این بخش توقفی برای تأمل و تفسیر است، و این توقف‌ها در این سوره چند بار تکرار شده است. این توقفی طولانی است پس از نخستین صحنه از داستان بزرگ بشریت. توقفی مشابه در پایان هر مرحله انجام می‌شود، گویی به ما گفته می‌شود: پیش از آنکه در سفر منحصربه‌فرد خود جلوتر برویم، اینجا توقف کنیم و درس‌های دوران پیش را بیندیشیم.

This passage provides a pause for comment, which is one of a few instances in this sūrah. It is a long pause after the first scene in the great story of mankind. A similar pause is made at the end of every stage, as if we are told: let us stop here to reflect on the lessons of the previous epoch before we go further on our unique journey.

این توقف در آغاز نبردی است که قرار است میان شیطان و انسان درگیرد. هدف آن هشدار دادن نسبت به نقشه‌های شیطان و آشکار ساختن شمار بسیار راه‌ها و شیوه‌هایی است که توطئه‌گری او ممکن است به خود بگیرد. اما قرآن هیچ دستوری صادر نمی‌کند مگر آنکه برای رویارویی با یک وضعیت عملی لازم باشد، و داستانی بازگو نمی‌کند مگر آنکه با زندگی روزمره جنبش اسلامی مرتبط باشد. قرآن داستان را برای لذت ادبی نقل نمی‌کند و حقیقتی را تنها برای قرار دادن آن در بافتی نظری بیان نمی‌دارد. اسلام جدی و عملی است و بیانات و دستورهای آن تنها برای پرداختن به واقعیت‌هایی است که جنبش اسلامی ممکن است با آن‌ها روبه‌رو شود.

This pause comes at the beginning of the battle which is about to rage between Satan and man. It is meant as a warning against Satan’s schemes and exposes the numerous ways and fashions his scheming may take. But the Qur’ān does not issue any directive unless it is needed to face a practical situation, and does not relate a story unless it is relevant to the day-to-day life of the Islamic movement. It does not relate a story for the sake of literary enjoyment, and does not state a fact only to place it in a theoretical context. Islam is serious and practical, and its statements and directives are meant only to deal with realities which the Islamic movement may have to face.

این توضیح به‌منظور رویارویی با جاهلیت عربی آورده شده است؛ دورانی که پیش از ظهور اسلام، قریش، قبیلهٔ بزرگ عرب، برای خود حقوقی را در برابر مشرکان سایر نقاط عربستان ادعا می‌کرد؛ کسانی که برای زیارت به مکه می‌آمدند و در برابر بت‌هایی که در کعبه نهاده شده بود، کرنش می‌کردند. قریش ادعاهای خود را بر مفاهیمی استوار می‌کرد که ادعا می‌نمود بخشی از دین الهی است. آن‌ها این مفاهیم را در قالب قوانینی تدوین کردند و مدعی شدند که این قوانین بخشی از شریعت الهی است. در غیر این صورت، چگونه قریش می‌توانست پذیرش ادعای خود را از سوی دیگر عرب‌ها به دست آورد؟ قریش ناچار شد همان شیوه‌ای را پیش گیرد که کاهنان، بزرگان و رهبران در هر جامعهٔ نادانی به کار می‌بردند. قریش برای خود نامی ویژه برگزید، یعنی «الحُمس»، و امتیازات خاصی برای خود قائل شد که برخی از آن‌ها به آیین طواف مربوط می‌شود؛ آیینی که به شکل گردیدن پیرامون کعبه انجام می‌گیرد، همان خانه‌ای که نخستین بار برای پرستش خداوند بنا شد. آن‌ها ادعا کردند که تنها الحُمس، یعنی قریشیان، حق دارند طواف را با لباس معمولی انجام دهند. سایر عرب‌ها نمی‌توانستند با لباسی که پیش‌تر پوشیده شده بود طواف کنند. در نتیجه ناچار بودند لباس از افراد الحُمس عاریه بگیرند یا لباس نو بخرند. در غیر این صورت باید برهنه طواف می‌کردند، حتی اگر زنانشان همراهشان بودند.

