الفرقان (المعیار) - در سایهٔ قرآن | Quran Course

الفرقان (المعیار) - در سایهٔ قرآن | Quran Course

0% read · 5 min left

در سایهٔ قرآن Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

الفرقان (المعیار)

Al-Furqan (The Criterion)

by Sayyid Qutb5 min readViewed 207 times

پیشگفتار

Prologue

این سوره که وحیی مکّی است، به نظر می‌رسد هدفش تسلّی و دلداری دادن به پیامبر ﷺ و آرامش و پشتیبانی بخشیدن به ایشان است، در آن زمان که با انکار سرسختانه، آزار، جدال متکبّرانه و دشمنی آشکار مشرکان قریش روبه‌رو بود. از یک جهت، این سوره لطف الهی را که خداوند به فرستادهٔ خود ارزانی داشته نشان می‌دهد؛ رنج او را برطرف می‌سازد، دلش را آرام می‌کند تا آنکه از اطمینان لبریز شود، و فراوانی مهر و دلسوزی را به او نشان می‌دهد. از جهت دیگر، نبردی سخت را با انسان‌های متکبّری به تصویر می‌کشد که با لجاجت با فرستادهٔ خدا مخالفت می‌ورزند، باطل را با تکبّر، و دشمنی را با رد آگاهانهٔ هدایت الهی درهم می‌آمیزند.

This sūrah, a Makkan revelation, appears to aim at comforting the Prophet and giving him solace, reassurance and support as he faced the stubborn rejection, maltreatment, haughty argument and open hostility of the Quraysh idolaters. In one aspect, it shows the divine kindness bestowed by God on His Messenger, dispelling his pain, comforting his heart so that it overflowed with reassurance and showing him an abundance of care and compassion. In another aspect, it portrays the fierce battle against arrogant mortals who stubbornly oppose God’s Messenger, combining falsehood with arrogance, and hostility with a wilful rebuffal of divine guidance.

یا آنان آن را چنین توصیف می‌کنند: «افسانه‌های پیشینیان که او آنها را نوشته است تا صبح و شام بر او خوانده شود.» (آیه ۵) افزون بر این، مردم آماده‌اند تا پیامبر ﷺ را دشنام دهند و می‌گویند: «آن مردی که از او پیروی می‌کنید قطعاً افسون‌شده است.» (آیه ۸) یا ممکن است با تمسخر بگویند: «آیا این همان کسی است که خدا او را به عنوان فرستاده‌ی خود برانگیخته است؟» (آیه ۴۱) گویی همه‌ی این انکارها کافی نیست، چنین مردمی اغلب آماده‌اند سخنان متکبرانه‌ی خود را حتی متوجه خود خدا کنند: «و چون به آنان گفته شود: "در برابر خداوند رحمان سجده کنید"، می‌گویند: "رحمان چیست؟ آیا در برابر هر چیزی که به ما دستور دهی سجده کنیم؟" و بر سرکشی‌شان افزوده می‌شود.» (آیه ۶۰) یا ممکن است بگویند: «چرا فرشتگانی بر ما فرو فرستاده نشده‌اند؟ – یا چرا پروردگارمان را نمی‌بینیم؟» (آیه ۲۱)

Or they describe it as: “Fables of ancient times which he has caused to be written down, so that they might be read out to him morning and evening.” (Verse 5) Furthermore people are ready with their abuse of the Prophet, saying: “The man you follow is certainly bewitched.” (Verse 8) Or they may say in ridicule: “Is this the one whom God has sent as His emissary?” (Verse 41) As if all this rejection is not enough, such people are often ready to direct their arrogant remarks at God Himself: “Yet when they are told, Prostrate yourselves before the Most Merciful,’ they ask, ‘What is the Most Merciful? Are we to prostrate ourselves before whatever you bid us?’ And they grow more rebellious.” (Verse 60) Or they may say: “Why have no angels been sent down to us? – or, Why do we not see our Lord?” (Verse 21)

