سورۃ البقرہ (فتنہ، قتل سے بھی بدتر ہے) ۲۱۵ - ۲۲۰
Al-Baqarah ( Worse Than Murder) 215 - 220
از تو میپرسند چه چیزی انفاق کنند؟ بگو: «هر مالی که خوب است و انفاق میکنید، باید به پدر و مادر و خویشاوندان نزدیک، و یتیمان و نیازمندان و در راهماندگان تعلق گیرد. و خداوند از هر کار خیری که انجام میدهید آگاه است.» (۲۱۵)
They ask you what they should spend [in charity]. Say, ‘Anything good you spend of your wealth should go to parents and the near of kin, to orphans and the needy, and to travellers in need. God is well aware of whatever good you do.’ (215)
جنگ بر شما واجب شده است، با آنکه برایتان ناخوشایند است. و چه بسا چیزی را ناخوش دارید در حالی که برای شما خیر است، و چه بسا چیزی را دوست دارید در حالی که برای شما شر است. و خدا میداند، در حالی که شما نمیدانید.
Fighting is ordained for you, even though it is hateful to you. But it may well be that you hate a thing while it is good for you, and it may well be that you love a thing while it is bad for you. God knows, whereas you do not know. (216)
از تو درباره جنگیدن در ماه حرام میپرسند. بگو: «جنگیدن در آن گناهی بزرگ است، اما بازداشتن مردم از راه خدا، کافر شدن به او و به مسجدالحرام، و بیرون راندن اهلش از آن، نزد خدا بسی بزرگتر است.» فتنهانگیزی دینی بدتر از کشتن است. آنان همواره با شما میجنگند تا اگر بتوانند، شما را از دینتان بازگردانند. و هر کس از شما از دینش بازگردد و در حال کفر بمیرد، اعمالش در دنیا و آخرت تباه خواهد شد. آنان اهل آتشند و در آن جاودانه خواهند ماند. (۲۱۷)
They ask you about fighting in the sacred month. Say, ‘Fighting in it is a grave offence, but to turn people away from God’s path, to disbelieve in Him and in the Sacred Mosque, and to expel its people from it — [all this] is far more grave in God’s sight.’ Religious persecution is worse than killing. They shall not cease to fight you until they force you to renounce your faith, if they can. But whoever of you renounces his faith and dies an unbeliever, his works shall come to nothing in this world and in the world to come. Such people are destined for hell, wherein they shall abide. (217)
آنان که ایمان آوردند و آنان که وطن خود را ترک گفتند و در راه خدا جهاد کردند، بیگمان امیدوار رحمت خدایند.
Those who have believed and those who have forsaken their homeland and striven hard for God’s cause are indeed the ones who may look forward to God’s mercy.
خداوند بسیار آمرزنده و مهربان است. (۲۱۸)
God is much-Forgiving, Merciful. (218)
از تو دربارهی شراب و قمار میپرسند. بگو: «در هر دو گناهی بزرگ است، و برای مردم سودهایی نیز دارند، اما گناه آن دو بزرگتر از سودشان است.» و میپرسند چه چیزی را در راه خدا انفاق کنند؛ بگو: «آنچه را که زیادی باشد.» اینگونه خداوند آیات خود را برای شما روشن میسازد، باشد که بیندیشید {۲۱۹}
They ask you about intoxicants and games of chance. Say, ‘In both there is great evil although they have some benefits for people, but their evil is far greater than their benefit.’ They ask you what they should spend in charity; say, ‘Whatever you can spare.’ Thus God makes plain His revelations so that you may reflect (219)
…بر این زندگی و بر زندگی آخرت. از تو دربارهٔ یتیمان میپرسند؛ بگو: «اصلاح احوال ایشان بهترین کار است. اگر کارهای ایشان را با کارهای خود درآمیزید، به یاد داشته باشید که ایشان برادران شمایند. خدا آن کسی را که تباهی میکند از آن کس که اصلاح میکند بازمیشناسد. و اگر خدا میخواست، قطعاً شما را به رنج میافکند. همانا خدا توانای حکیم است.» (۲۲۰)
upon this life and the life to come. They ask you about orphans; say, ‘To improve their conditions is best. If you mix their affairs with yours, remember that they are your brothers. God knows him who spoils things and him who improves. Had God so willed, He would indeed have overburdened you. God is indeed Almighty, Wise.’ (220)
overview Wait—my instructions say to translate the user's text into Persian, and "Overview" is a heading. So the translation is: مرور کلی
Overview
این بخش که در پی میآید، بیش از هر چیز به احکام شرعی مشخصی میپردازد که در قالب پاسخ به پرسشها بیان شدهاند. این امر نشاندهندهی هوشیاری جامعهی مسلمان و اشتیاق آنان به شناخت و درک الزامات و تکالیف آیینِ نوینشان است. همچنین نشان میدهد که آنان آرزومند بودهاند در همهی ابعاد زندگی روزمره به مقتضیات اسلام پایبند باشند. این است، به راستی، نشانهی مسلمانِ واقعی: آموختن احکام اسلامی در مورد هر جزئیات، هرچند ناچیز. هیچ عملی پیش از روشن شدن موضع اسلام در قبال آن انجام نمیشود؛ اگر مجاز و تأییدشده باشد، به بخشی از شیوهی زندگی مسلمان بدل میگردد، و در غیر این صورت، کنار گذاشته و از آن پرهیز میشود. این حساسیت، برای هر مسلمان راستین، امری فطری است.