در مقابل برهنگی‌ای که پس از گناه آدم پدید آمد، اینجا پاسخی شایسته به تحمیل‌های خودسرانه برهنگی است که کافران در روزگار جاهلیت عرب به آن عمل می‌کردند. خداوند در خطاب خود، مردم را به نعمت خویش یادآوری می‌کند؛ اینکه به آنان آموخت و کارها را برایشان آسان ساخت، و آن را بر ایشان قانون نهاد که لباس بپوشند تا عورتشان پوشیده شود، تا زشتیِ برهنگی را به زیبایی آراستگی بدل کنند. در متن عربی، عبارتی که اینجا برای پوشیدن لباس به کار رفته، یعنی «أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا»، اغلب برای دلالت بر «وحی» به کار می‌رود. این امر به عبارت قرآنی معانی افزوده‌ای می‌بخشد، به‌گونه‌ای که معنایش چنین می‌شود: «ما در وحیی که بر شما فرو فرستادیم، قانون‌گذاری کردیم، و غیره.» واژه‌ای که در متن عربی برای «لباس» به کار رفته ممکن است بر لباس زیرِ پوشاننده اندام‌های خصوصی دلالت کند، و همچنین ممکن است بر پوشاک عمومی دلالت کند. واژه‌ای که به «جامه» ترجمه شده، مفهوم لباس‌های رویین را القا می‌کند که معمولاً به سبب ظاهر زیبایشان انتخاب می‌شوند. همچنین ممکن است بر ثروت و زندگی آسوده دلالت داشته باشد. این معانی اغلب با یکدیگر همراه‌اند.

In contrast to the nakedness that followed Adam’s sin we have here a fitting reply to the arbitrary impositions of nakedness practised by the unbelievers in the days of ignorance in Arabia. In His address, God reminds people of His grace as He taught them and made things easy for them, and made it a law for them that they should wear garments to cover their nakedness so that they replace naked ugliness with the beauty of dressing up. In the Arabic text, the term used here for dressing with clothes, “We have sent down to you clothing”, is often used to denote `revelation’. This gives the Qur’ānic statement added connotations so as to mean, “We have legislated in the revelations We have sent down to you, etc.” The term used in the Arabic text for `clothing’ may denote underwear which covers the private parts, and may also denote general clothing, and the term denoting `garments’ gives the sense of top outfits normally selected for their beautiful appearance. It may also connote wealth and comfortable living. These meanings often go hand in hand:

«ای فرزندان آدم، ما بر شما لباسی فرو فرستادیم تا عورت‌های شما را بپوشاند، و زینتی و لباس تقوا، آن بهتر است.» (آیه ۲۶) این آیه با یادکرد «لباس تقوا» ادامه می‌یابد که در اینجا «بهترین» توصیف شده است: «اما لباس تقوا بهترین همه است. در این، نشانه‌ای از جانب خدا است، تا شاید متذکر شوند.» (آیه ۲۶)

“Children of Adam, We have sent down to you clothing to cover your nakedness, and garments pleasing to the eye.” (Verse 26) This is followed by a mention of the robe of piety, described here as ‘fine’: “But the robe of God-consciousness is the finest of all. In this there is a sign from God, so that they may reflect.” (Verse 26)