پیامبر محمد ﷺ، (صلوات الله عليه)، همه‌ي اين‌ها را تنها و بی‌آن‌كه قدرت جسمی يا ثروتی داشته باشد، تحمل می‌كرد. او در حدود شايسته‌ی خود می‌ايستاد، به پروردگارش چيزی پيشنهاد نمی‌كرد و جز روی آوردن به پروردگارش و جستن خشنودی او كاری نمی‌كرد و به چيز ديگری توجه نداشت. او دعا می‌كرد: «پروردگارا! اگر تو از من خشنود نباشی، پروای آنچه با آن روبه‌رو می‌شوم ندارم... تنها در برابر تو تسليم هستم تا خشنودی تو را به دست آورم.» در اين سوره، پيامبر ﷺ را می‌بينيم كه از مهربانی پروردگارش بهره‌مند است؛ پروردگاری كه به او آرامش و تسلی می‌بخشد و در برابر همه‌ی سختی‌هايی كه بر سر راهش قرار می‌گيرد، از جمله تمسخر ديگران، او را یاری می‌دهد. پس از همه، آنان اغلب با پروردگار خود كه ايشان را آفريده و همه‌ی آنچه دارند به ايشان داده است، بی‌ادبانه رفتار می‌كنند. بنابراين پيامبر ﷺ نبايد اگر اندكی از چنين تمسخر و بدرفتاری‌ای به او برسد، بسيار آزرده شود. «با اين حال مردم به جای خدا، چيزهايی را می‌پرستند كه نه سودی به آنان می‌رسانند و نه زيانی. كافر همواره در برابر پروردگارش پشتيبان (شيطان) است.» (آیه‌ی ۵۵) «با اين حال برخی به جای او، معبودانی را می‌پرستند كه هيچ چيز نمی‌آفرينند و خود آفريده شده‌اند، و توان دفع زيان از خود يا رساندن سود به خود را ندارند، و بر مرگ، زندگی و رستاخيز تسلطی ندارند.» (آیه‌ی ۳) «و چون به ايشان گفته شود: "برای رحمان سجده كنيد"، می‌گويند: "رحمان چيست؟"» (آیه‌ی ۶۰)

The Prophet Muhammad, (peace be upon him), confronted all this alone, having neither physical power nor wealth. He stood within his appropriate limits, suggesting nothing to his Lord, doing nothing other than turning to his Lord seeking His pleasure, caring for nothing else. He prayed: “My Lord! If You are not displeased with me, I do not care what I face... To You I submit until I earn Your pleasure.” Here, in this sūrah, we see the Prophet enjoying his Lord’s compassion, who gives him comfort and solace, and provides him with support against all the difficulties placed in his way, including the ridicule of others. After all, they are often impolite with their Lord who creates them and gives them all that they have. The Prophet then should not be much troubled if he receives a little of such ridicule and ill treatment. “Yet people worship, instead of God, things that can neither benefit nor harm them. An unbeliever always gives support against his Lord.” (Verse 55) “Yet, some choose to worship, instead of Him, deities that cannot create anything but are themselves created, and have it not in their power to avert harm from, or bring benefit to, themselves, and have no power over death, life or resurrection.” (Verse 3) “Yet when they are told, ‘Prostrate yourselves before the Most Merciful,’ they ask, ‘What is the Most Merciful?” (Verse 60)

هنگامی که نبرد به پایان می‌رسد، خداوند به پیامبرش صحنه‌هایی از نابودی امت‌های پیشین را نشان می‌دهد که پیام‌های او را رد کردند، مانند قوم نوح، عاد، ثمود و اصحاب الرس، و همچنین دیگران. شیوه‌ی پایان دردناک آنان در مجموعه‌ای از تصاویر مربوط به روز قیامت نشان داده می‌شود: «کسانی که به چهره‌هایشان به سوی جهنم گرد آورده می‌شوند، آنان بدترین جایگاه را دارند و از راه راست دورترند.» (آیه ۳۴) «نه! بلکه آنان قیامت را تکذیب می‌کنند. برای کسانی که قیامت را تکذیب می‌کنند آتشی شعله‌ور آماده کرده‌ایم. هنگامی که از مکانی دور آنان را ببیند، صدای جوشش و خروش آن را خواهند شنید. و چون با زنجیرها به هم بسته شده و به جایگاهی تنگ در آن افکنده شوند، آنجا آرزوی نابودی می‌کنند. [به آنان گفته خواهد شد:] "امروز یک بار نابودی را آرزو مکنید، بلکه آرزوی نابودی‌های بسیار کنید!"» (آیات ۱۱ تا ۱۳)

