در این مرحله، سوره خطاب خود را به بنی‌اسرائیل آغاز می‌کند؛ کسانی که یهودیان مدینه را نمایندگی می‌کردند و به محض ورود پیام اسلام به آن شهر، سرسختانه‌ترین مخالفت را با آن نشان دادند. آنان از همان لحظه‌ای که دریافتند اسلام آمده است تا بماند و بر شهر و مردمش فرمان براند، کارزاری بی‌امان از مقاومت آشکار و پنهان را آغاز کردند. آنان بر این باور بودند که اسلام ناگزیر، برتری اخلاقی و اقتصادی‌ای را که تا آن زمان از آن برخوردار بودند، از ایشان خواهد گرفت. به تدریج، اسلام شکاف‌هایی را که میان دو قبیله عرب رقیب و عمده مدینه، اوس و خزرج، وجود داشت، التیام بخشید و بدین‌سان به اختلافاتی پایان داد که یهودیان توانسته بودند از آن بهره‌برداری کنند. در همان حال، اسلام برای مدینه نظام رفتاری مستقلی بر پایه قرآن فراهم آورد.

At this point, the sūrah begins its address to the Children of Israel, represented by the Jews of Madinah, who posed the stiffest opposition to the Islamic message the moment it arrived there. They launched a relentless campaign of overt and covert resistance as soon as they realized that it had come to stay and to take control of the city and its population. They felt that Islam was bound to deprive them of the moral and economic hegemony they had so far enjoyed. Slowly, Islam began to heal the rifts that had existed between Madinah’s two main rival Arab tribes, the Aws and the Khazraj, thus ending the disputes that the Jews had been able to exploit. At the same time it provided Madinah with an independent code of conduct, based on the Qur’ān.

جنگی که یهودیان در همان روزهای نخست علیه اسلام و مسلمانان آغاز کردند تا امروز ادامه یافته است. شکل و ظاهر آن ممکن است تغییر کرده باشد، اما ماهیت و ابزارهایش همان است. این در حالی است که یهودیان که در طول تاریخ خود به طور گسترده مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند، همواره توسط جوامع مسلمان پذیرفته و در خود جای داده شده‌اند. در واقع، جوامع مسلمان هیچ سابقه‌ای از تعصب، تبعیض یا آزار مذهبی و نژادی ندارند. آنان به عنوان کسانی شناخته می‌شوند که از افراد بیگانه‌ای که مسالمت‌جو هستند و قصد تضعیف اسلام یا آسیب رساندن به مردم آن را ندارند، استقبال می‌کنند.

The war the Jews began to wage against Islam and Muslims in those early days has raged on to the present day. The form and appearance may have changed, but the nature and means remain the same. This is in spite of the fact that the Jews, who have been widely persecuted throughout their history, have always been welcomed and accommodated by Muslim communities. Indeed, Muslim communities have no history of religious or racial intolerance, discrimination or persecution. They are known to welcome peaceful outsiders who have no intention to undermine Islam or harm its people.

گمان می‌رفت که یهودیان مدینه نخستین کسانی باشند که اسلام را می‌پذیرند و آیین نو و مبلغ آن، پیامبر محمد ﷺ را می‌پذیرند. قرآن پیش‌تر تأییدی کلی بر تورات داده بود؛ و یهودیان بنا بر کتاب‌های مقدس خودشان فرمان داشتند که در انتظار ظهور فرستاده‌ای نو باشند که پیامبران‌شان او را توصیف کرده بودند. در واقع، آنان درباره آمدن قریب‌الوقوع او نزد مشرکان عرب لاف می‌زدند.

ای بنی اسرائیل! نعمتی را که به شما ارزانی داشتم به یاد آورید، و به پیمان خود با من وفا کنید تا من نیز به پیمان خود با شما وفا کنم، و تنها از من بترسید.

Children of Israel! Remember My favour which I have bestowed on you. Fulfil your covenant with Me and I will fulfil Mine with you; and of Me alone stand in awe.

{وَآمِنُوا بِمَا أَنزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُونُوا أَوَّلَ كَافِرٍ بِهِ ۖ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا ۖ وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ * وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ}

Believe in what I have revealed, confirming that which you already have, and be not the first to reject it. Do not barter away My revelations for a paltry price, and fear Me alone. Do not overlay the truth with falsehood, nor knowingly suppress the truth.

نمازِ خود را به‌پا دارید، زکات بدهید، و با رکوع‌کنندگان رکوع کنید. آیا مردم را به نیکی فرمان می‌دهید و خودتان را فراموش می‌کنید، با اینکه کتاب را می‌خوانید؟ آیا نمی‌اندیشید؟ با صبر و نماز یاری بجویید، و این کار، جز بر خاشعان، سخت است؛ همان‌ها که می‌دانند دیدار پروردگارشان را خواهند داشت و به سوی او بازخواهند گشت.

Attend regularly to your prayers, pay your zakāt, and bow down in prayers with those who bow down. How can you bid others to be righteous and forget yourselves, even when you read the Scriptures? Do you not understand? Seek strength in patient perseverance and in prayer, which is indeed a demanding task except for the devout, who know that they shall meet their Lord and to Him they shall ultimately return.

(آیات ۴۰-۴۶)

(Verses 40-46)

هر نگاهی به تاریخ یهود، آدمی را بی‌درنگ شگفت‌زده می‌کند از این همه لطف و نعمت که خداوند به این قوم ارزانی داشته است. و نیز نمی‌توان از شگفتی بازایستاد در برابر این‌که چگونه آنان با پافشاری تمام، در مقابل، ناسپاسی آشکار نشان داده‌اند. خداوند در این اعلام آغازین، به‌طور کلی به آن نعمت‌های ویژه اشاره می‌کند و سپس به شرح برخی از آن‌ها می‌پردازد. در این هنگام، خداوند بار دیگر بنی‌اسرائیل را فرا می‌خواند که به پیمان‌ها و تعهداتی که به او داده‌اند وفا کنند. اگر چنین کنند، آنان را به نعمت و فضل بیشتری برخوردار خواهد ساخت.