عبدالرحمن بن اَسلم، یکی از دانشمندان نخستین، می‌گوید: «هنگامی که انسان از خدا بترسد، برهنگی‌اش را می‌پوشاند؛ و بدین‌سان با جامه‌ی تقوا خود را می‌آراید.» بنابراین، در شریعت الهی، میان لباسی که انسان برای پوشاندن برهنگی و آراستن ظاهر خود می‌پوشد از یک سو، و ترس از خدا و پرهیزگاری از سوی دیگر، پیوندی نزدیک وجود دارد. هر دو جامه‌اند؛ یکی برهنگی ذهنی یا معنوی را می‌پوشاند و دیگری برهنگی جسمانی را. هر دو به انسان ظاهری زیبا می‌بخشند و با هم همراهند. هنگامی که انسان به خدا آگاه است و از این‌که در حالتی ظاهر شود که او را خشنود نمی‌کند شرمنده می‌شود، برهنگی جسمانی را ناپسند می‌شمارد و از آن دوری می‌جوید. در مقابل، کسی که در برابر خدا احساس شرم نمی‌کند و از او نمی‌ترسد، از برهنه شدن یا فراخواندن دیگران به چنین کاری ابایی ندارد. حیا و پوشاندن بدن، آن‌گونه که کسانی ادعا می‌کنند که می‌خواهند با حمله به حس حیا و عفت مردم، انسانیت آنان را نابود کنند تا نقشه‌های شوم «پروتکل‌های دانشوران صهیون» را عملی سازند، امری برخاسته از رسوم اجتماعی نیست. حیا چیزی است که خداوند در سرشت انسان نهاده و در شریعتی که فرو فرستاده و باید در زندگی انسان‌ها اجرا شود، تجلی داده است. و خداوند با بخشیدن استعدادها، توانایی‌ها و امکانات، انسان‌ها را قادر ساخته است که این شریعت را اجرا کنند.

برای تأکید بر فوریت هشدار خداوند، پروردگارشان به بشر می‌گوید که شیطان و قبیله‌اش آنان را می‌بینند، در حالی که آنان نه شیاطین را می‌بینند و نه درک می‌کنند. بنابراین شیطان توانایی بیشتری برای فریفتن آنان با شیوه‌های نامحسوس خود دارد. آنان باید همواره هوشیار باشند تا غافلگیر نشوند: «همانا او و قبیله‌اش شما را از جایی که نمی‌توانید ببینیدشان، می‌بینند.» (آیه ۲۷) سپس تأثیر آن با بیان این‌که خداوند اجازه داده است میان شیاطین و کافران رابطه‌ی سرپرستی شکل بگیرد، افزایش می‌یابد. به راستی تباه است آن‌که سرپرستش دشمنش باشد. زیرا این امر دشمن را قادر می‌سازد او را به هر سو که می‌خواهد هدایت کند، در حالی که او هیچ یاری یا پشتیبانی واقعی ندارد و نمی‌تواند به سرپرستی خداوند متوسل شود، چرا که کافر است: «و شیاطین را سرپرستان کسانی قرار دادیم که ایمان نمی‌آورند.» (آیه ۲۷)

In order to emphasize the urgency of His warning, their Lord tells mankind that Satan and his tribe can see them whereas they cannot see or perceive satans. Satan, then, has a greater ability to seduce them, utilizing his subtle means. They need to be on their guard all the time so that they are not taken unawares: “Surely, he and his tribe watch you from where you cannot perceive them.” (Verse 27) Then follows an increased heightening of the effect by saying that God has allowed a relationship of patronage to develop between satans and unbelievers. Doomed indeed is the one whose patron is his enemy. For this enables his enemy to direct him the way he wishes, when he has no real help or support and cannot resort to God’s patronage since he is an unbeliever: “We have made the devils as patrons for those who do not believe.” (Verse 27)

این حقیقتی ثابت است که شیطان دوست و سرپرست کافران است، در حالی که خداوند ولیّ و یاور مؤمنان است.

It is a true fact that Satan is the patronizing friend of the nonbelievers, while God is the protector of believers.

اثرِ این وضعیت گسترده است، اما در اینجا پیش از آنکه نمونهٔ عملی آن در دنیای واقعیِ مشرکان به آنان نشان داده شود، به صورت مطلق بیان شده است. بدین ترتیب احساس می‌کنیم که سرپرستیِ شیطان چگونه می‌تواند تصورات مردم را تحریف کند و زندگی‌شان را تباه سازد: «و چون کار زشتی کنند، می‌گویند: پدران خود را بر آن یافتیم، و خدا ما را به آن فرمان داده است.» (آیهٔ ۲۸)

The effect of this state of affairs is far-reaching, but it is mentioned here in absolute terms before the pagans are given an example of its operation in their real world. We are thus made to feel how Satan’s patronage can distort people’s concepts and ruin their lives: “When they commit a shameful deed, they say, ‘We found our fathers doing it,’ and, ‘God has enjoined it upon us.’” (Verse 28)