The most notable feature of the next passage is that it deals with specific religious rulings. These come in the form of answers to questions, reflecting a degree of alertness in the Muslim community, and an eagerness to know and understand the requirements and obligations of their new faith. It shows a desire on their part to live up to the demands of Islam in every aspect of everyday life. This is indeed the mark of a true Muslim: to learn Islamic rulings with respect to every detail, no matter how trivial. No action is taken before establishing the position of Islam on it: if sanctioned and approved, it becomes part of a Muslim’s way of life; otherwise, it is shunned and avoided. This sensitivity is second nature to every true Muslim.
سؤالاتی در نتیجهٔ تبلیغات خصمانهٔ برخی یهودیان عرب، منافقان و کافران میان اعراب مطرح میشد. مسلمانان آن پرسشها را نزد پیامبر محمد ﷺ میبردند، یا برای روشن شدن موضوع، یا برای برطرف کردن شبهاتی که آن تبلیغات مسموم برانگیخته بود. وحی اغلب بر پیامبر ﷺ نازل میشد و پاسخهای جامع و قطعی میداد. این روند مسلمانان را دربارهٔ دینشان آگاه و تربیت میکرد و از هر توطئه یا نقشهٔ خصمانهای که علیه ایشان در نظر گرفته میشد، پیشگیری مینمود.
Questions were raised as a result of hostile propaganda spread by some Arabian Jews, hypocrites, and unbelievers among the Arabs. Muslims would then put those questions to the Prophet Muĥammad, either to seek clarification or to dispel doubts stirred by that poisonous propaganda. Revelation would often be received by the Prophet giving comprehensive and final answers. This process informs and educates the Muslims about their religion and pre-empts any hostile schemes or designs being contemplated against them.
این امر، پویاییهای نبردهایی را نشان میدهد که قرآن برای روشن ساختن فکر مسلمانان فردی و تقویت جامعهی مسلمان در مقابله با تهدیدهای بیرونی، به آنها دست میزد.
This illustrates the dynamics of the battles the Qur’ān was fighting to enlighten individual Muslims and to reinforce the Muslim community in combating outside threats.
این بخش به پرسشهای مربوط به صدقه میپردازد: چه باید داد، چقدر باید داد و به چه کسانی باید داد. پرسشهایی نیز درباره جنگیدن در ماههای حرام، نوشیدن شراب و قمار، و رفتار با یتیمان مطرح است. هنگام بحث درباره آیات مربوط، به اسباب نزولی که این پرسشها را پدید آورد نیز خواهیم پرداخت.
تعادل میان مهربانی و تمایلات شخصی
Balancing Kindness And Personal Preferences
از تو میپرسند چه چیزی انفاق کنند. بگو: هر خیری که از مال خود انفاق میکنید، باید به پدر و مادر و خویشاوندان نزدیک، و به یتیمان و نیازمندان، و به درماندگان در راه بدهید. و خداوند به هر کار خیری که انجام میدهید آگاه است. (آیه ۲۱۵)
They ask you what they should spend [in charity]. Say, Anything good you spend of your wealth should go to parents and the near of kin, to orphans and the needy, and to travellers in need. God is well aware of whatever good you do. (Verse 215)
موضوع صدقه پیش از نزول این آیه در چندین آیه قرآنی که مقدم بر آن بودند، مطرح شده بود. شرایطی که تولد اسلام را همراهی کرد، کمکهای مالی داوطلبانه از سوی مسلمانان را، با توجه به دشواریهای بزرگ و خطر جنگی که جامعه با آن روبهرو بود، کاملاً ضروری ساخت تا آن جامعه پدیدار شود و جایگاه خود را استوار کند. این کمکها همچنین بهعنوان نشانهای از همبستگی و یکپارچگی درون جامعه، و برای از میان بردن نابرابری و تقویت وفاداری و خودکفایی، ضروری بود. همهی اینها ویژگیهایی هستند که برای ساختن حسی واقعی و عملی از جامعهی مسلمانان ناگزیرند.