Any review of Jewish history would immediately fill one with amazement at the host of favours and blessings God has bestowed on these people. Nor could one fail to be amazed at how persistently they have shown total ingratitude in return. In this opening announcement, God makes a general reference to those special favours before going on to speak about some of them in greater detail. As He does so, God again calls on the Israelites to fulfil their pledges and the commitments they made to Him. If they do, He will bless them with more favour and grace.

این عهد چیست؟ آیا همان عهدی است که با آدم بسته شد: «از جانب من هدایتی به سوی شما خواهد آمد؛ کسانی که از هدایت من پیروی کنند، نه ترسی بر ایشان خواهد بود و نه اندوهگین خواهند شد، و اما کسانی که کفر ورزند و آیات ما را تکذیب کنند، آنان اهل آتشند و در آن جاودانه خواهند ماند.» (آیات ۳۸ و ۳۹)؟ یا عهد همگانی‌ای است که میان خدا و فطرت انسانی بسته شده و انسان را به جست‌وجوی پروردگار و پرستش تنها او، بی‌شریک قرار دادن برای او، ملزم می‌کند؟ این عهد نیازی به قید و توجیه ندارد، زیرا انسان آن را به‌طور غریزی و طبیعی درک می‌کند، تا زمانی که سرشت اصلی او از تأثیرات هوس‌آلود و انحرافی پاک باشد. یا آنکه این آیه به عهدی اشاره دارد که با ابراهیم، پدر بنی‌اسرائیل، بسته شد: «و آنگاه که پروردگارش ابراهیم را با کلماتی آزمود و او آن‌ها را به انجام رساند، فرمود: من تو را پیشوای مردم قرار می‌دهم. ابراهیم گفت: و از فرزندانم [چه]؟ فرمود: عهد من به ستمکاران نمی‌رسد.» (آیه ۱۲۴)

What is this covenant? Is it the original one made with Adam: “Guidance shall reach you from Me. Those who follow My guidance shall have nothing to fear nor shall they grieve, but those who deny and gainsay Our revelations shall have the fire, wherein they shall abide.” (Verses 38-39) Or, is it the universal covenant made between God and human nature, which binds man to seek the Lord and worship Him alone, associating no partners with Him? The latter needs no qualification or justification, as man perceives it instinctively and naturally, as long as his basic nature is free of capricious and deviant influences. Or does the verse refer to the covenant made with Abraham, the patriarch of Israel: “When his Lord tested Abraham with certain commandments and he fulfilled them, He said, ‘I have appointed you a leader of mankind.’ Abraham asked, And what of my descendants?’ God said, ‘My covenant does not apply to the wrongdoers.’” (Verse 124)

این سوره ادعای پارسایی و تقوای آنان را رد می‌کند، به‌ویژه ادعای بزرگان و علمای ایشان که صرفاً به این دلیل که وحی الهی به آنان رسیده، خود را پارسا و خداترس می‌پندارند. حقیقت این است که آنان همچنان وحی‌های تازه‌ای را که کتاب خودشان را تصدیق می‌کند، انکار می‌کردند. سوره با نکوهش از ایشان می‌پرسد: «آیا مردم را به نیکی فرمان می‌دهید و خودتان را فراموش می‌کنید، با اینکه کتاب را می‌خوانید؟ آیا نمی‌اندیشید؟» (آیه ۴۴)

The sūrah refutes their pretence, particularly that of their elders and rabbis, of piety and godliness which they claim simply on the basis of having received divine revelations. The fact is that they continued to reject the new revelations which confirm their own. The sūrah asks them disapprovingly: “How can you bid others to be righteous and forget yourselves, even when you read the Scriptures? Do you not understand?” (Verse 44)

این [سخن] ممکن است در برخی موقعیت‌های خاص خطاب به یهودیان مدینه بوده باشد، اما شامل همه مؤمنان و پیشوایان دینی از همه گروه‌ها و نسل‌ها می‌شود.

This may well have been directed at the Jews of Madinah on some specific occasions, but it applies to all believers and religious leaders of all groups and generations.

هنگامی که آموزش دینی به صرفِ یک شغل تبدیل شود، شور و حرارتِ خود را از دست می‌دهد. کسانی که آن را پیشه می‌کنند، شروع می‌کنند به گفتنِ چیزهایی که به آن‌ها باور ندارند، و کردارشان به تدریج از گفتارشان جدا می‌شود. این امر می‌تواند آنان را به تحریفِ حقایق و سازشِ با اندیشه‌ها و اصول بکشاند تا منافع و خواسته‌های خود را تأمین کنند. احکام، فتواها و نظرات آنان، که فتوا نامیده می‌شوند، ممکن است قانع‌کننده به نظر برسند، اما به‌کلی دور از روح و نصِ دین هستند.

When religious teaching becomes a mere profession, it loses its fervour. Those who take it up begin to say things they do not believe and their actions tend to become divorced from their words. This can lead them to twist facts and compromise ideas and principles to serve their interests and desires. Their rulings, pronouncements and opinions, or fatwas, may sound convincing but they are far removed from the spirit and the letter of the religion.

دوگانگی‌های معیارِ کسانی که ادعای نمایندگی یک دین یا ایدئولوژی خاص را دارند، نه تنها به خودِ آنان زیان می‌رساند، بلکه ایده‌ها و ادیانی را که آنان مدافعش هستند نیز سست می‌کند. بدین‌ترتیب مردم سخنانِ زیبا می‌شنوند که با کردارهای زشت در تضاد است. سپس دچار سردرگمی می‌شوند و نوری که ایمان در دلشان برمی‌افروزد کم‌فروغ می‌گردد. آنان که اعتماد خود را به واعظان دینی از دست داده‌اند، اکنون به خودِ دین نیز اعتماد خود را از دست می‌دهند.