آنچه مشرکان عرب انجام می‌دادند و می‌گفتند همین بود. آنان برهنه گرد خانهٔ محترم خدا طواف می‌کردند و زنانشان نیز همراهشان بودند. ادعا می‌کردند که خدا همان‌گونه که به پدرانشان دستور داده بود، به آنان نیز این کار را فرمان داده است؛ به عبارت دیگر، این رفتار را از پدرانشان به ارث برده بودند. عرب‌ها با وجود بت‌پرستی‌شان، ادعاهای پرطمطراقی شبیه آنچه مردم دورهٔ جاهلیت متأخر به کار می‌برند، مطرح نمی‌کردند. آنان می‌پرسند چرا دین باید در زندگی انسان دخالت کند؟ ادعا می‌کنند تنها آنان حق دارند قانون وضع کنند، ارزش‌ها و معیارها را پدید آورند و عادات و سنت‌ها را تأیید کنند. اما مشرکان عرب، ساختگی‌های دروغین خود را می‌ساختند و ادعا می‌کردند که خدا به انجام آن فرمان داده است. این روش شاید حیله‌گرانه‌تر و مکارانه‌تر باشد، زیرا کسانی را که هنوز احساس دینی خاصی دارند فریب می‌دهد، تا جایی که گمان می‌کنند اعمالشان نزد خدا پذیرفته است.

یک خطاب تازه به نوع بشر ایراد می‌شود که به‌عنوان وقفه‌ای برای تفسیر رویدادهایی که پیش‌تر ذکر شد عمل می‌کند، و پیش از ازسرگیری موضوع اصلی در سوره. «ای فرزندان آدم، هنگام حضور در هر مسجدی زینت خود را برگیرید. بخورید و بیاشامید، اما اسراف نکنید. به یقین او اسرافکنندگان را دوست ندارد. بگو: چه کسی زینتی را که خدا برای بندگانش پدید آورده و روزی‌های پاکیزه را حرام کرده است؟ بگو: آنها در زندگی دنیا برای کسانی که ایمان آورده‌اند، و در روز قیامت تنها برای ایشان است. این‌گونه آیات خود را برای مردمی که می‌دانند روشن می‌گردانیم. بگو: پروردگارم تنها کارهای زشت، آشکار باشد یا پنهان، و هر گناه، و ستم ناحق را حرام کرده است، و اینکه چیزی را که هیچ دلیلی برای آن نازل نکرده است با خدا شریک قرار دهید، و اینکه چیزی را که نمی‌دانید به خدا نسبت دهید.» (آیات ۳۱ تا ۳۳)

A new address is now made to mankind, serving as a pause to comment on the events related earlier before resuming the main theme in the sūrah: “Children of Adam, dress well when you attend any place of worship. Eat and drink but do not be wasteful. Surely He does not love the wasteful. Say, ‘Who is there to forbid the beauty which God has produced for His servants, and the wholesome means of sustenance?’ Say, ‘They are [lawful] in the life of this world, to all who believe — to be theirs alone on the Day of Resurrection.’ Thus do We make Our revelations clear to people of knowledge. Say, ‘My Lord has only forbidden shameful deeds, be they open or secret, and all types of sin, and wrongful oppression, and that you should associate with God anything for which He has given no authority, and that you attribute to God anything of which you have no knowledge.’” (Verses 31-33)

در این خطاب، تأکید بر اصل بنیادین ایمان مشاهده می‌شود تا بطلان رفتارهای مشرکان عرب آشکار گردد. یکی از روشن‌ترین نمونه‌ها، پیوند دادن منع خودسرانه‌ی آنان از چیزهای پاکیزه و نیکویی است که خداوند برای بندگانش فراهم کرده، با شریک قرار دادن برای خداوند. این، در واقع توصیف درستِ کسی است که به دروغ ادعای حق تحریم چنین چیزهایی را دارد و چیزهایی را به خداوند نسبت می‌دهد که از آن‌ها آگاهی ندارد.