The subject of charity had already been dealt with in several Qur’ānic passages that preceded the revelation of the present verse. The circumstances that witnessed the birth of Islam made voluntary financial contributions by Muslims absolutely essential in order for the community to emerge and consolidate its position, considering the great difficulties and threat of war it was facing. It was also essential as an expression of solidarity and cohesion within the community, and to eliminate inequality and reinforce loyalty and self-sufficiency. All these are indispensable qualities for building up a true and practical sense of community among the Muslims.
در این مرحله گفته میشود که برخی از مسلمانان پرسیدند «چه چیزی را انفاق کنند» (آیه ۲۱۵). پرسش دربارهی نوع مالی است که مسلمانان میتوانند بهعنوان صدقه بدهند. پاسخ از ماهیت انفاق و تعیین مهمترین مصرفکنندگان آن سخن میگوید. ساختار عبارت پاسخ، یعنی «بگو: هر چیز خوبی که از مالتان انفاق میکنید»، پیش از هر چیز نشان میدهد که آنچه بهصورت صدقه داده میشود، برای بخشنده، گیرنده و جامعهی بهطور کلی خوب است. این کار فینفسه خوب است و به دلایل نیکو انجام میشود. همچنین دلالت دارد که مردم باید از بهترین آنچه دارند بدهند و با دیگران در میان بگذارند. این کار، افزون بر سود رساندن به نیازمندان، دل و جان بخشنده را پاک میکند و به صدقه و نوعدوستی معنای راستین میبخشد.
At this point we are told that some Muslims asked “what they should spend [in charily].” (Verse 215) The question is about the type of money Muslims may give in charity. The reply speaks of the nature of charitable spending and defines the most important beneficiaries. The phraseology of the answer, “Say, ‘Anything good you spend of your wealth,’“ indicates, first of all, that whatever is given in charity is good for the donor, the recipient and the community as a whole. It is good in itself and it is done for good reasons. It also implies that people should give from the best of what they have and share it with others. As well as benefitting the needy, this would purify the donor’s heart and soul and give charity and altruism real meaning.
چه چیزهایی را میتوانیم دوست بداریم
What Things We May Love
آیهٔ بعدی به وظیفهٔ به دست گرفتن سلاح برای یک هدف مشروع میپردازد.
The next verse deals with the duty of taking up arms for a legitimate cause:
«کارزار بر شما مقرر شد، با آنکه برایتان ناخوشایند است. و چه بسا چیزی را ناخوش دارید حال آنکه برای شما خیر است، و چه بسا چیزی را دوست دارید حال آنکه برای شما شر است. و خدا میداند و شما نمیدانید.» (آیهٔ ۲۱۶)
“Fighting is ordained for you, even though it is hateful to you. But it may well be that you hate a thing while it is good for you, and it may well be that you love a thing while it is bad for you. God knows, whereas you do not know.” (Verse 216)
توسل به سلاح در حمایت از هدفی که خداوند آن را مبارک دانسته است، وظیفهای سنگین است، اما با این همه ضروری است، زیرا به خیر افراد و جوامع مسلمان و همچنین به خیر کل بشریت خدمت میکند. همچنین پایه و اساس آنچه نیک و درست است را استوار میسازد.
To take up arms in support of a cause blessed by God is a demanding duty, but is nevertheless necessary because it serves the good of Muslim individuals and communities as well as that of mankind as a whole. It also underpins what is good and right.
همانند تمام تکالیفی که اسلام مقرر میدارد، در مورد جنگ نیز حدود طبیعت انسانی را در نظر میگیرد. اسلام نه تنها تلاشها و فداکاریهایی را که جنگ طلب میکند به رسمیت میشناسد، بلکه بیمیلی غریزی انسان به انجام آن را نیز میپذیرد. اسلام طبیعت انسان را انکار، رد یا سرکوب نمیکند، بلکه همواره در پی رویکردی مناسب برای برخورد با مسائلی است که مطرح میسازد. اسلام آشکارا میپذیرد که برخی تکالیف در این زندگی دشوار، ناخوشایند یا حتی ناپسندند، اما در عین حال نشان میدهد که با انجام آنها هدفی بزرگتر تأمین میشود که ممکن است برای ذهن محدود انسان بلافاصله آشکار نباشد. این امر راههای تازهای از امید و دستاورد را میگشاید. زیرا هیچ کس نمیتواند با یقین بگوید که آیا پس از یک شر قریبالوقوع، خیر پیشبینینشدهای در کار نیست. تنها خداوند، که دانای مطلق است، از نتیجه آینده کارهای کنونی آگاه است و انسان حتی نمیتواند ادعای چنین امتیازی را داشته باشد.
