of faith in Him alone: ‘If You will save us from this, we shall certainly be most grateful.’ (22)

اما هنگامی که آنان را نجات می‌دهد، در زمین به ناحق ستم می‌کنند. ای مردم، ستم شما تنها به زیان خودتان است. [شما فقط] به بهره‌های این زندگی دنیا دلخوش‌اید، اما سرانجام به سوی ما بازمی‌گردید و آنگاه به شما خبر خواهیم داد از آنچه در این زندگی انجام می‌دادید. (23)

Yet when He has saved them, they transgress in the land, offending against all right. Mankind, it is against your own souls that your offences rebound. [You care only for] the enjoyment of this present life, but in the end you will return to Us when We will tell you the truth of what you were doing [in this life] . (23)

این زندگیِ دنیا را می‌توان به بارانی تشبیه کرد که ما از آسمان فرو می‌فرستیم، و گیاهانِ زمین آن را در خود فرو می‌برند، گیاهانی که انسان‌ها و چهارپایان از آن‌ها می‌خورند.

This present life may be compared to rain which We send down from the sky, and which is then absorbed by the plants of the earth from which men and animals eat.

تا آنگاه که زمین زیورهای خود را بر تن کند و آراسته گردد، و اهلش گمان برند که بر آن تسلط کامل دارند، فرمان ما شبانگاه یا روزهنگام بر آن فرود آید و آن را چون کشتزاری درو شده گردانیم، گویی دیروز هم شکوفه نداشته است. این گونه آیات خود را برای مردمی که می‌اندیشند شرح می‌دهیم. {۲۴}

Then, when the earth has been clad with its fine adornments and well embellished, and its people believe that they have full mastery over it, Our command comes down upon it, by night or by day, and We make it like a field that has been mowed down, as if it did not blossom but yesterday. Thus do We spell out Our revelations to people who think. (24)

و خداوند به سرای سلامت فرا می‌خواند و هر که را بخواهد به راه راست هدایت می‌کند. (۲۵)

God calls to the abode of peace, and guides him that wills to a straight path. (25)

Preview

این سوره یک واحد یکپارچه است که تقسیم آن به بخش‌ها و زیربخش‌ها دشوار است. از این جهت، شبیه سوره ۶، الانعام، است که جلد پنجم این اثر را به خود اختصاص داده است.

This sūrah is a single unit, difficult to divide into sections and subunits. In this respect it is similar to Sūrah 6, Cattle, which takes up Volume V of this work.

با این حال، هر یک از این دو سوره ویژگی متمایز خود را دارد. این سوره نیز در موجهایی پیاپی می‌آید تا دل‌های ما را برانگیزد و برای خطاب خود ریتم‌های گوناگونی برمی‌گزیند. در آغاز، شگفت‌زده می‌شود که کافران چگونه قرآن را، این وحی تازه‌ای که از بالا نازل شده، پذیرفته‌اند؛ و سپس صحنه‌هایی از هستی را پی می‌گیرد که حقیقت آفرینش خداوند و تسلط او بر جهان را منعکس می‌کند. پس از آن صحنه‌هایی از روز قیامت می‌آید. این سوره به این می‌اندیشد که مردم چگونه به رویدادهایی که شاهد آن‌ها هستند واکنش نشان می‌دهند و نیز به سرنوشت امت‌های پیشین. دیگر موضوعات آن پیش‌تر در مقدمه بدان اشاره شده است.

However, each of the two sūrahs has its own distinctive character. This sūrah also flows in successive waves to inspire our hearts, choosing various rhythms for its address. It wonders at the outset how the unbelievers received the Qur’ān, the new revelation from on high, and follows this with scenes of the universe which reflect the truth of God’s creation and His control of the universe. This is followed with scenes of the Day of Judgement. It reflects on how people react to the events they witness and on the fate of earlier communities. Its other themes have already been referred to in the Prologue.