The double standards of those who claim to represent a certain religion or ideology not only harm them personally, but also undermine the ideas and the religions they are advocating. Thus people would hear fine words, contradicted by foul deeds. Then become confused and the light generated by faith in their hearts becomes dim. Having lost trust in religious preachers, they now lose trust in the religion itself.

اشاره به صبر و استقامت در قرآن کریم بسیار زیاد است، و قرآن آن را امری حیاتی و ناگزیر در تحمل سختی‌ها و تصمیم‌گیری‌های سرنوشت‌ساز معرفی می‌کند.

Reference to perseverance is quite frequent in the Qur’ān, which presents it as crucial and indispensable in enduring hardship and making momentous decisions.

یکی از دشوارترین لحظاتی که هر کسی می‌تواند با آن روبه‌رو شود، این است که حقیقت را بپذیرد و در نتیجه‌ی آن از قدرت و امتیازات مادی دست بکشد.

One of the most difficult moments anyone can encounter is having to acknowledge the truth and relinquish power and material privilege as a result.

اما آنچه از دستور «یاری جستن از شکیبایی و نماز» درک می‌کنیم چیست؟ نماز در اسلام پیوندی میان انسان و پروردگار و مولای اوست، که دل آدمی از طریق آن نیرو و استواری می‌یابد. نماز در جان انسان حیات و انرژی می‌آفریند. با وجود پیوند ویژه‌ی پیامبر محمد ﷺ با خداوند و مقام بلند تقوای معنوی‌ای که به آن دست یافته بود، شناخته شده است که هرگاه دچار اندوه یا اضطراب می‌شد به نماز پناه می‌برد. نماز برای هر مؤمن چشمه‌ای پایان‌ناپذیر از آرامش، تسلی و تعالی معنوی است.

But what do we understand from the directive to ‘seek strength in... prayer’. Prayer is seen by Islam as a link between man and his Lord and Master, through which the human heart draws strength and fortitude. It generates life and energy in the human soul. Despite his unique relationship with God and the lofty level of spiritual piety he attained, the Prophet Muĥammad was known to resort to prayer every time he experienced distress or anxiety. Prayer remains an inexhaustible fountain of peace, comfort and spiritual uplift for every believer.

از پیش‌شرط‌های صبر و تقوا، یعنی بردباری و ترس از خدا، باور مطلق و خدشه‌ناپذیر به بازگشت انسان به سوی خداست؛ روزی که اعمالش حساب می‌شود و او داوری می‌گردد. این نیز شرطی ضروری برای استقرار ارزش‌های این زندگی و زندگی آخرت است. هنگامی که معیارهای درست برای داوری این ارزش‌ها تعیین شود، دنیا با همه گنج‌ها و ثروت‌هایش بسیار ناچیز دیده می‌شود، در مقایسه با پاداش‌های آخرت.

A prerequisite of perseverance, or şabr, and fear of God, or taqwā, is the absolute and unshakeable belief in man’s return to God when his actions will be reckoned and he will be judged. This is also an essential requirement for the establishment of values for this life and the life to come. Once the right criteria to judge these values are set, the world and all its treasures and riches are seen as worth very little when compared to the rewards in the hereafter.

آنچه در آغاز به عنوان یک دستور ساده خطاب به یهودیان مدینه بیان شد، در واقع درسی دائمی و پایدار برای تمام بشریت از آب درمی‌آید.

What started as a simple instruction initially directed at the Jews of Madinah turns out to be a permanent and enduring lesson for all mankind.

این سخن برای یادآوری آن شکوه و امتیاز بود تا آنان را به غنیمت شمردن فرصت تازه‌ای که اسلام پیش رویشان نهاده بود، ترغیب کند: بازگشت به جامعهٔ مؤمنان و تجدید پیمان با خداوند. اما آنان همچنین از «روزی که هیچ کس به هیچ وجه نمی‌تواند به کار دیگری آید» بیم داده می‌شوند، روزی که هیچ فردی نمی‌تواند دیگری را نجات دهد.

The statement was meant to remind them of that glory and privilege in order to encourage them to seize the fresh opportunity presented to them by Islam to rejoin the community of believers and renew their covenant with God. But they are also being warned about “a day when no soul shall avail another in any way,” and no individual can save another.

این یکی از مهم‌ترین اصول اسلامی است. مسئولیت و پاسخگویی امری فردی است و نه جمعی، و مستقیماً به اراده و آزادی انتخاب هر فرد مرتبط است. همچنین بر پایه عدالت الهی استوار است.

This is one of the most important Islamic principles. Responsibility and accountability are personal and not collective, and are directly related to an individual’s will and freedom of choice. They are also based on divine justice.

این اصلی است که کرامت و یکپارچگی انسان را پاس می‌دارد، وجدان او را پرورش داده و تقویت می‌کند. معیارهای اخلاقی و رفتاری او را بالا می‌برد و گنجینه ارزش‌هایی را که اسلام او را با آن گرامی داشته غنی می‌سازد.

It is a principle that upholds the dignity and integrity of man and cultivates and strengthens his conscience. It raises his standards of morality and behaviour and enriches his wealth of values with which Islam has honoured him.

این آیه بر این نکته تأکید بیشتری دارد که در آن روز، هیچ شفاعتی «پذیرفته نمی‌شود... و هیچ عوضی گرفته نمی‌شود» از هیچ‌کس یا به نفع هیچ‌کس. مگر آنکه کسی پرونده‌ای از ایمان و اعمال نیک داشته باشد، هیچ چیز نمی‌تواند او را نجات دهد یا گناهان و سرکشی‌اش در برابر خدا را ببخشد. افزون بر این، او از هیچ‌کس دیگری هیچ‌گونه یاری‌ای نخواهد دید.

The verse further stresses that on that day, no intercession “shall be accepted..., nor ransom taken” from, or on behalf of, anyone. Unless a person has a record of faith and good deeds, nothing can save him or absolve his misdemeanours or intransigence towards God. Furthermore, he shall receive no support of any kind from anyone else.

