بې شکه مونږ ستا له مخه نورو امتونو ته پیغمبران لیږلي، او هغوئ مو په سختۍ او مصیبت اخته کړل، ترڅو عاجزي وکړي. ای کاشکې کله چې زموږ له خوا مقدر شوې مصیبت هغوئ ته ورسیده، عاجزي یې کړې وای! بلکې زړونه یې سخت شول، او شیطان د دوی کارونه د دوی په نظر ښه کړل. بیا کله چې هغوئ هغه څه له یاده وویستل چې یادونه ورته شوې وه، مونږ د ټولو ښېګڼو دروازې ورته خلاصې کړې، تر دې چې کله هغوئ د هغه څه پر خوښۍ اخته وو چې ورکړل شوي وو، مونږ ناڅاپه ونیول؛ نو هغوئ په بشپړه ناهیلۍ کې ولويدل. په دې ډول د ظالمې ډلې پاتې شوې ټوله ونړول شوه. ټول ستاینې د خدای لپاره دي، چې د ټولو عالمونو رب دی۔ (آیتونه ۴۲-۴۵)
Indeed We sent messengers before your time to other nations, and visited them with misfortune and hardship so that they might humble themselves. If only, when the misfortune decreed by Us befell them, they humbled themselves! Rather, their hearts were hardened and Satan made their deeds seem goodly to them. Then, when they had clean forgotten what they had been reminded of We threw open to them the gates of all good things, until just when they were rejoicing in what they had been granted, We suddenly took them to task; and they were plunged into utter despair. Thus the last remnant of the wrongdoing people was wiped out. All praise is due to God, the Lord of all the worlds. (Verses 42-5)
دا آیتونه زموږ په وړاندې د هغو خلکو یوه تاریخي بیلگه راښيي چې څنګه دوی د خدای د قدرت په وړاندې ځانونه خطرناک حالت ته اچوي او بیا د هغه پایلې څه کیږي. خدای دوی ته یو وروسته بل فرصت ورکوي او پېدرپې یاددهانۍ ورکوي، خو بیا هم دوی هیروي. که هغه ستونزې چې دوی ورسره مخ کیږي دوی ته قانع نه کړي چې خدای ته رجوع وکړي او له هغه غوښتنه وکړي، او که هغه فضل چې دوی یې څخه برخمن دي دوی ته د شکر ادا کولو او له بدۍ ځان ساتلو هڅه ورنه کړي، نو په دې صورت کې د دوی فطرت داسې خرابه شوې چې نه بیرته اصلاح کیدای شي، او د دوی ژوند نور د اوږدولو وړ نه دی. بیا د خدای عذاب دوی ته رسیږي او د دوی دنیا ویجاړه کیږي: «او یقیناً موږ ستاسو له مخه هم رسولان هغو امتونو ته ولېږل، نو هغوی ته مو سختۍ او تکلیف ورسوه تر څو دوی عاجزي وکړي. ولې کله چې زموږ حکم شوی مصیبت دوی ته ورسید، نو ولې دوی عاجزي ونه کړه؟ بلکې زړونه یې سخت شول او شیطان د دوی کړنې د دوی لپاره ښکلې کړې.» (۴۲ او ۴۳ آیتونه)
These verses place before our eyes an historical example of how people expose themselves to God’s might and what happens to them in consequence. God gives them one chance after another and issues them with successive reminders, but they still forget. If the trials they encounter do not persuade them to turn to God and implore Him, and if His grace which they enjoy does not prompt them to be grateful and to guard against evil, then their nature has become irremediably corrupt and their lives are no longer worth extending. God’s punishment befalls them and their world is destroyed: “Indeed We sent messengers before your time to other nations, and visited them with misfortune and hardship so that they might humble themselves. If only, when the misfortune decreed by Us befell them, they humbled themselves! Rather, their hearts were hardened and Satan made their deeds seem goodly to them.” (Verses 42-3)