When the battle is over, God shows His Messenger scenes of the destruction of earlier communities which rejected His messages, such as the people of Noah, the `Ād, Thamūd and the people of al-Rass, as well as others. The way they met their dismal end is shown in a series of images from the Day of Resurrection: “Those who will be gathered to hell on their faces – they will be worst in station and still farther away from the [right] path.” (Verse 34) “Nay! It is the Last Hour that they deny. For those who deny the Last Hour We have prepared a blazing fire. When it sees them from a far-off place, they will hear its fug and its raging sigh. And when, chained together, they are flung into a tight space within, they will pray for extinction there and then. [But they will be told]: ‘Do not pray today for one single extinction, but pray for many extinctions!’” (Verses 11-13)

این سوره همان سیاق را ادامه می‌دهد: بخشی از آن سرشار از تسلی و اطمینانی است که خداوند به فرستادهٔ خود می‌دهد، و بخش دیگر، سرسختی کافران و دشواری‌هایی را که در برابر او ایجاد می‌کردند، به تصویر می‌کشد. این سوره کافران را به عذاب و هلاکتی که خداوند متعال بر آنان فرود خواهد آورد، تهدید می‌کند. سپس پیش می‌رود تا به پایان نزدیک می‌شود و در آن، فضایی از آسایش، آرامش، صلح و اطمینان پدیدار می‌گردد. تصویری دقیق از «بندگان خداوند رحمان» ترسیم می‌کند؛ کسانی که «بر زمین با فروتنی راه می‌روند و هرگاه جاهلان ایشان را مخاطب سازند، می‌گویند: سلام.» (آیهٔ ۶۳) ایشان در اینجا گویی محصول نهایی جهادِ طولانی، یا تلاشی سخت در برابر مردمانی هستند که سرسختانه از راه‌های نادرست خود دست نمی‌کشند و از هدایت الهی پیروی نمی‌کنند، یا میوهٔ شیرین درخت انسانیت‌اند با وجود شاخه‌های خارآلودش. سوره با تصویری از اندک ارزشی که انسانیت در پیشگاه خداوند دارد پایان می‌یابد، مگر برای آن مؤمنانی که به او روی می‌آورند و دعای خود را تنها به او تقدیم می‌کنند: «بگو: پروردگارم اگر دعای شما نبود، هیچ ارجی به شما نمی‌نهاد. شما [پیام او را] تکذیب کردید و به زودی این [گناه] به شما خواهد چسبید.» (آیهٔ ۷۷)

The sūrah continues along the same lines: one aspect of it overflows with solace and reassurance given by God to His Messenger, and the other portrays the intransigence of the unbelievers and the difficulties they put up against him. It threatens them with punishment and destruction that will be visited upon them by God Almighty. It thus moves on until it approaches its end when it spreads an air of ease, comfort, peace and reassurance. It portrays a detailed image of ‘the servants of God the Most Merciful’. These are the people “who walk gently on earth, and who, whenever the ignorant address them, say: Peace.” (Verse 63) They are seen here as if they are the final product of the long Jihād, or tough striving against people who stubbornly refuse to abandon their erroneous ways and follow divine guidance, or the sweet fruit of the human tree, despite its thorny branches. The sūrah ends with a picture of how little value humanity has in God’s sight, except for those believers who turn to Him and address their prayers to Him alone: “Say: No weight or value would my Lord attach to you were it not for you calling out [to Him]. You have indeed denied [His message], and in time this [sin] will cleave unto you.” (Verse 77)