As with all the obligations it prescribes, Islam takes into account the limits of human nature. In the case of war, it does not only acknowledge the efforts and the sacrifices it demands, but also man’s instinctive reluctance to prosecute it. Islam does not deny, contradict or suppress human nature, but always seeks an appropriate approach to deal with the issues it proposes. It clearly allows for the fact that certain obligations in this life are demanding, unappealing or even detestable, but at the same time it indicates that there is a greater cause to be served by fulfilling them, which might not be readily obvious to the human mind, finite as it is. It opens up new avenues of hope and achievement. For, no one can tell for certain whether there is not some unforeseen good beyond an impending evil. Only God, the omniscient, knows the future outcome of present actions, and man cannot even pretend to have that privilege.
جنگ در ماههای حرام
Fighting In The Sacred Months
از تو درباره جنگ در ماه حرام میپرسند. بگو: «جنگ در آن گناهی بزرگ است، اما بازداشتن مردم از راه خدا، کافر شدن به او و به مسجدالحرام، و بیرون راندن اهلش از آن، نزد خدا بسیار بزرگتر است.» فتنهانگیزی دینی، بدتر از کشتن است. آنان همواره با شما میجنگند تا اگر بتوانند، شما را از دینتان بازگردانند. و هر کس از شما از دینش برگردد و در حال کفر بمیرد، اعمالش در این دنیا و در آخرت تباه میشود و آنان اهل آتشند و در آن جاودانه خواهند ماند.
They ask you about fighting in the sacred month. Say, ‘Fighting in it is a grave offence, but to turn people away from God’s path, to disbelieve in Him and in the Sacred Mosque, and to expel its people from it — [all this] is far more grave in God’s sight.’ Religious persecution is worse than killing. They shall not cease to fight you until they force you to renounce your faith, if they can. But whoever of you renounces his faith and dies an unbeliever, his works shall come to nothing in this world and in the world to come. Such people are destined for hell, wherein they shall abide. (Verse 217)
برخی روایات نشان میدهند که این آیات در ارتباط با اعزام هشت مسلمان از مهاجران [یعنی کسانی که همراه پیامبر به مدینه هجرت کرده بودند] نازل شده است. این گروه به فرماندهی عبدالله بن جحش بود و پیش از نبرد بزرگ بدر از سوی پیامبر محمد ﷺ اعزام شد. آنان نامهای مهرومومشده همراه داشتند و دستور داشتند که آن را پیش از گذشت دو شب سفر نگشایند. هنگامی که نامه گشوده شد، دستورات چنین بود: «وقتی این نامه من را خواندی، پیش برو تا به دره نخله، میان مکه و طائف، برسی. در آنجا جنبوجوش قریش را زیر نظر بگیر و از فعالیتهای آنان خبر بگیر. هیچیک از یارانت را مجبور به همراهی با خود نکن.» عبدالله بن جحش، فرمانده گروه، پس از خواندن این دستورات گفت: «شنیدن و اطاعت است.» او همراهان خود را آگاه کرد و به آنان اختیار داد که با او بروند یا به مدینه بازگردند. همه پذیرفتند و به راه ادامه دادند. آنان از مسیر حجاز رفتند، اما در راه، شتری که سعد بن ابی وقاص و عتبة بن غزوان بر آن سوار بودند گم شد و آن دو برای یافتن آن عقب ماندند. شش نفر دیگر به راه خود ادامه دادند و چون به دره رسیدند، کاروان تجاری کوچکی متعلق به قریش از آنجا گذشت. چهار نفر، از جمله عمرو بن حضرمی، با این کاروان بودند. گروه اعزامی به کاروان حمله کرد و عمرو بن حضرمی را کشت و دو نفر از سه نفر دیگر را اسیر کرد، در حالی که نفر چهارم گریخت. آنان این کار را در حالی انجام دادند که گمان میکردند آخرین روز جمادیالثانی است، حال آنکه در واقع نخستین روز رجب بود؛ یکی از ماههای حرامی که عرب آنها را محترم میشمرد و در آن جنگ روا نیست، و حرمت آن به دست اسلام تأیید شده بود.