انسانی تاریخ میں ایسی بہت سی قومیں گزری ہیں، اور قرآن ہمیں ان کے احوال بتاتا ہے جو تاریخِ مدوّن سے بھی بہت پہلے کے زمانوں سے تعلق رکھتے ہیں۔ ایسی تاریخ نئی ہے اور زمین پر انسانی تاریخ کا صرف ایک چھوٹا سا حصہ ہی اپنے اندر سموئے ہوئے ہے۔ یہ تاریخ، جتنی بھی مختصر ہے، انسانوں کی قلمبند کی ہوئی ہونے کے باوجود غلط بیانی اور جھوٹ سے بھری ہوئی ہے۔ اس کی ایک نمایاں خامی یہ بھی ہے کہ یہ تاریخ اُن تمام عوامل کا مکمل احاطہ نہیں کر پاتی جو انسانی تاریخ کی حرکت پر اثر انداز ہوتے ہیں۔ ان میں سے کچھ عوامل انسانی نفس کی گہرائیوں میں پوشیدہ ہیں، جبکہ کچھ انسان کے ادراک کی حد سے باہر رہتے ہیں۔ ان عوامل میں سے صرف کچھ ہی ظاہر ہوتے ہیں، لیکن ان کو بھی درست طور پر نہ پہچانا جاتا ہے اور نہ ہی ان کی صحیح تشریح کی جاتی ہے۔ درحقیقت لوگ ان عوامل میں حق اور باطل کے درمیان امتیاز نہیں کر پاتے۔
Human history has known many such nations and the Qur’ān gives us accounts of them which date back to periods long before recorded history. Such history is new and it contains only a small portion of human history on earth. Short as it is, this history recorded by human beings is full of misrepresentation and falsehood. It is also marked by its inability to take full account of all factors which influence the movement of human history. Some of these lie deep in the human soul, while others remain beyond the realm of what is perceptible by man. Only some of these factors are made visible, but these are nevertheless not identified or interpreted properly or correctly. Indeed, people cannot distinguish the false from the true in these factors.
د انسان لپاره دا دعوه کول چې هغه د انساني تاریخ بشپړ علم لري، هغه د "ساینسي" پلوه تفسیر کولی شي او د هغه نا منلې راتلونکې پېښې وړاندوینه کولی شي، د یو انسان له خوا ویل شوی تر ټولو لوی دروغ دی. په دې سره هم، ځینې خلک داسې دعوې کوي. د دې نه هم حیرانوونکې خبره دا ده چې ځینې خلک دغه دعوو ته باور کوي. که دعوه کونکي ویلی وای چې هغه اصلاً هغه څه بیانوي چې هغه یې "تمه لري" چې پیښ به شي، نه هغه څه چې "نا منلې" دي، د هغه دعوه معقوله کیدای شوه. کله چې یو دروغجن وګوري چې خلک د هغه په خبرو ډیر ژر باور کوي، هغه به یقیناً خلکو ته نور دروغونه جوړ کړي.
For any human being to claim that he has full knowledge of human history, can interpret it ‘scientifically’ and is able to predict its inevitable future events is to say the greatest lie a human being may utter. Nevertheless, some people do make such claims. What is even more amazing is that some people believe such claims. Had the claimant said that he is mainly relating what he ‘expects’ to happen, not what is ‘inevitable’, his claim may be reasonable. When a liar finds people gullible enough to believe him, he will certainly invent lies to tell them.
یقیناً خدای تعالیٰ ریښتیا وایي. هغه پیښې او هغه سببونه هم پوهیږي چې دا پیښې ته لاره هواره کړې. د خپل مهربانۍ له امله هغه خپلو بندګانو ته د خپل قانون د کار او د خپلې اراده د عمل ځینې اړخونه بیان کړي، ترڅو دوی عبرت واخلي. په دې توګه دوی داسې حالت ته رسیږي چې د تاریخ د پیښو د پټو عواملو او ښکاره سببونو تر منځ اړیکه پیژني. بیا دوی کولی شي د هغه قانون له مخې، چې خدای ورته نازل کړی او هیڅکله نه بدلیږي، د راتلونکو پیښو په اړه واقعي تمه ولري.
God certainly tells the truth. He also knows what happened and the reasons that led to it. Out of His grace, He tells His servants some aspects of the working of His law and how His will operates, so that they may take heed. They are, thus, placed in a position of knowing the interaction of inner factors and manifest reasons that have led to the events of history. They can then have a realistic expectation of what will happen in accordance with God’s law which God has revealed to them and which never changes.