اگر بخواهیم این سوره را به بخش‌هایی تقسیم کنیم، بخش نخست بیش از نیمه‌ی ابتدایی آن را در بر می‌گیرد و این تقسیم به‌آسانی و بدون هیچ گسستی پیش می‌رود. پس از آن، شرحی کوتاه از پیامبر نوح ﷺ و رسالتش می‌آید و اشارتی مختصر به پیامبرانی که پس از او فرستاده شدند، و سپس شرح تاریخ پیامبر موسی ﷺ و اشاره‌ای به پیامبر یونس ﷺ و قومش. این شرح‌ها و اشاره‌ها بخش دیگری را تشکیل می‌دهند. آیات پایانی سوره نیز بخشی جداگانه را تشکیل می‌دهند.

If we have to divide the sūrah into sections, then the first one occupies more than its first half and this flows with perfect ease. This is followed by a short account of the Prophet Noah and his mission, and a brief reference to the prophets sent after him, before giving an account of the history of the Prophet Moses and a reference to the Prophet Jonah and his community. These accounts and references form another section. The final verses in the sūrah form a section of their own.

با توجه به ماهیت این سوره، ما تلاش خواهیم کرد که آن را در گروه‌هایی از آیات بررسی کنیم که موضوعات مرتبط را مورد خطاب قرار می‌دهند.

In view of the nature of this sūrah, we will attempt to discuss it in groups of waves addressing related themes.

۱ مفید است که دیدگاه ما را اینجا خلاصه کنیم: این حروف جداگانه صرفاً اشاره‌ای ضمنی‌اند به این واقعیت که این وحی الهی، یعنی قرآن، از حروفی هم‌سرشت با حروفی ترکیب یافته که برخی سوره‌ها با آن‌ها آغاز می‌شوند. این همان حروف زبان عرب‌اند، نخستین جامعه‌ای که قرآن خطاب به آن نازل شد. با این حال، این حروف همین کتابی را شکل می‌دهند که ماهیتی معجزه‌آسا دارد.

1 It is useful to summarize our view here: these individual letters are simply an implicit reference to the fact that this divine revelation, the Qur’ān, is composed of-letters of the same nature as those which some sūrahs open with. They are the same letters of the language of the Arabs, the first community to be addressed by the Qur’ān. Yet they form this Book which is of a miraculous nature.

آن عرب‌ها که استادان فصاحت و توصیف شاعرانه‌اند، نمی‌توانند حتی یک سوره‌ی همانندِ قرآن بیاورند. این برتری معجزه‌آسا در همه‌ی آنچه خداوند می‌آفریند آشکار است. زمین از ذرّاتِ عناصرِ گوناگون با ویژگی‌های شناخته‌شده ساخته شده است، اما بیشترین کاری که انسان‌ها می‌توانند با آن‌ها بکنند، یک آجر، یک ابزار، یک ماشین و مانند آن است. در مقابل، از همین ذرّات و عناصر، خداوند زندگی می‌آفریند، کاری که هیچ کس دیگری نمی‌تواند انجام دهد. از این حروف و اصوات، انسان‌ها واژه‌ها و جمله‌هایی به نثر یا نظم می‌سازند، اما خداوند از آن‌ها قرآن را پدید می‌آورد که ملاکی خطاناپذیر برای تشخیص حق از باطل است. تفاوتِ میان سخن انسان‌ها و قرآن، همان تفاوتِ میان یک شیءِ بی‌جان و موجودی سرشار از حیات است. — یادداشت ویراستار.

Those Arabs, masters of eloquence and poetic description, cannot produce a single sūrah similar to the Qur’ān. This miraculous excellence appears clearly in everything God makes. The earth is composed of particles of different elements with well-known characteristics, but the utmost that people can make of them is a brick, a tool, a machine, etc. On the other hand, from these very particles and elements God makes life, which no one else can do. From these letters and sounds, people make words and sentences in prose or verse, but God makes of them the Qur’ān which provides the infallible criterion to distinguish the truth from falsehood. The difference between people’s language and the Qur’ān is the same as the difference between a lifeless object and a creature full of life. — Editor’s note.