این سوره در ادامه، نعمت‌هایی را که خداوند به بنی‌اسرائیل ارزانی داشت برمی‌شمارد که مهم‌ترین آن‌ها رهایی‌شان از ستم و آزار فرعون بود. سوره واکنش آنان به این نعمت‌ها را نشان می‌دهد که با ناسپاسی و سرپیچی آشکار از فرمان‌های خداوند همراه بود. «و یاد کنید هنگامی را که شما را از دست آل فرعون نجات دادیم؛ آنان شما را به عذابی سخت دچار می‌کردند، پسرانتان را سر می‌بریدند و زنانتان را زنده نگه می‌داشتند. و در این [کار] آزمونی بزرگ از پروردگارتان بود. و دریا را برای شما شکافتیم، پس شما را نجات دادیم و آل فرعون را در حالی که نگاه می‌کردید غرق کردیم.» (آیات ۴۹ و ۵۰)

The sūrah proceeds to enumerate the favours God had extended to the Israelites, the most significant of which was their deliverance from the tyranny and persecution of the Pharaoh. It portrays their response to these favours which was marked with lack of appreciation and flagrant violation of God’s commandments. “And remember how We delivered you from Pharaoh’s people, who afflicted you with cruel suffering, killing your sons and sparing only your women. That was a grievous trial from your Lord. We parted the sea for you, led you to safety and drowned Pharaoh’s people before your very eyes.” (Verses 49-50)

قرآن کریم با تصویری زنده، سختی‌هایی را یادآور می‌شود که نیاکان بنی‌اسرائیل تحمل کردند، گویی که یهودیان بعدی خود آن تجربه‌ها را از سر گذرانده‌اند. این کتاب هم بر لحظه‌ی رهایی تأکید می‌کند و هم بر شکنجه و آزاری که پیش از آن رخ داد. قرآن به‌صراحت می‌گوید که کل این تجربه برای بنی‌اسرائیل نوعی آزمون الهی بود که ایمان، عزم و توکل آنان به پروردگار را می‌سنجید. واژه‌ای که در این آیه برای توصیف آن رنج به کار رفته، این معنا را نیز در بر دارد که آن رنج همچون غذایی بود که به‌طور منظم داده می‌شد. آیه یک جنبه‌ی مشخص از آن رنج را برجسته می‌کند، یعنی کشتن پسران جوان و رها کردن زنان به‌تنهایی. هدف از این کار آن بود که یهودیان ناتوان شوند و نیروی خود را از دست بدهند.

The Qur’ān graphically recalls the ordeals suffered by the Israelites’ forefathers, as if the later Jews themselves had undergone those experiences. It stresses the act of deliverance as well as the torment and the persecution that preceded it. It makes the specific point that the whole experience contained an element of trial by God to the Israelites, testing their faith and resolve, and their trust in the Lord. The expression used in this verse in reference to the suffering adds connotations that the suffering was like food given regularly. It highlights one aspect of that suffering, which is the killing of young men and leaving women alone. This was meant to weaken the Jews and exhaust their strength.

این آیه می‌خواهد به شنونده بفهماند که وقتی سختی، مصیبت و آزمایش به اراده‌ی خداوند مقرر شده باشد، بیهوده نخواهد بود. کسی که به این حقیقت آگاه شود، تاب‌آوری و قدرت اخلاقی بیشتری پیدا می‌کند که به او امکان می‌دهد درد را تحمل کند و بسیار آسان‌تر بر آن غلبه یابد. این تجربه، فرد را به نزدیکی بیشتر به خداوند و طلب رحمت و یاری از او برمی‌انگیزد، و توان او را برای رویارویی با دشواری‌های زندگی و همچنین سهم او از پاداش در آخرت بالا می‌برد. از این رو این سخن پرمعنا آمده است: «آن آزمایشی سخت از جانب پروردگارتان بود.» (آیه ۴۹)

یہودی مصر سے نکل آئے تھے اور خدا کے فضل و رحمت سے بحیرۂ احمر کو بسلامت پار کر گئے۔ سورت کا سلسلہ کلام یہاں سے اس واقعے کو آگے بڑھاتا ہے: {اور [یاد کرو]، جب ہم نے موسیٰ سے چالیس راتوں کا وعدہ کیا، پھر تم نے اس کے (کوہِ طور پر جانے کے) بعد بچھڑے کو (معبود) بنا لیا اور تم ظالم بن گئے۔ پھر بھی ہم نے اس کے بعد تمہیں معاف کر دیا، تاکہ تم شکر گزار بنو۔ اور ہم نے موسیٰ کو کتاب اور فرقان عطا کیا، تاکہ تم ہدایت پا سکو۔ اور موسیٰ نے اپنی قوم سے کہا: اے میری قوم! تم نے بچھڑے کو (معبود) بنا کر اپنے آپ پر ظلم کیا ہے، پس اپنے خالق کی طرف توبہ کرو اور (اپنے میں سے) ایک دوسرے کو قتل کرو، یہ تمہارے خالق کے نزدیک تمہارے لیے بہتر ہے۔ پس اس نے تمہاری توبہ قبول کر لی، بے شک وہی توبہ قبول کرنے والا، رحم کرنے والا ہے۔} (آیات 51-54)

The Jews have left Egypt and, through God’s grace and mercy, crossed the Red Sea safely. The sūrah picks up the story: “And [remember, too], when We appointed for Moses forty nights, and in his absence you took to worshipping the calf, and thus became wrongdoers. Yet even after that We pardoned you, so that you might be thankful. We gave Moses the Scriptures and the Standard [by which to distinguish right from wrong], so that you might be rightly guided. Moses said to his people, ‘You, my people, have wronged yourselves by worshipping the calf Turn, then, in repentance to your Maker and slay one another. That will be better for you in your Maker’s sight.’ Thus, He accepted your repentance; for He is the One to accept repentance, the Merciful.” (Verses 51-54)