په دې آیتونو کې د یوې بیلګې بشپړ لنډیز راغلی دی، هغه بیلګه چې څو ځله تکرار شوې ده: هغه ټولنې چې د خدای لیږدول شوو پیغمبرانو ته رسیدلې، خو د هغوی پیغامونه یې رد کړي دي۔
In these verses we have a full outline of an example that has repeated itself several times: communities that have received God’s messengers but rejected their messages.
خدای تعالی بیا دوی ته د مشقت او آزمایښت په ذریعه وآزمویل، چې دا آزمایښت د دوی د ژوند، مال او عمومي حالت پورې تړلی و. داسې مشقت او آزمایښت په ښکاره ډول د هغه بشپړ هلاکت د سزا څخه ښکته و، چې په مخکینۍ آیت کې ورته اشاره شوې ده.
God then tested them with hardship and tribulation that involved their lives, properties and general situations. Such hardship and tribulation obviously fell short of the punishment of total destruction to which reference is made in the preceding verse.
قرآن کریم د دې ټولنو یوه ځانګړې بیلګه یادوي او د فرعون او د هغه د قوم په کیسه کې هغه مصیبتونه بیانوي چې پر دوی راغلل: {وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ}
The Qur’ān mentions a specific example of these communities and the tribulations visited upon them in the account it gives of Pharaoh and his people: “Most certainly did We afflict Pharaoh’s people with drought and poor harvests, so that they might take heed.
لیکن کله چې د دوی ته کوم ښه شی ورسیده، نو وې ویل: "دا زموږ حق دی." او کله چې دوی ته کومه سختی ورسیده، نو هغوی د موسیٰ او د هغه د ملګرو په بدشگون اړولو. خبردار! د دوی بدبختی یقیناً د خدای په حکم کې وه، مګر ډیری یې نه پوهیدل.
هغوی وویل [موسیٰ ته]: "تا هر ډول نښه چې راوړې، زموږ د جادو کولو لپاره، موږ به ستا په خبره ایمان رانه وړو." نو موږ دوی ته توفانونه، ګړندۍ، جوئې، بیګانې، او وینه ولیږله: ټول واضح نښې؛ مګر دوی په خپل غرور کې پاتې شول، ځکه دوی بدکاره قوم وو.
But whenever something good came their way, they would say, `This is but our due’; and whenever affliction befell them, they would blame their evil fortune on Moses and those who followed him. Surely, their ill fortune had been decreed by God, though most of them did not know it. They said [to Moses]: ‘Whatever sign you may produce before us in order to cast a spell on us, we will not believe in you.’ So We plagued them with floods, locusts, lice, frogs, and blood: clear signs all; but they continued in their arrogance, for they were evil-doing folk.” (7: 130-3)
دا د هغو ډیرو مثالونو یوه بېلگه ده چې دې قرآني آیت ته اشاره کوي. خدای دغو خلکو ته سختۍ او مصیبتونه راوستل، ترڅو دوی حق ته راویښ شي. هغه غوښتل چې دوی خپل حالت وڅیړي. دا سختۍ کېدای شوه چې دوی وهڅوي چې په ډېره عاجزۍ سره خدای ته دعا وکړي، او دا کېدای شوه چې دوی سره مرسته وکړي ترڅو د خپل غرور له منځه وړلو او په خلاص او صادق زړونو سره دعا وکړي. که دوی داسې کړي وای، نو خدای به یقیناً د خپلې رحمت دروازې دوی ته پرانیستې وای. خو دوی خدای ته بېرته رانستون نه شول. سختۍ د دوی زړونه نرم نکړل، د دوی ذهنونه ونه پرانیستل، او دوی سره د خپل ضد له منځه وړلو کې مرسته ونه کړه. شیطان په دوی باندې د دوی د ګمراهۍ لارې ښایسته او خوندورې بڼه ورکوله.