Several reports indicate that these verses were revealed in connection with an expedition of eight Muslims from the Muhājirūn [i.e. those who migrated with the Prophet to Madinah], led by `Abdullāh ibn Jaĥsh, dispatched by the Prophet Muĥammad prior to the great Battle of Badr, with sealed instructions and ordered not to open them before the company had travelled for two nights. When opened, the instructions read as follows: “When you have read this letter of mine proceed until you reach the Nakhlah valley, between Makkah and Ţā’if. Once there, monitor the movements of the Quraysh and gather news of their activities. Do not force any of your men to go with you.” On reading those instructions, `Abdullāh ibn Jaĥsh, the group commander, said, “To hear is to obey.” He informed his Companions, giving them the choice to join him or return to Madinah. They all agreed to go ahead. They took a route through the Ĥijāz, but on the way the camel mounted by Sa`d ibn Abī Waqqāş and `Utbah ibn Ghazwān went missing and they stayed behind to look for it. The other six went on and, as they reached the valley, a small trade caravan belonging to the Quraysh, passed by. Four people, including `Amr ibn al-Ĥadramī, were travelling with it. The task force attacked it, killing `Amr ibn al-Ĥadramī and apprehending two of the other three men, while the fourth escaped. They did this thinking it was the last day of Jumādā II, whereas in fact it was the first day of Rajab, one of the months recognized as sacred by the Arabs, when no fighting may take place, and whose sanctity was endorsed by Islam.
هدف نهایی دشمنان اسلام
The Ultimate Aim Of Islam’s Enemies
آیه سپس، بیهیچ ابهامی، بیان میکند که کافران در پیگیری هدف خود، یعنی نابودی ایمان مسلمانان، تا چه اندازه مصمماند، و میفرماید: «آنان همواره با شما میجنگند تا اگر بتوانند، شما را از دینتان برگردانند.» (آیه ۲۱۷)
The verse then goes on to state, in no uncertain terms, how determined the unbelievers are in pursuing their goal of destroying the Muslims’ faith, saying: “They shall not cease to fight you until they force you to renounce your faith, if they can.” (Verse 217)
این هدف میان همه دشمنان اسلام در هر کجای جهان مشترک است؛ کسانی که وجود اسلام و پیروزی آن را گویی منبع خشم و اندوه عمیق خود مییابند.
This objective is common to all enemies of Islam everywhere, to whom its very existence and success seem to be a source of deep resentment and consternation.
آنان از قدرت و پایداری ذاتی اسلام سخت هراساناند. روشنی اندیشهها و استواری اصول آن، ناخشنودی و دشمنی آنان را برمیانگیزد، زیرا اسلام سنگری استوار در برابر باطل، ستم و فساد است. همین نگرش بیمارگونه نسبت به اسلام، پشت بیشتر سیاستها و نقشههای خصمانه و متعصبانهای قرار دارد که در بسیاری از نقاط جهان علیه گروهها و جامعههای مسلمان طراحی و اجرا میشود.
They are profoundly alarmed by Islam’s inherent strength and resilience. The clarity of its ideas and the rigour of its principles seem to evoke their displeasure and hostility because Islam represents a bedrock of resistance against falsehood, tyranny and corruption. This morbid attitude towards Islam lies behind most of the hostile and bigoted policies and designs directed against Muslim groups and communities in many parts of the world.
روشها و ابزارهای رسیدن به این هدف ناپاک ممکن است از موردی به مورد دیگر تفاوت کند، اما هدف ثابت میماند: وادار کردن مسلمانان به رها کردن ایمانشان. این کارزار هرگز فروکش نمیکند و سست نمیشود. در هر مرحله انگیزهای تازه بدان افزوده میشود و هرگاه لازم دانسته شود، منابع بیشتری به کار گرفته میشود.
The methods and means of achieving this unholy goal may vary from one case to another, but the aim remains constant: to force Muslims to abandon their faith. This campaign never abates or relaxes. Fresh impetus is added at every stage, and greater resources are deployed whenever deemed necessary.