چیزی که باید در شگفتی آن تأمل کرد

Something To Marvel At

«الم. ر. تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكِيمِ» (آیه ۱) این سه حرف از الفبای عربی است که همه‌ی آیات این کتاب الهی پرحکمت از آن ترکیب یافته است. کافران خدا را منکرند که این کتاب را بر پیامبرش نازل کرده باشد. افزون بر این، با آنکه می‌دانند این حروف زبان خودشان است، از آوردن حتی یک آیه‌ی همانند آنچه قرآن در بر دارد ناتوانند. در واقع، در همین سوره به ایشان چالش داده شده که چنین کنند. با این حال، ناتوانی‌شان در پذیرفتن این چالش، آنان را به تأمل وا نمی‌دارد که آنچه پیامبر خدا ﷺ دارد و ایشان ندارند، وحیی است که از بالا بر او نازل می‌شود. اگر وحی نبود، او نیز همین دشواری را می‌داشت و نمی‌توانست از این حروفی که در دسترس همگان است، حتی یک آیه‌ی همانند قرآن بسازد.

“Alif. Lām. Rā. These are verses of the divine book, full of wisdom.” (Verse 1) These are three letters of the Arabic alphabet from which all the verses of this divine book that is full of wisdom are composed. The unbelievers deny that God revealed this book to His Messenger. Furthermore, whilst they realize that these are the letters of their language, they are unable to produce a single verse similar to what the Qur’ān contains. In fact the sūrah includes a challenge to them to do so. Yet their inability to take up that challenge does not lead them to reflect that the thing which God’s Messenger has and they lack is the revelation he receives from on high. Had it not been for revelation, he would have had the same difficulty, and would have been unable to compose out of these letters that are available to all a single verse like the Qur’ān.

«این آیات کتاب حکیمانه‌ای است.» (آیه ۱) راستی که این کتابی حکیمانه است که با انسان بر پایهٔ آنچه با سرشت انسانی سازگار است سخن می‌گوید. این سوره جنبه‌هایی از سرشت انسان را به تصویر می‌کشد که همواره درست‌اند و در هر نسلی بازتاب دارند. این کتاب در حکمت خود، کسانی را که غافل مانده‌اند فرا می‌خواند که بیدار شوند و در نشانه‌هایی که در پهنای هستی، در آسمان‌ها و زمین، در خورشید و ماه، در شب و روز، در سرنوشت امت‌های پیشین و چگونگی پاسخشان به دعوت پیامبرانشان، و در هر آنچه که بر آن قدرت بزرگی دلالت دارد که همهٔ هستی را اداره و تنظیم می‌کند، می‌بینند، تفکر کنند.

“These are verses of the divine book, full of wisdom.” (Verse 1) It is indeed a wise book which addresses human beings with what suits human nature. It portrays in the present sūrah some aspects that are always true of human nature, reflected across every generation. In its wisdom it calls on those who remain unaware to wake up and reflect on the signs they see all around them in the wide universe, in the heavens and the earth, in the sun and the moon, in the night and day, in the fate of earlier communities and how they had responded to the appeals of their messengers, and in everything that points to the great power that conducts and regulates all existence.

آیا برای مردم عجیب به نظر می‌رسد که به مردی از میان خودشان وحی کرده‌ایم: «مردم را بیم ده، و به کسانی که ایمان آورده‌اند مژده ده که نزد پروردگارشان جایگاه راستین دارند»؟ کافران می‌گویند: «این آشکارا جادوگری ماهر است». (آیه ۲) این پرسش استفهام انکاری است که از نگرشی در شگفت می‌ماند که خود مفهوم وحی را عجیب می‌شمارد.

چرا یک فرستادهٔ انسانی؟

Why A Human Messenger?