This is just one of numerous examples to which this Qur’ānic verse refers. God visited these people with hardship and tribulation so that they might awaken to the truth. He wanted them to examine their situation. The hardship might have prompted them to appeal to God in all humility, and might have helped them to get rid of their arrogance and to pray with open, sincere hearts. Had they done so, God would certainly have opened the gates of His mercy to them. But they did not turn back to God. The hardship did not soften their hearts, open their minds and help them rid themselves of their stubbornness. Satan continued to portray their erring ways to them as fair and appealing:
هغوی د زړونو سختوالی وکړ او شیطان د هغوی عملونه د دوی په نظر ښکلي کړل. (آیت ۴۳)
“Their hearts were hardened and Satan made their deeds seem goodly to them.” (Verse 43)
کله چې سختي یو انسان داسې ونه هڅوي چې د مرستې لپاره خدای ته رجوع وکړي، نو یقیناً د هغه زړه سخت شوی وي. د هغه طبیعي قبلولو وړتیا نور نه کار کوي. هغه هغه پښېمانی نه احساسوي چې معمولاً زړونه بیرته ژوندي کوي او بشپړ قبلولو وړ یې کوي. خدای خپلو بندګانو ته د سختۍ امتحان ورکوي. هغه څوک چې ژوندی وي، د دې له لارې به یې ویښ شي، او همدا څوک دی چې خپل رب ته رجوع کوي. پدې ډول سختي د رحمت یوه عمل ده، کوم چې خدای د ځان په ژمنه سره خپلو بندګانو ته ورکول غوره ګڼلي دي.
When hardship fails to make a human being turn to God for help, that person’s heart is certainly hardened. Its natural receptive quality is no longer functioning. It does not feel the compunction which normally brings life back to hearts and makes them fully receptive. God puts His servants through a test of hardship. He who is alive will be awakened by it and it is he who returns to his Lord. The hardship is, thus, an act of mercy which God has committed Himself to bestow on His servants.
هغه څوک چې مړ دی، دې ته به هیڅ ګټه ونه رسوي. په حقیقت کې، دا هغه له خپل چلند لپاره هیڅ عذر نه پرېږدي. دې سره هغه نور هم بدبخته کېږي، ځکه دا د خدای عذاب ته یوه سریزه ګرځي.
He who is dead will benefit nothing by it. Indeed, it leaves him without any excuse for his attitude. He is made more miserable by it since it serves as an introduction to God’s punishment.
هغه ټولنې چې د هغوی تاریخ خدای خپل پیغمبر ﷺ او د هغه پیروانو ته بیانوي، د هغو آزمایښتونو څخه چې هغوی ته ورکړل شوي، هیڅ ګټه نه ده اخیستې. هغوی خدای ته هیڅ ژړا ونه کړه. هغوی د خپلو ګمراه لارو سمون ونه کړ، بلکې د حق په ردولو کې پاتې شول، هغه حق چې شیطان هغوی ته ښه او سمه ښکاره کړی وو. بیا خدای هغوی ته مهلت ورکړ او ډېر روزي یې ورکړه: «نو کله چې هغوی هغه څه هیر کړل چې دوی ته یادونه ورکړل شوې وه، موږ د ټولو ښو شیانو دروازې پرې خلاصې کړې، تر دې چې کله چې هغوی د هغه څه په خوښۍ کې وو چې ورکړل شوي وو، موږ ناڅاپه هغوی ونیول؛ او هغوی د بېښې ناهیلۍ کې ولوېدل.» (آیت ۴۴)
The communities whose history God relates to His Messenger and his followers have benefited nothing by the trials to which they were put. They made no appeal to God. They did not mend their erring ways but persisted with their rejection of the truth, which Satan portrayed to them as good and proper. God then allowed them a respite and gave them provisions in plenty: “Then, when they had clean forgotten what they had been reminded of We threw open to them the gates of all good things, until just when they were rejoicing in what they had been granted, We suddenly took them to task; and they were plunged into utter despair.” (Verse 44)
خلکو د ژوند په پراخه نعمتونو سره هم آزمویل کیدی شي، لکه څنګه چې د سختۍ په ذریعه هم آزمویل کیږي۔
People may be tested with a life of plenty just as they may be tested with hardship.