بنابراین، قرآن کریم به احتیاط و پایداری فرامیخواند و از پیامدهای سخت و وخیمی هشدار میدهد که در صورت تسلیم شدن مسلمانان در برابر فشارها یا دست کشیدن آنان از موضع خود گریبانگیرشان خواهد شد. میفرماید: «و هر کس از شما از دین خود بازگردد و در حال کفر بمیرد، اعمالش در دنیا و آخرت تباه میشود، و آنان اهل آتشاند و در آن جاودانه خواهند ماند.» (آیه ۲۱۷)
Hence, the Qur’ān urges caution and persistence, warning of dire consequences if Muslims give in to pressure or relinquish their position. It says: “But whoever of you renounces his faith and dies an unbeliever, his works shall come to nothing in this world and in the world to come. Such people are destined for hell, wherein they shall abide.” (Verse 217)
روش آموزشی قرآنی
The Qur’ānic Method Of Education
این سورہ آگے چل کر شراب نوشی اور جوئے بازی کے بارے میں اسلامی احکام بیان کرتی ہے، یہ دونوں عربوں میں اس زمانے کی سب سے مقبول عیاشیوں میں سے تھیں، کیونکہ ان کے ذہنوں اور وقت کو گھیرے رکھنے کے لیے ان کے پاس کوئی اور اہم مشغلہ بہت کم تھا۔
The sūrah goes on to give the Islamic rulings on drinking and gambling, two of the most popular indulgences among the Arabs at the time, who had little else of importance to occupy their minds or their time:
از تو دربارهٔ شراب و قمار میپرسند. بگو: «در هر دو گناهی بزرگ است، و هرچند برای مردم سودهایی دارند، گناه آنها بسیار بزرگتر از سودشان است.» (آیهٔ ۲۱۹)
They ask you about intoxicants and games of chance. Say, ‘In both there is great evil although they have some benefits for people, but their evil is far greater than their benefit. (Verse 219)
پیش از نزول این آیه، شرابنوشی و قمار تحمل میشد، اما هرگز تأیید نمیشد. در قرآن حتی یک عبارت هم وجود ندارد که بتوان آن را به جواز این دو تعبیر کرد. با این همه، خداوند با دقت راهی را که میخواست جامعهٔ نوپای مسلمانان در پیش گیرد ترسیم کرد و آن را گام به گام نشان داد، تا این جامعه بتواند نقشی را که برای آن مقرر فرموده بود ایفا کند. زمانی فرا میرسید که چنین سرگرمیهای تباهکننده محکوم شوند و از جامعهٔ مسلمانان ریشهکن گردند؛ جامعهای که نقشش در زندگی و تاریخ بشر، مشارکت متعهدانه و آگاهانهٔ همهٔ اعضای آن را میطلبید. برخلاف جامعههای بیخدا، چه در گذشته، چه در حال و چه در آینده، جامعهٔ مسلمان جایی برای گریز از واقعیت و تفریحات افراطی ندارد. رویکرد قرآن در منع این اعمال، سنجیده و حسابشده بود.
Prior to the revelation of this verse, drinking and gambling were tolerated but never condoned. We do not have a single statement in the Qur’ān which may be construed as making them permissible. God, however, carefully charted the way He wanted the newly born Muslim community to take, marking it step by step, so that it would he able to fulfil the role He has assigned to it. The time had to come when such wasteful pastimes would be condemned and rooted out of the Muslim community whose role in the life and history of mankind demanded the dedication and full conscious participation of everyone in that community. Unlike godless societies, past, present and future, a Muslim community has no room for escapism or excessive diversions. The Qur’ānic approach in banning these practices was measured and deliberate.
این بیانیه «گامِ نخست بهسوی منعِ همگانیِ نوشیدنِ مشروبات الکلی و قمار در جامعهٔ مسلمان» بود. با آنکه خیر و شر اغلب در هم میآمیزند و با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند، و در عالم انسانی ناممکن است که چیزها کاملاً خیر یا کاملاً شر باشند، معیارِ اصلیِ جواز یا منعِ هر چیز، غلبهی خیر یا شرِ مرتبط با آن است.
This statement was’ the first step towards a universal ban on drinking and gambling in Muslim society. While good and evil could often intermingle and be confused with one another, making it impossible in the human world for things to be purely good or purely evil, the main criteria for whether something could be permissible or prohibited is the preponderance of good or evil associated with it.
برخورد با بردگی
Dealing With Slavery
در آغاز ظهور اسلام، بردگی یک رویهی اجتماعی و اقتصادی جاافتاده بود که در سراسر جهان شناخته میشد. هرگونه حرکت به سوی لغو بردگی مستلزم تغییرات بنیادین اجتماعی، اصلاحات و تعدیلات گستردهی اقتصادی، و همچنین معاهدات و کنوانسیونهای بینالمللی برای تنظیم رفتار با اسیران جنگی بود. اسلام هرگز بردگی را تأیید نکرد. در قرآن کریم حتی یک عبارت وجود ندارد که بردگی یا به بردگی گرفتن اسیران جنگی را توصیه یا تأیید کند.
At the advent of Islam, slavery was an established social and economic practice known all over the world. Any movement towards the abolition of slavery would require radical social change and far- reaching economic reforms and adjustments, as well as international treaties and conventions to govern the treatment of war prisoners. Islam never condoned slavery. There is not a single statement in the Qur’ān that recommends or approves of slavery or the enslavement of war prisoners.
بردگی یک رویهٔ گسترده بود که تأثیر قابل توجهی بر اقتصاد جهان داشت.