حکمت خداوند در اینکه وحی خود را بر مردی از میان خودشان و کسی که او را به خوبی می‌شناختند نازل کند، آشکار است. بدین ترتیب آنان می‌توانستند بدون دشواری یا شرمساری از او بگیرند و به او بدهند. حکمت او در فرستادن پیامبران حتی روشن‌تر است. انسان به‌طور طبیعی می‌تواند خوبی یا بدی را بپذیرد و از آن پیروی کند. ابزار او برای تمیز میان این دو، عقل اوست. این عقل به معیاری دقیق نیاز دارد تا هرگاه امور مشتبه و مبهم شود، یا هرگاه وسوسه‌ها و منافع آنی بر داوری او اثر بگذارد، به آن مراجعه کند. او به میزانی نیاز دارد که کاملاً از هرچه بر بدن، ذهنیت یا خلق‌وخوی انسان تأثیر می‌گذارد، بی‌تأثیر باشد تا پاسخ درست را درباره هر ابهامی به او بدهد. این میزان و معیار چیزی جز هدایت و شریعت خداوند نیست.

God’s wisdom is clearly apparent in choosing to send down His revelations to a man from among themselves and one whom they knew well. Thus they could give and take from him without difficulty or embarrassment. His wisdom in sending messengers is even clearer. By his very nature, man can accept and follow good or evil. His tool to distinguish between the two is his reason. This reason needs to have an accurate criterion to which it can refer whenever things become doubtful and unclear, or whenever temptations or immediate interests affect his judgement. He needs a measure which is totally unaffected by anything that influences the human body, mentality or temperament, so as to give him the right answer concerning any uncertainty. This measure and criterion is nothing other than God’s guidance and His law.

این مستلزم آن است که ایمان الهی باید پایهای استوار فراهم آورد که ذهن انسان همهٔ مفاهیم و اندیشههای خود را به آن بازگرداند تا معلوم شود کدام یک درست و کدام نادرست است. در مقابل، اینکه گفته شود ایمان الهی همواره بازتابی از چگونگی تصور مردم از این ایمان است و در نتیجه در معرض تحول و تکامل قرار دارد، به معنای آن است که پایهٔ آن تحت تأثیر مفاهیم و منطق انسانی قرار گیرد. این امر کل آن پایه را سست میکند و هیچ معیار یا ملاک درستی برای ارزیابی مفاهیم انسانی باقی نمیگذارد.

This requires that divine faith should provide a firm basis to which the human mind refers all its concepts and ideas in order to determine which of them are correct and which are false. To say, by contrast, that divine faith always reflects how people conceive this faith which is, consequently, liable to evolve and develop, is to make his basis subject to influence by human concepts and logic. This undermines the whole basis and leaves no proper measure or criterion to evaluate human concepts.

چنین دیدگاهی تفاوت چندانی با این گفته ندارد که دین ساخته‌ی بشر است.

Such a view is not much different from saying that religion is of human making.

نتیجهٔ نهایی یکسان است. خطر بسیار شدید است و این دام بسیار خطرناک است.

The ultimate result is the same. The risk is too strong and the trap is very dangerous.

معبودِ حقیقی

The Lord To Be Worshipped

«إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ» (آیه ۳) پروردگار شما که تنها شایستهٔ پرستش است، آفریدگار تمام هستی است. اوست که آسمانها و زمین را بر اساس طرحی دقیق و پیچیدهٔ آفرینش و با هدفی حکیمانه آفرید. او تمام این کار را «در شش روز» انجام داد. ما وارد هیچ بحثی دربارهٔ این شش روز نخواهیم شد، زیرا این عبارت تنها برای اشاره به حکمت پشت طرح دقیق آفرینش و چگونگی اداره امور جهان بهگونهای که با هدف خداوند هماهنگ باشد، در اینجا ذکر شده است. به هر روی، این شش روز به قلمرویی تعلق دارد که خداوند آن را فقط برای خود نگاه داشته است. ما نمیتوانیم دریابیم که آنها چیستند، مگر آنکه او بخواهد ما را از آن آگاه سازد.