بېشکه خدای ﷻ ممکن هم خپلو فرمانبردارو بندګانو ته ازمېښت ورکړي او هم هغو کسانو ته چې نافرمانه دي، یا په ډېرو نعمتونو سره یا په سختۍ سره. د شتمنۍ ازمېښت له دې امله ډېر سخت او د زغم لپاره ډېر ستونزمن دی. هغه مؤمن چې په سختۍ ازمول شي، صبر کوي او خپل ثابت قدمي ښيي، او کله چې په شتمنۍ ازمول شي، نو خپل رب ته شکر ادا کوي. په دې ترتیب، هر څه چې ده سره پېښ شي، پایله یې یقیناً ښه وي. پیغمبر ﷺ فرمایي:
Indeed, God may test both His obedient servants and those who are disobedient, either with abundance or with hardship. The test of abundance is even harder and more difficult to endure. A believer who is tested with hardship perseveres and shows his steadfastness, and when he is tested with abundance, he is grateful to his Lord. Thus, whatever happens to him, the result is certainly good. The Prophet says:
د مؤمن حال حیرانوونکی دی. هر څه چې پیښ شي هغه ته ښه دی. دا حالت یوازې د مؤمن لپاره دی، ځکه چې کله هغ ته خوشحالي ورسیږي نو شکر کوي او دا د هغه لپاره ښه دی. کله چې هغ ته تکلیف ورسیږي نو صبر کوي او دا هم د هغه لپاره ښه دی۔ (مسلم روایت کړی دی).
“Wonderful is the lot of a believer. Whatever may happen brings him good. This applies to no one other than a believer, because when good fortune comes his way, he is grateful and that is good for him. When misfortune befalls him, he endures patiently and that is good for him.” (Related by Muslim.)
هغه ټولنې چې د خدای پیغمبرانو ته یې انکار وکړ او چې تاریخ یې د قرآن کریم میں بیان شوی، په بل لاره روان وې۔ دوی ته مناسب رویه یادونه وشوه، خو دوی له هغې څخه مخ واړاوه۔ کله چې د دوی هلاکت حتمي شو، خدای دوی ته سختۍ او مصیبتونه ورولېږل ترڅو بیدار شي او خپل چلند اصلاح کړي، خو دوی داسې ونه کړل۔ بیا خدای دوی د پراخوالي په آزموینه کې واچاوه۔ قرآن کریم د دې آزموینې ډېر ژوندی انځور راکوي: ﴿وَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍ﴾ (آیت ۴۴)۔ ټول رزق، عیشونه او واک داسې راڼه کیږي لکه نه بندیدونکي سیلابونه۔ دا ټول نعمتونه دوی ته داسې راځي چې دوی ته د لږ څه هڅې ضرورت هم نه وي۔
Those communities who rejected God’s messengers and whose histories are given in the Qur’ān were on a different course. They were reminded of the proper attitude but they ignored it. When their destruction was inevitable, God visited them with hardship and tribulation so that they would awaken and mend their ways, but they did not. He then put them to the test of abundance. The Qur’ān gives us a very vivid description of how they were put to that test: “We threw open to them the gates of all good things.” (Verse 44) All provisions, luxuries and power are shown here flowing like unhindered floods. They come to them without any need for them to put in even the smallest of effort.
ما یو ډېر ښکلی منظر لیدلی چې د قرآن د بېساري سبک په شان یوه داسې ټولنه بیانوي چې ژوند پکې ډک دی: «موږ د ټولو ښېګڼو دروازې پرې خلاصې کړې، تر دې چې کله هغوی د هغه څه په خوښۍ کې وو چې ورکړل شوي وو.» (آیت ۴۴) دوی د رزق ډېرې پراخې نعمتونه او پای نلرونکې آسایښونه درلودل، خو د هغه فضل په مقابل کې چې خدای ورباندې کړی و، هېڅ شکر یې ونه کړ. د دوی ټوله فکر دا وه چې د دنیا په خوشحالیو کې ډوب شي او خپل ژوند کې د لوړو اندېښنو لپاره ځای پرې نږدې. د زړونو او اخلاقو دغه فساد وروسته د نظامونو فساد ته لاره هواره کړه، او دا طبعي توګه د دوی د ژوند نښه فساد شو. دا هم بس و چې د خدای هغه قانون راپورته شي چې هېڅکله نه ماتېږي: «موږ ناڅاپه دوی ونیول؛ نو هغوی په بشپړه ناامیدۍ کې ډوب شول.» (آیت ۴۴)