ماجرای گوساله در آیات ۸۷ تا ۹۸ سورهٔ طه، که پیش از این در مکه نازل شده، با جزئیات بیشتری بیان شده است. این داستان از فصول شناخته‌شدهٔ تاریخ یهود است. هنگامی که پیامبرشان برای مدتی آنان را ترک کرد، آنان تا آنجا سقوط کردند که به پرستش یک شیء بی‌جان روی آوردند، و این کار را با بی‌اعتنایی کامل به دستورهای پیامبری انجام دادند که به فضل خداوند ایشان را از فرعون و لشکریانش نجات داده بود. رفتار آنان در تصویری بیان شده که حقیقت آن را آشکار می‌سازد:

The episode of the calf is covered in more detail in verses 87-98 of Sūrah 20, revealed earlier in Makkah. It is a well-known chapter of Jewish history. When their Prophet left them for a while, they sank as low as worshipping an inanimate object, in total disregard of the instructions of the Prophet who saved them, by God’s grace, from Pharaoh and his army. Their attitude is described in its true colours:

«یعنی شما گوساله را به خدایی گرفتید و بدین ترتیب ستم‌کار شدید.» (آیه ۵۱) چه کسی می‌تواند ستم‌کارتر از کسی باشد که پس از آنکه خدا او را از دست مشرکان نجات داده، مجسمه‌ی گوساله را می‌پرستد؟

“You took to worshipping the calf, and thus became wrongdoers.” (Verse 51) Who could be a worse wrongdoer than one who worships the model of a calf after God had saved him from idolaters?

با این حال، خداوند آنان را بخشید و کتاب تورات را به پیامبرشان، موسی، داد تا راهنمایی برای ایشان باشد. با این همه، نیاز به پاکسازی دقیق صفوف وجود داشت. چنین سرشت متزلزلی را تنها با کفاره‌ای بسیار سختگیرانه می‌شد استوار ساخت:

این سوره، بنی‌اسرائیل را به یاد کارهای دیگری از لجاجت و رفتار بی‌رحمانه‌شان می‌اندازد: {و [به یاد آورید] زمانی را که گفتیم: "به این شهر داخل شوید و از خوردنی‌های فراوانش هر طور که می‌خواهید بخورید، و از درها سجده‌کنان وارد شوید و بگویید: "پروردگارا، بار [گناه] ما را سبک کن." آنگاه گناهانتان را می‌بخشیم و به نیکوکاران پاداش بیشتری خواهیم داد."} اما ستمکاران از میان آنان، سخنی را که به ایشان گفته شده بود، به سخنی دیگر تبدیل کردند.

The sūrah reminds the Children of Israel of more of their acts of intransigence and heartless behaviour: “And [remember] when We said, ‘Enter this city, eat of its abundant food as you may desire, prostrate yourselves as you enter the gates and say: “Lord, relieve us of our burden.” We will then forgive your sins and We will richly reward those who do good.’ But the wrongdoers among them substituted other words for those which they had been given.

پس ما بر آنان به کیفر ستمی که کرده بودند، عذابی از آسمان فرو فرستادیم. (آیات ۵۸-۵۹)

Therefore We let loose against them a scourge from heaven in requital for their transgression.” (Verses 58-59)

برخی گزارش‌ها نشان می‌دهند که شهری که در اینجا به آن اشاره شده، اورشلیم است، شهر مقدسی که اندکی پس از خروج بنی‌اسرائیل از مصر، خداوند به بنی‌اسرائیل فرمان داد تا وارد آن شوند و ساکنان آن را که نژادی از غول‌پیکران بودند بیرون برانند. آنان سر باز زدند و از موسی خواستند که خود به تنهایی این کار را انجام دهد، در حالی که ایشان بیرون از شهر منتظر بمانند. این ماجرا به‌طور کامل در آیات ۲۰ تا ۲۶ سوره مائده بیان شده است، جایی که آنان با گستاخی بی‌مانندی به موسی می‌گویند: «در آن سرزمین مردمانی نیرومند ساکن‌اند و ما هرگز داخل آن نخواهیم شد، مگر آنکه آنان از آن بیرون روند. اگر از آن بیرون روند، آنگاه ما داخل خواهیم شد.» (۵: ۲۲) «ای موسی، ما هرگز داخل آن نخواهیم شد تا زمانی که آنان در آنجایند. پس تو و پروردگارت بروید و بجنگید، ما اینجا خواهیم نشست.» (۵: ۲۴)

Some reports indicate that the city referred to here is Jerusalem, the holy city which, not long after the Jewish exodus from Egypt, God commanded the Israelites to enter, driving out its inhabitants who were a race of giants. They refused and asked Moses to do that by himself while they waited outside the city. This episode is discussed fully in verses 20-26 of Sūrah 5, where, in an attitude of unmatched insolence, they say to Moses: “Mighty people dwell in that land, and we will surely not enter it unless they depart from it. If they do depart, then we will enter.” (5: 22) “Moses, we will never go in so long as they are in it. Go forth, then, you and your Lord, and fight. We shall stay here.” (5: 24)

به‌عنوان مجازات، آنان چهل سال در بیابان صحرای سینا سرگردان ماندند، تا آنکه نسل تازه‌ای پدید آمد که به رهبری پیامبر یوشع، پسر نون، آن شهر را فتح کرد. اما آنان به‌جای آنکه وارد اورشلیم شوند، با فروتنی به سجده بیفتند و از خدا بخواهند که بار گناهانشان را بردارد و آنان را ببخشاید، رفتاری کاملاً متفاوت در پیش گرفتند و سخنانی دیگر گفتند.