“Your Lord is God who created the heavens and the earth in six days.” (Verse 3) Your Lord who deserves to be worshipped alone is the Creator of all that is. It is He who created the heavens and the earth according to an elaborate plan of creation and to wise purpose. He did all this ‘in six days’. We will not delve into any argument about these six days, for they are mentioned here only to point to the wisdom behind the elaborate planning of creation and how the affairs of the universe are conducted so as to suit God’s purpose. Anyway, these six days belong to the realm that God has kept to Himself. We cannot find what they are unless He chooses to inform us.

بنابراین، ما از آنچه درباره ایشان در قرآن کریم آمده است فراتر نمی‌رویم.

Hence, we do not go beyond what is stated about them in the Qur’ān.

«و بر عرش استوا یافت» (آیهٔ ۳). این عبارت بیانگر جایگاهی است از اقتدار فراگیر و استوار که موجودی برتر آن را اعمال می‌کند. این عبارت تصویری محسوس به سبک بی‌همتای قرآن ارائه می‌دهد. حرف عطف «و» در متن عربی به صورت «ثم» به کار رفته است، اما این حرف هیچ ترتیب زمانی را نشان نمی‌دهد. تنها بُعدی ذهنی را بیان می‌کند. در این بافت، زمان هیچ اهمیتی ندارد. برای خدا هیچ حالت یا صورتی وجود ندارد که پس از آنکه نبوده، پدید آمده باشد. خداوند در شکوه خویش بی‌کران است. او تابع رویدادی که رخ دهد و تمام لوازم زمان و مکانی که رویدادها با خود دارند، نیست. § از این رو، ما قاطعانه می‌گوییم که «و» در این بافت، بُعدی ذهنی را نشان می‌دهد.

“And established Himself on the Throne.” (Verse 3) This expression indicates a position of a firm, overall authority exercised by a higher being. It gives a physical image in the inimitable style of the Qur’ān. The conjunction, ‘and’, is used in the Arabic text in the form of ‘then’, but it does not indicate any chronological order. It only indicates a mental dimension. Time has no significance in this context. There is simply no state or form applicable to God which came into existence after it was not there. Limitless is God in His glory. He is not subject to an event taking place, and all that events entail of time and location. § Hence we emphatically say that ‘and’, in the present context, indicates a mental dimension.

برای بحث بیشتر درباره صفت الاستواء، به بخش ۱.۱ کتاب «نقدی بر "در سایه قرآن"» مراجعه کنید.

§ For further discussion on the Istiwā’ attribute, please refer to section 1.1of A Critique of ‘In the Shade of the Qur’ān.

۱ جاهلیت اصطلاحی اسلامی است که در درجه نخست به وضعیتی اشاره دارد که پیش از ظهور اسلام در عربستان حاکم بود. این واژه از ریشهای گرفته شده که بر «جهل» و «نادانی» دلالت دارد. در کاربرد گستردهتر، به هر وضعیتی گفته میشود که بر پایه باور به یگانگی خدا نباشد، و این معنا را میرساند که چنین وضعیتی از جهل پدید آمده یا بر پایه آن استوار است. — یادداشت ویراستار.

1 Jāhiliyyah is an Islamic term that refers in the first instance to the state of affairs that prevailed in Arabia in the period immediately before the advent of Islam. The word is derived from a root that signifies `ignorance’. In its broader usage it refers to any situation that is not based on belief in God’s oneness, implying that such a situation is generated by, or based on, a state of ignorance. — Editor’s note.

۱ شرحِ کاملِ این حدیث در جلد هشتم، صص ۱۰۸-۱۱۱ آمده است۔ — یادداشتِ ویراستار۔

1 A full treatment of this ĥadīth is given in Volume VIII, pp. 108-111. — Editor’s note.