We have here a wonderful scene depicting a state full of life in the inimitable style of the Qur’ān. “We threw open to them the gates of all good things, until just when they were rejoicing in what they had been granted.” (Verse 44) They enjoyed abundance of provisions and endless luxuries, but showed no gratitude to God for the grace He had bestowed on them. All they cared for was to indulge in the pleasures of this world, leaving no room in their lives for higher concerns. This corruption of their hearts and morals was followed by a corruption of their systems, and this naturally led to corruption being the mark of their lives. That was enough to trigger God’s law which never fails: “We suddenly took them to task; and they were plunged into utter despair.” (Verse 44)
دخدای عذاب په هغه وخت ورباندې راغی چې دوی د دې دنیا په خوندونو کې په بشپړ ډول ډوب وو. دوی حیران، نا امیده او پریشانه پاتې شول، نه پوهیدل چې کوم لور ته لاړ شي. دوی هلاک شول: "نو داسې د ظالمو قوم پاتې شوې برخه له منځه یوړل شوه." (آیت ۴۵)
God’s punishment befell them when they were fully drunk with the pleasures of this life. They were left confused, hopeless, unable to think where to turn. They were destroyed: “Thus the last remnant of the wrongdoing people was wiped out.” (Verse 45)
عربی متن هغه وروستی یو د هرې ټولنې پورې اړه لري. که دا یوه له منځه یووړل شوې وي نو نور ټول د ورته انجام سره مخ شوي. د «ظالم قوم» عبارت دلته هغو خلکو ته اشاره کوي چې د خدای سره شریکان جوړوي. دا د قرآن کریم کې ډیر کارول شوی عبارت دی چې بت پرستي ته ظلم او بت پرستانو ته ظالمان وایي.
The Arabic text refers to the very last one of each of these communities. If this one was wiped out then everyone else faced the same destiny. The phrase, `the wrongdoing people’, means here those who associated partners with God. This is a frequently used expression in the Qur’ān referring to idolatry as wrongdoing and idolaters as wrongdoers.
«الحمد لله رب العالمين» (آیت ۴۵) دا د هغو خلکو د هلاکت په تبصره کې راځي چې ظلم یې کاوه، یا په بل عبارت هغه کسان چې د خدای سره یې شریکان ونیول، وروسته له هغه چې په بیلابیلو آزمایښتونو کې واچول شول۔ د ظالمانو د له مخ د ځمکې څخه له منځه تلو څخه لوی نعمت څه شی کیدای شي، یا د خدای د بندګانو سره له دې پاکولو څخه ښه د احسان کار څه شی تصور کیدای شي؟ نو پر دې نعمت باندې باید د خدای ستاینه وکړل شي۔
“All praise is due to God, the Lord of all the worlds.” (Verse 45) This comes by way of commenting on the destruction of the people who did wrong, or rather those who associated partners with God, after they were put to different tests. Can we think of any blessing greater than the eradication of the wrongdoers from the face of the earth or imagine an act of grace shown to God’s servants better than such a purge? Praise, then, must be offered to God for this blessing.
الله تعالیٰ دغه قانون د نوح، هود، صالح، لوط ﷺ...
Wait—careful: the rule says never write ﷺ after other prophets. So:
د خدای تعالیٰ دغه قانون د نوح، هود، صالح او لوط د قوموں، همدارنګه د فرعون د پیروانو، یونانیانو، رومیانو او نورو ډیرو ملتونو په اړه هم جاري کړ. د دغو تمدنونو له پورته کیدو، زوال او هلاکت تر شا همدا پټه تقدیر او د خدای د قانون عمل پروت دی. د تاریخي پېښو دغه سم او حقیقي تفسیر دی چې موږ ته معلوم دی.
God allowed this law to operate for the people of Noah, Hūd, Şālih, Lot, as well as the followers of Pharaoh, the Greeks, the Romans and many others. Beyond the rise of each of these civilizations and their decline and destruction lies this secret destiny and the operation of God’s law. This is the proper and true interpretation of the events of history known to us.