به یاد آوریم آن صحنه را. بنی‌اسرائیل از آزار و ستم گریخته و به بیابانی از شن و سنگ رو آورده‌اند. خورشید تمام روز می‌تابد و آسمان هیچ بارانی نمی‌بارد. در حالی که آنان این شرایط سخت و خصمانه را تحمل می‌کنند، از میان سنگ‌ها آب می‌جوشد، من و سلوی که طعمی چون عسل دارد از آسمان فرو می‌ریزد و بटेرهای فراوانی پیدا می‌شوند.

Let us recall the scene. The Israelites have fled from persecution and have journeyed into a desert of sand and rocks. The sun beats down all day and the sky will yield no rain. While they endure these desperate and hostile conditions, water springs out of the rocks, honey-tasting manna falls from the sky and quails begin to arrive in multitudes.

اما با همه‌ی این‌ها، ذهن‌های مردم بسته باقی ماند، دل‌هایشان سرسخت بود و رفتارشان خشک و انعطاف‌ناپذیر. آنان نتوانستند خود را هم‌تراز با آن لحظه‌ی سرنوشت‌ساز کنند و هدف از خروج‌شان از مصر را دریابند. خدا ایشان را از خواری و آزار فرعون رهانیده بود تا شرف، کرامت و آزادی‌شان را بازگرداند.

But despite all this, the people’s minds remained closed, their hearts intractable and their attitude rigid. They could not rise to the occasion or appreciate the purpose of their flight from Egypt. God had delivered them from the humiliation and persecution of the Pharaoh in order to restore their honour, dignity and freedom.

بدیهی است که بهایی در کار بود. آنان قرار بود شهر مقدس اورشلیم را به ارث ببرند؛ اما نخست باید آن را فتح می‌کردند.

Needless to say, there was a price to be paid. They were to inherit the holy city of Jerusalem; but they had to capture it first.

بنی اسرائیل نه آن افتخار را درک می‌کردند و نه آمادگی آن را داشتند که قربانی‌های لازم را بدهند. آنان به‌راستی توان تعهد و مسئولیتی را که خداوند بر دوشِ ایشان نهاده بود نداشتند. حتی حاضر نبودند ساده‌ترین نیازها و عادات روزمرهٔ زندگی خود را فدا کنند تا بتوانند آن سفرِ کوتاه اما سخت در بیابان را، در راه رسیدن به عزت، آزادی و کرامت، بپیمایند.

The Israelites did not seem to appreciate that honour or to be ready to make the necessary sacrifices. They simply were not up to the commitment and the responsibility that God had entrusted them with. They were not prepared even to sacrifice the most mundane of their daily needs and habits, so that they might undertake the brief but harsh journey across the desert, on their way to glory, freedom and dignity.

قرآن کریم یهودیان مدینه را به یاد آنچه نیاکانشان از موسی خواسته بودند می‌اندازد و خطاب به بنی‌اسرائیل می‌فرماید: «{و [به یاد آورید] هنگامی را که گفتید: ای موسی! ما هرگز نمی‌توانیم بر یک نوع غذا صبر کنیم. پس از پروردگارت بخواه که برای ما از آنچه زمین می‌رویاند، از سبزیجات و خیار و سیر و عدس و پیاز، برایمان بیرون آورد. [موسی] گفت: آیا آنچه را بهتر است با چیزی پست‌تر عوض می‌کنید؟ به هر شهری فرود آیید که آنچه خواسته‌اید برای شما آنجاست.» و خواری و بیچارگی بر آنان مُهر زده شد و به خشم خدا گرفتار آمدند، زیرا به آیات او کفر ورزیدند و پیامبران را بناحق کشتند، و به سبب آنکه نافرمانی کردند و از حد درگذشتند.} (آیه ۶۱)

هیچ قومی در تاریخ، لجاجت و سرسختی‌ای بیشتر از یهودیان نشان نداده است. آنان پیامبران و فرستادگان بسیاری را با بی‌رحمی و خشونت کشتند و اعضای بدنشان را مُثله کردند. آنان در طول قرن‌ها، نسبت به خداوند، و نسبت به دین و قوم خود، افراطی‌ترین رفتارها را از خود بروز داده‌اند.

No other nation in history has shown more intransigence and obstinacy than the Jews. They viciously and mercilessly killed and mutilated a number of prophets and messengers. They have over the centuries displayed the most extreme attitudes towards God, and towards their own religion and people.

با این حال، آنان همواره به فضیلت خود مباهات کرده و این ادعای غیرقابل قبول را مطرح ساخته‌اند که ایشان هدایت‌یافته‌ترین امت، قوم برگزیدهٔ خدا و تنها گروهی هستند که رستگار خواهند شد. چنین ادعاهایی به‌طور کامل توسط قرآن رد می‌شود؛ قرآنی که در این سوره، بر اصل اساسی و فراگیر وحدت دین خدا تأکید می‌ورزد. قرآن تصریح می‌کند که ایمان به خدا برای همهٔ گروه‌ها و ملت‌ها یکسان است و این ایمان به نیکوکاری و اعمال صالح منجر می‌شود. رحمت و فضل خداوند انحصار یا امتیاز هیچ گروه نژادی یا قومی خاصی نیست.

Nevertheless, they have always boasted of their virtue and made the implausible claims of being the most rightly-guided nation, the chosen people of God and the only people that shall be saved. Such claims are totally refuted by the Qur’ān which, in this sūrah, goes on to stress the most basic and all-embracing principle of the unity of God’s religion. It establishes that belief in God is one and the same for all groups and nations, and that it will lead to righteousness and good deeds. God’s grace and mercy are not the monopoly or the privilege of any particular racial or ethnic group.