In this address, we note the emphasis on the basic principle of faith in order to stress the falsehood of the practices of the pagan Arabs. One of the clearest examples is to link their arbitrary prohibition of good wholesome things God has provided for His servants with ascribing partners to God. This is indeed the proper description of anyone who falsely claims the authority to make such a prohibition, attributing to God things of which he has no knowledge.

خداوند به بشر دستور می‌دهد که هرگاه به هر عملی از عبادت می‌پردازد، بهترین لباس‌های خود را که خداوند به آنان داده و طرز ساختن آن‌ها را به ایشان آموخته است، بپوشند؛ از جمله در طواف، که به معنای گرداندن دور کعبه به منظور تسبیح خداوند، اقرار به ربوبیت او و درخواست برآورده شدن حاجات از اوست. آن اعراب طواف را برهنه انجام می‌دادند و خود را از پوشیدن هیچ لباسی منع می‌کردند، در حالی که خداوند چنین چیزی را حرام نکرده بود. برعکس، او فراهم آوردن چنین لباس‌هایی را از جلوه‌های فضل خویش قرار داده است.

این پرسشی که در اینجا مطرح می‌شود، به پیوند میان چنین برهنگی، منطق انحرافی، غرور بی‌حد و اندازه از طریق شریک قرار دادن برای خدا، و پذیرفتن قوانینی از معبودهایی غیر از خدا مربوط است.

The question that arises here concerns the link between such nakedness, twisted logic, overweening arrogance by associating partners with God and accepting laws from deities other than God.

آن مشرکان عرب، تصورات خود درباره عورت (ستر بدن) را از خدایان دروغینی گرفته بودند که می‌توانستند آنان را فریب دهند و نادانی‌شان را دستکاری کنند تا برتری‌شان در عربستان بی‌چالش بماند. دیگر جوامع باستانی جاهلیت نیز همین الگو را دنبال کردند و تصورات خود را از کاهنان و بزرگانشان گرفتند.

Those pagan Arabs received their notions concerning their nakedness from false lords who were able to fool them and manipulate their ignorance to ensure their supremacy in Arabia remained unchallenged. Other ancient jāhiliyyah societies followed the same pattern and received their notions from their priests and chiefs.

همین حکم بر کافران امروز نیز صادق است که نمی‌توانند با مفاهیمی که ارباب باطل مشتاق برقراری آن‌اند به مقابله برخیزند.

The same applies to the unbelievers of today who cannot challenge the concepts that false lords are keen to establish.

مدیران خانه‌های مد و طراحان، و تولیدکنندگان و فروشندگان لوازم آرایشی، همان ارباب‌هایی هستند که حماقتی را ترویج می‌کنند که مردان و زنان در جامعه‌های جاهلی امروز کورکورانه از آن پیروی می‌کنند. آن ارباب‌ها تنها کافی است معیارهای خود را تعیین کنند، و آنگاه انبوه نادانان سراسر جهان بی‌چون‌وچرا از آن‌ها فرمان می‌برند. چه مد امسال و چه لوازم آرایشی رایج برای زنی خاص مناسب باشد یا نباشد، او باید باز هم اطاعت کند، وگرنه مورد تمسخر دیگر نادانانی قرار می‌گیرد که در امور خودشان هیچ اختیاری ندارند.

Fashion houses and designers, and cosmetic manufacturers and sellers are the lords who advocate the stupidity which is blindly followed by men and women in the jāhiliyyah societies of today. Those lords have only to set their standards, and they are slavishly obeyed by the multitude of fools throughout the world. Whether this year’s fashion or the cosmetics in vogue are suitable to a particular woman or not, she must still obey, or be subjected to the ridicule of other fools who have no say in their own affairs.

آیا مهم است که بپرسیم چه کسی آن خانه‌های مد و شرکت‌های لوازم آرایشی را کنترل می‌کند؟

It is important to ask who controls those fashion houses and cosmetic companies?

چه کسی کارزار ترویج برهنگی را تغذیه می‌کند؟ چه کسانی آن فیلم‌ها، تصاویر، رمان‌ها، مجلات و روزنامه‌هایی را ترویج می‌دهند که در خط مقدم این کارزار قرار دارند؟