Slavery was a widespread practice with considerable bearing on the world economy.
علاوه بر این، یک سنت بینالمللی وجود داشت که اسیران جنگی به برده تبدیل میشدند.
Moreover, it was an international tradition that prisoners of war were made slaves.
بنابراین، چارهای جز این نبود که آن را بهتدریج و بهصورت مرحلهای کنار گذاشت.
Hence, there was no alternative but to phase it out gradually and progressively.
به جز اسیران جنگی و کودکان بردگان، اسلام راه حل را در ریشه کن کردن علل بردگی و خشکاندن سرچشمه های آن دید، با هدف غالب پرهیز از آشوب اجتماعی؛ و کوشید تا تضمین های اساسی یک زندگی شایسته و کرامت را برای بردگان آزاد شده فراهم آورد.
Apart from war captives and slave children, Islam opted for eliminating the root causes and drying up the sources of slavery, with an overriding objective to avoid social upheaval, and it strove to provide the basic guarantees of a decent living and dignity for freed slaves.
در مورد اسیران جنگی، اسلام نمیتوانست یکجانبه از تحمیل بردگی بر اسیران جنگ چشمپوشی کند، زیرا دولتهای غیرمسلمان همچنان در زمان جنگ با اسیران مسلمان چنین رفتاری میکردند. اگر اسلام چنین میکرد، فوراً مسلمانان را در برابر دشمنانشان در موقعیت نامطلوب قرار میداد. اگر هر سرباز مسلمانی اسیر میشد، قطعاً به برده تبدیل میشد، در حالی که اسیرانی که مسلمانان میگرفتند آزاد باقی میماندند. از سوی دیگر، اگر اسلام میخواست کودکانی را که در بردگی متولد میشوند بیدرنگ آزاد کند، پیش از آنکه محیط اجتماعی و اقتصادی مناسبی برای پذیرش آنان بهعنوان شهروندان آزاد فراهم شود، آنان بیسرپناه رها میشدند و بدون هیچ وسیله معاش یا حمایتی به جامعه پرتاب میشدند. آنان خانوادهای نداشتند که از آنان در برابر سقوط در فقر یا انحراف اخلاقی حمایت کند.
بیشتر پرسشها از سوی مؤمنان
More Questions By Believers
سوره به پاسخ دادن به پرسشهای دیگر و بیان اصول بنیادینتر اسلام ادامه مییابد. «از تو میپرسند که چه چیزی را در راه خدا انفاق کنند؛ بگو: آنچه از نیازتان زیاد آید.» اینگونه خدا آیات خود را روشن بیان میکند، تا در این دنیا و در آخرت بیندیشید. (آیات ۲۱۹-۲۲۰)
The sūrah continues, answering other questions and laying down more fundamental Islamic principles. “They ask you what they should spend in charity; say, ‘Whatever you can spare.’ Thus God makes plain His revelations so that you may reflect upon this life and the life to come.” (Verses 219-220)
پاسخی که به این پرسش در بار نخست، در آیه ۲۱۵ داده شد، مشخص میکرد که چه چیزی و به چه کسانی میتوان صدقه داد، و در اینجا مقادیر تعیین میشود.
The answer given to this question the first time round, in verse 215, identified what could be given in charity and to whom, and here it identifies quantities.
هر چیزی فراتر از نیازهای شخصی معقول و اساسی انسان را باید برای بخشش به دیگران در نظر گرفت، و نخست به کسانی از نزدیکان خود که شایستگی آن را دارند، همانگونه که پیشتر اشاره شد.
Anything above one’s basic reasonable personal needs should be considered available for donation to others, starting with those eligible among one’s nearest of kin, as already pointed out.
این بیانیه به این معناست که زکات واجب به تنهایی برای توزیع ثروت کافی نیست، و به نظر من این حکم با وضع زکات نسخ نشده است. پرداخت زکات از سوی کسانی که مشمول آن هستند، آنان را از انجام کمکها و مشارکتهای اضافی در کارهای خیر بینیاز نمیکند. زکات، وظیفهای است که حکومت مسلمانان آن را برای هزینه شدن در موارد مشخصی که در قرآن (توبه: ۶۰) آمده، دریافت میکند؛ و فراتر از آن، مسلمانان همچنان در برابر خداوند و همکیشان خود در جامعه تکلیف دارند. این تکلیف ممکن است توانایی بخشش یا میل آنان به کسب برکات و خشنودی بیشتر از سوی خداوند متعال را پایان ندهد. در کتاب احکام القرآن جصاص از پیامبر محمد ﷺ نقل شده که فرمودند: «در مال، وظیفهای جز زکات وجود دارد.» اگر این وظیفه بهصورت داوطلبانه ادا نشود، که بیشک شایستهتر و پسندیدهتر است، حکومتهای مسلمان این اختیار را دارند که فراتر از زکات واجب، وجوهی را برای هزینه در مصالح عمومی گرد آورند، تا از اسراف یا انباشته شدن ثروت جلوگیری شود.