آنها به همه مؤمنان در همه مراحل تاریخ بشر، پشت سر هم عطا می‌شوند تا زمان رسیدن پیام نهایی خداوند که همه مؤمنان را گرد هم می‌آورد. «کسانی که ایمان آورده‌اند، و کسانی که یهودی هستند، و مسیحیان و صابئین — هر که به خدا و روز بازپسین ایمان آورد و کار شایسته کند، پاداش او نزد پروردگارش خواهد بود. نه بیمی بر آنهاست و نه اندوهگین خواهند شد.» (آیه ۶۲)

They are extended to all believers at all stages of human history, in succession, until the arrival of God’s final message, which would unite all believers. “Those who believe, and those who are Jews, and the Christians and the Sabaeans — anyone who believes in God and the Last Day, and does what is right, shall have their reward with their Lord. They have nothing to fear nor shall they grieve.” (Verse 62)

«الَّذِينَ آمَنُوا» در اینجا به مسلمانان اشاره دارد، در حالی که «صابئین» احتمالاً به گروه مذهبی پیش از اسلام در میان اعراب اشاره دارد که از بت‌پرستی ناخشنود بودند و به دنبال ایمان به خدای واحد ابراهیم بودند و خود را از مشرکان عرب جدا کردند. نام آنان از واژه عربی «صابئ» گرفته شده که به کسی گفته می‌شود که از دین پدرانش روی گردانده است. در برخی تفاسیر، آنان با پیروان صابئیگری که ستارگان را می‌پرستیدند، اشتباه گرفته شده‌اند.

سوره اکنون به تجلی دیگری از نقض پیمان آنان با خداوند و کوتاهی‌شان در ادای الزامات آن می‌پردازد. این بار این نقض به شکل ضعف در برابر وسوسه و جاذبه‌ی سود کوتاه‌مدت نمایان می‌شود. «و قطعاً کسانی از شما را که در [مورد] روز شنبه تجاوز کردند، می‌شناسید. پس به آنان گفتیم: بوزینگانی طرد شده باشید. و آن [کیفر] را برای زمان خودشان و آیندگان عبرتی قرار دادیم و پندی برای پرهیزگاران.» (آیات ۶۵ و ۶۶)

The sūrah moves on to yet another manifestation of their violations of their covenant with God, and their failure to fulfil its requirements. This time it takes the form of weakness in the face of temptation and the prospect of short-term gain. “You are well aware of those of you who broke the Sabbath. To them We said, Be as despicable apes.’ Through that [punishment] We set an example to their own time and for all times to come, and an admonition to the God-fearing.” (Verses 65-66)

در جای دیگری از قرآن، جزئیات تخلف آنان از حرمت شنبه آمده است: «و از ایشان درباره آن شهری که کنار دریا بود بپرس، آنگاه که در روز شنبه از حد خود تجاوز می‌کردند؛ آنگاه که ماهی‌هایشان در روز شنبه، آشکارا به سوی ایشان می‌آمدند، و روزی که شنبه نبود، به سراغشان نمی‌آمدند.» (اعراف: ۱۶۳) آنان خواسته بودند که روزی برای استراحتشان تعیین شود. خداوند شنبه را روزی قرار داد که در آن به کار معیشت نپردازند. سپس ایشان را با آزمونی روشن امتحان کرد: در روز شنبه ماهی‌ها به کرانه‌ها بسیار زیاد می‌آمدند، اما در سایر روزهای هفته نمی‌آمدند. بنی‌اسرائیل که بر اثر طمع مغلوب شده بودند، از عهده این آزمون برنیامدند. طبع ایشان چنین نبود که فرصتی را به خاطر امری به این ناچیزی، یعنی رعایت پیمانی که با خداوند بسته بودند، از دست بدهند! بدین‌گونه، با حیله و آشکارا، حرمت شنبه را شکستند؛ ماهی‌ها را در روز شنبه، هنگامی که به کرانه می‌آمدند، به دام می‌انداختند و تا روز بعد، یعنی پس از پایان شنبه، صبر می‌کردند تا آن‌ها را گرد آورند. در نتیجه، سخت مورد توبیخ قرار گرفتند و به «میمون‌های خوار و زبون» مانند شدند، زیرا فکر و رفتارشان به پست‌ترین و منزجرکننده‌ترین حد فرو افتاده بود.

Elsewhere in the Qur’ān we have the details of their violation of the Sabbath: “Ask them about the town which stood by the sea: how its people profaned the Sabbath. Each Sabbath their fish appeared before them breaking the water’s surface, but they would not come near them on other than Sabbath days.” (7: 163) They had requested that a day should be assigned to them for rest. God set them Saturday as a day when they do not work for a living. He then put them to a clear test when fish would come to the shore in large numbers on the Sabbath but not on other days of the week. Overwhelmed by greed, the Israelites were not able to pass that test. It was not in their nature to let such an opportunity go by for the sake of such a trivial matter as the observance of a certain covenant made with God! Thus, deviously and flagrantly, they violated the Sabbath by trapping the fish when they came to the shore and waiting until the next day, when the Sabbath was over, to collect them. As a consequence, they were severely reprimanded and rated as no more than ‘despicable apes’, since their mentality and behaviour had sunk to utterly revolting depths.

داستان گاو که در اینجا به طور کامل آمده است، این بخش را به پایان می‌برد، زیرا در جای دیگری از قرآن ذکر نشده است. این داستان بنی‌اسرائیل را مردمی حیله‌گر و لجوج نشان می‌دهد که همواره به دنبال بهانه‌ها و توجیهات برای شکست‌های خود هستند.

The present passage is rounded off by the story of the cow, told here in full since it is not mentioned elsewhere in the Qur’ān. The story depicts the Israelites as shifty and stubborn people, ever looking for excuses and justification for their failures.