بخش نخست با ستایش بی‌پایان شکوه خداوند آغاز می‌شود و او را برای نازل کردن قرآن، که بیم‌دهنده‌ای برای انسان‌هاست، سپاس می‌گوید. این بخش با عبارت‌هایی روشن و بی‌ابهام، یگانگی خداوند و فرمانروایی او بر آسمان‌ها و زمین را تأکید می‌کند. بیان می‌کند که تنها او بر هستی حکومت می‌کند و امور آن را با حکمت مطلق خود تدبیر می‌نماید، و روشن می‌سازد که او نه فرزندی دارد و نه شریکی. سپس یادآور می‌شود که با این همه، کافران برای معبودهایی که خود مخلوقند و چیزی نمی‌آفرینند، الوهیت قائل می‌شوند. همه این‌ها پیش از اشاره به سخنان آزاردهنده‌ی آنان درباره‌ی فرستاده‌ی خداوند آمده است؛ سخنانی که پیام او را انکار می‌کند و آن را ساختگی یا افسانه‌های اقوام پیشین می‌خواند. این بخش همچنین پیش از اشاره به اعتراض آنان بر این‌که محمد ﷺ، فرستاده‌ی خداوند، انسانی است که غذا می‌خورد و در کوچه‌ها و بازارها راه می‌رود، قرار دارد. و نیز پیش از سخنان دیگر آنان که می‌گفتند باید فرشته‌ای او را یاری دهد، یا گنجی یا باغی داشته باشد که خوراکش را فراهم کند، آمده است.

The first part begins with extolling God’s limitless glory and praising Him for the revelation of the Qur’ān which serves as a warner to mankind. It emphasizes in clear, unequivocal terms God’s oneness and sovereignty over the heavens and the earth. It affirms that He alone controls the universe and conducts its affairs in His absolute wisdom, making it clear that He has neither offspring nor partner. It then mentions that the unbelievers nevertheless ascribe divinity to alleged deities that can create nothing, but are themselves created. All this is stated before referring to their hurtful statements about God’s Messenger, denying his message and alleging that it is fabrication of his own making, or the fables of ancient communities. It also comes before any reference to their objection to Muhammad, God’s Messenger, being a human being who eats food and walks in the streets and market places. Also later come their other statements suggesting that he should be supported by an angel, or that he should have a treasure or a garden providing him with all his food.

بخش سوم این سوره از چند صحنهٔ هستی تشکیل شده است؛ از توصیف سایه آغاز می‌شود و به صحنهٔ پی‌درپی آمدن شب و روز می‌رسد، سپس باد را به‌عنوان پیام‌آور بارانی که زندگی‌بخش است نشان می‌دهد و آفرینش انسان از آب را بیان می‌کند. با همهٔ این‌ها، کافران همچنان معبودهایی را می‌پرستند که توان سود رساندن به آنان یا زیان زدن به ایشان را ندارند. حتی پا را فراتر گذاشته، علیه پروردگارشان که آنان را آفریده است به یکدیگر یاری می‌رسانند. هنگامی که به ایشان گفته می‌شود که پرستش خود را تنها به پروردگار حقیقی جهان اختصاص دهند، دوباره به تکبر روی می‌آورند: «و چون به ایشان گفته شود: برای رحمان سجده کنید، می‌گویند: رحمان چیست؟» (آیهٔ ۶۰) سوره توضیح می‌دهد که خداوند کسی است که «در آسمان‌ها برجهایی [از ستارگان] قرار داده و در میان آن‌ها چراغی و ماهی روشنی‌بخش نهاده است. و اوست که شب و روز را پشت سر هم قرار داده است [نشانه‌ای روشن] برای کسی که بخواهد پند گیرد یا سپاسگزاری کند.» (آیات ۶۱ و ۶۲)

The third part of the sūrah is made up of a number of scenes from the universe, starting with a description of the shadow and moving to the scene of the succession of day and night, before showing the wind as a herald of revitalizing rain and the creation of man from water. Despite all this, the unbelievers continue to worship deities that have no power to bring them benefit or cause them harm. They even go further, by aiding one another against their Lord who has created them. When they are called upon to address their worship to the only true Lord of the universe, they revert to arrogance: “Yet when they are told, ‘Prostrate yourselves before the Most Merciful, ‘they ask: What is the Most Merciful?” (Verse 60) The sūrah explains that God is “He who has set up in the skies great constellations, and has placed among them a lamp and a light-giving moon. And He it is who causes the night and the day to succeed one another; [a clear sign] for him who would take heed or would show gratitude.” (Verses 61- 62)