The present statement implies that the obligatory zakāt is not by itself sufficient as a means of wealth distribution, and this ruling, in my view, has not been overruled by the imposition of zakāt. Payment of zakāt by those liable to it does not exempt them from making additional donations and contributions to good causes. Zakāt is a duty levied by the ruling Muslim authority for allocation to the various causes specified in the Qur’ān (9: 60), beyond which Muslims continue to have an obligation towards God and fellow-Muslims in society. It may not exhaust one’s ability to give, or one’s desire to gain further blessings and pleasure from God Almighty. The Prophet Muĥammad is quoted in al-Jaşşāş’s Aĥkām al-Qur’ān as having said: “There is a duty on wealth other than zakāt.” If this duty is not discharged voluntarily, which is obviously more gracious and laudable, Muslim authorities have the power to collect funds over and above the obligatory zakāt, for spending in the public interest, in order to curb wastage or hoarding of wealth.
رفتار با یتیمان
Treatment Of Orphans
سپس این سوره به این پرسش میپردازد که با یتیمان چگونه باید رفتار کرد. «از تو دربارهی یتیمان میپرسند؛ بگو: اصلاح حال ایشان بهتر است. و اگر امور ایشان را با امور خود درآمیزید، به یاد داشته باشید که آنان برادران شمایند. خداوند تباهکار را از اصلاحگر بازمیشناسد. و اگر خدا میخواست، قطعاً شما را به رنج میافکند. خداوند بیگمان توانای فرزانه است.» (آیهی ۲۲۰)
The sūrah then raises the question of how orphans ought to be treated. “They ask you about orphans; say, ‘To improve their conditions is best.’ If you mix their affairs with yours, remember that they are your brothers. God knows him who spoils things and him who improves. Had God so willed, He would indeed have overburdened you. God is indeed Almighty, Wise.” (Verse 220)
تأمین اجتماعی پایهی جامعهی مسلمانان است که مسئولیت دارد از ضعیفترین اعضای خود مراقبت کند و منافع آنان را حفظ نماید. کودکانی که یکی از پدر و مادر یا هر دو را در سنین کم از دست دادهاند، در صدر فهرست گروههای اجتماعیای قرار میگیرند که شایستهی مراقبت و حمایتاند. برخی سرپرستان کودکان یتیم عادت داشتند هر دارایی یا ثروتی را که آن کودکان از ارث برده بودند، برای تجارت یا اهداف دیگر، با دارایی خودشان یکی کنند؛ و این کار همیشه به نفع کودکان نبود. از آنجا که قرآن چنین رفتارهایی را نکوهش کرد، برخی افراد وجداندار احساس گناه کردند و در مراقبت از یتیمان به افراط گراییدند، تا جایی که غذای خود را از غذای یتیمانی که در سرپرستی داشتند جدا میکردند.
Social welfare is the bedrock of Muslim society which has a responsibility to care for the weaker among its members and protect their interests. Having lost either or both of their parents at a young age, orphan children would come at the top of the list of social groups that deserve care and protection. Some guardians of orphan children used to incorporate any possessions or wealth those children might have inherited into their own, for trading or other purposes, which did not always work in the children’s favour As the Qur’ān denounced such actions, some conscientious people began to feel guilty and went too far the other way in caring for orphans, to the extent that they separated their own food from that of the orphans in their care.
این امر موجب نازل شدن آیات بعدی شد تا وضعیت را تعدیل کند و مسئله را در چارچوبی مناسب قرار دهد. به مسلمانان سفارش شد که آنچه را به نفع کودکان یتیمی است که سرپرستی میکنند انجام دهند. یتیمان، به عنوان اعضای خانوادهٔ بزرگ اسلام، باید با روحیهٔ برادری و برادرانگی با آنان رفتار شود. خداوند داور نیات و انگیزههای مردم است. او کسانی را که صادقاند میشناسد و چون توانا و مهربان است، نمیخواهد آنان را به زحمت بیندازد.
This led to subsequent revelations being sent down to moderate the situation and put the whole issue in a proper perspective. Muslims were urged to do what would he in the best interest of the orphan children they were caring for. Being members of the larger family of Islam, orphans should be treated in a spirit of fraternity and brotherhood. God is the judge of people’s motives and intentions. He recognizes those who are genuine and, being all-powerful and compassionate, He does not wish to overburden them.