هنگامی که موسی به قوم خود گفت: «خداوند به شما فرمان می‌دهد که گاوی را ذبح کنید»، گفتند: «آیا ما را مسخره می‌کنی؟» گفت: «پناه بر خدا که از جاهلان باشم.» گفتند: «از پروردگارت برای ما بخواه که برایمان روشن کند آن گاو چگونه باشد.» گفت: «او می‌فرماید: نه پیر باشد و نه جوان، بلکه میان این دو باشد. پس آنچه را مأمور شده‌اید انجام دهید.» گفتند: «از پروردگارت برای ما بخواه که برایمان روشن کند رنگش چگونه باشد.» [موسی] پاسخ داد: «او می‌فرماید: گاوی زرد باشد، با رنگی درخشان که بیننده را شادمان کند.» گفتند: «از پروردگارت برای ما بخواه که برایمان روشن کند دقیقاً چه نوع گاوی باشد، زیرا گاوها برای ما شبیه یکدیگرند. اگر خدا بخواهد، ما هدایت خواهیم شد.» [موسی] پاسخ داد: «او می‌فرماید: گاوی باشد که رام نشده، نه برای شخم زدن زمین و نه برای آبیاری کشتزار به کار گرفته شده باشد، از هرگونه عیبی پاک باشد و هیچ نشانه‌ای از رنگی دیگر در آن نباشد.» گفتند: «اکنون وصف درست را آوردی.» پس آن را ذبح کردند، با آنکه نزدیک بود این کار را انجام ندهند. شما انسانی را کشتید، سپس در این [قتل] یکدیگر را متهم کردید، و خداوند آنچه را پنهان می‌داشتید آشکار خواهد ساخت. گفتیم: «با پاره‌ای از آن گاو به او بزنید.» این‌گونه خداوند مردگان را زنده می‌کند و نشانه‌های خود را به شما نشان می‌دهد، تا شاید بیندیشید. (آیات ۶۷ تا ۷۳)

When Moses said to his people, ‘God commands you to sacrifice a cow, ‘ they said, Are you mocking at us?’ He said, ‘God forbid that I should be so ignorant.’ They said, ‘Pray on our behalf to your Lord to make plain to us what kind of cow she should be.’ He said, ‘He says let her be neither an old cow nor a young heifer, but of an age in between. Do, then, as you are commanded.’ They said, Tray on our behalf to your Lord to make clear to us of what colour she should be.’ [Moses] replied, ‘He says let her be a yellow cow, bright of hue, pleasing to the beholder.’ They said, Tray on our behalf to your Lord to make plain to us of what exact type she should be, for to us cows are much alike. We shall, God willing, be guided aright.’ [Moses] answered, ‘He says let her be a cow, not broken-in to plough the earth or water the tillage, free of all fault, without markings of any other colour.’ Said they, ‘Now you have given the right description.’ They sacrificed her, although they had almost left it undone. Having slain a human being, you cast the blame on one another for this [murder]. God would definitely reveal what you have concealed. We said, ‘Strike him with a piece of it. Thus God brings the dead back to life and shows you His signs, so that you may use your reason.’ (Verses 67-73)

همین که آنان به فرمان عمل کردند، خداوند هدف آن را بر ایشان آشکار ساخت:

As soon as they carried out the command, God revealed to them its purpose:

«و چون کسی را کشتید، آنگاه در مورد آن با یکدیگر اختلاف کردید. و خداوند آنچه را که پنهان می‌داشتید آشکار خواهد کرد.» و گفتیم: «با پاره‌ای از آن [گاو] به او بزنید.» این‌گونه خداوند مردگان را زنده می‌کند و نشانه‌های خود را به شما نشان می‌دهد، باشد که خرد خود را به کار گیرید.

“Having slain a human being, you cast the blame on one another for this [murder]. God would definitely reveal what you have concealed. We said, ‘Strike him with a piece of it. Thus God brings the dead back to life and shows you His signs, so that you may use your reason.’“ (Verses 72-73)

این بخش دوم داستان است که قدرت خداوند، حقیقت رستاخیز و ماهیت زندگی و مرگ را برجسته می‌کند. شیوه بیان از روایت به گفتار مستقیم تغییر می‌کند. خداوند برای بنی‌اسرائیل به رهبری موسی، حکمت پشت درخواست ذبح گاو را آشکار کرده است. مردی کشته شده بود و چون شاهدی در دسترس نبود، آنان یکدیگر را به قتل او متهم می‌کردند. خداوند می‌خواست به ایشان نشان دهد که می‌تواند قربانی را زنده کند تا قاتل یا قاتلان او شناخته شوند. این کار با زدن بدن مرده به تکه‌ای از گاو قربانی انجام شد. راز گشوده شد و عدالت برقرار گشت.

This is the second aspect of the story, which highlights God’s power, the reality of resurrection and the nature of life and death. The mode changes from narration to direct speech. God has revealed to the Israelites under Moses the wisdom behind asking them to slaughter a cow. A man had been murdered and, with no witnesses available, they were blaming one another for his murder. God wanted to demonstrate to them that He could bring the victim back to life to identify his killer or killers. This was achieved by striking the dead man’s body with a piece of the sacrificial cow. The mystery was solved and justice was done.

این که چرا این روش ضروری باشد، در حالی که خداوند می‌تواند مردگان را بدون نیاز به چیز خاصی زنده کند، پرسشی است. چه ارتباطی ممکن است میان گاوی که ذبح شده و انسانی که کشته شده و زنده می‌شود وجود داشته باشد؟

The question here is why this approach should be necessary when God can restore the dead to life without the need for anything in particular. What possible relationship could there be between the sacrificed cow and the murdered person being restored to life?

یہودی گائیں ذبح کرنے کے عادی تھے، لیکن ایک گوشت کا ٹکڑا کسی مردہ جسم میں زندگی کیسے لوٹا سکتا ہے، جبکہ خود اس میں نہ زندگی تھی اور نہ زندگی دینے کی صلاحیت؟ منطقی جواب یہ ہے کہ پورا واقعہ علامتی تھا، جس کا مقصد خدا کی قدرت کا مظاہرہ کرنا تھا، جس کے طریقے انسان سمجھ نہیں سکتے۔ ہم اپنے اردگرد خدا کی قدرت کے اثرات ہر وقت دیکھتے ہیں، لیکن نہ اس کی حقیقت کو پا سکتے ہیں اور نہ اس کے کام کرنے کے طریقے کو۔