دا ټولنې داسې تمدن، واک او شتمني ته رسیدلې وې چې د نړۍ د لوی ځواک ټولنو سره، چې اوس د خپل واک په نشه کې دي، برابرې، او په ځینو اړخونو کې حتی ورڅخه لوړې وې. د دوی زور هغه کسان دوکه کوي چې د خدای هغه قانون نه پیژني چې د سختۍ او بډاینې ازمېښتونه پرې ترسره کېږي. دا ټولنې حتی تصور نشي کولای چې خدای یوازې دوی ازموي. کله چې نورې ټولنې دوی ته ګوري، د دوی د لوی واک او شتمنۍ له امله حیران پاتې کېږي. دوی فکر کوي چې خدای دا ټولنې په هر څه سره برکت کړي، په داسې حال کې چې دوی د خدای عبادت نه کوي، د هغه د واک پر وړاندې یاغي کېږي، د هغه صفتونه خپلوي ګڼي، په ځمکه کې فساد خپروي، او د خدای له واک څخه د غصبولو وروسته له خلکو سره ناانصافي کوي.
These communities attained standards of civilization, power and affluence which were equal, if not in certain respects superior, to what is enjoyed today by the mighty communities of the world, intoxicated as they are with their power. Their might deceives those who do not know God’s law that operates tests of hardship and abundance. These communities cannot even imagine that God is simply putting them to a test. As they look at them, other communities may be dazzled with the great power and affluence they enjoy. They think that God has given these communities everything when they refuse to worship Him, rebel against His authority, claim His attributes for themselves, spread corruption on earth and deal unjustly with people after they have usurped God’s authority.
کله چې زه متحده ایالاتو کې وم،11 ما په خپلو سترګو هغه عملي ښکاره کېدل ولیدل چې د قرآن کریم دا ارشاد بيانوي: {بيا کله چې هغه هغه څه هير کړل چې دوی ته یادونه ورکړل شوې وه، نو موږ د ټولو ښېګڼو دروازې ورباندې پرانیستې}. (آیت 44) د دې آیت هغه منظره چې رزق پرته له کومې محدودیتې بهېږي، په ځمکه کې هېڅ ځای کې دومره روښانه نه ده لیدل کېدای لکه څنګه چې هلته لیدل کېږي. ما د دغو خلکو هغه غرور هم ولید چې شتمنۍ یې ورکړی و. داسې چلند یې کاوه لکه دا ښېګڼه تل یوازې د سپین پوټکي سړي لپاره وه. ما وليدل چې دوی د رنګه خلکو سره، په ځانګړې توګه هغو خلکو سره چې مسلمانان وو، له کرکجن غرور او ډېر ظلم سره چلند کاوه. د دوی غرور د نازیانو له غرور څخه ډېر زیات و، هغه نازیان چې یهودو د غرور سمبول ګرځولي دي۔
When I was in the United States,11 I could see with my own eyes, the practical manifestation of this Qur’ānic statement: “Then, when they had clean forgotten what they had been reminded of We threw open to them the gates of all good things.” (Verse 44) The scene portrayed in this verse of provisions flowing unchecked cannot be seen anywhere on earth as clearly as it can be seen there. I also witnessed the arrogance of these people, imparted to them by their wealth. They behaved as if that abundance was always exclusive to the white man. I saw them treating coloured people, especially those who were Muslim, with hateful arrogance and much brutality. Their conceit surpassed by far that of the Nazis of whom the Jews have made a symbol of arrogance.
ما چې دا ټول ولیدل، نو زه به په زړه کې دا د قرآن دا آیت یادولم، او تمه مې درلوده چې د خدای قانون به عملي شي. په حقیقت کې، ما کولای شو دا وګورم چې راځي تر دې چې خلک بې خبره ونیسي.
As I witnessed all this, I used to remember this Qur’ānic verse, expecting God’s law to come into operation. Indeed, I could see it coming to catch people unaware:
تر هغو وخته پورې چې دوی د هغه څه په خوشحالۍ کې وو چې موږ ورکړي وو، موږ ناڅاپه ونیول او په ناهیلۍ کې ډوب شول. په دې ډول د ظالمو قوم پاتې کسان له منځه یوړل شول. ټول ستاینه د عالمیانو رب الله لپاره ده.
Note: the translation above uses "الله" for God per the rules? No — the rules require the Pashto word for God, not "Allah". Corrected translation:
تر هغو وخته پورې چې دوی د هغه څه په خوشحالۍ کې وو چې موږ ورکړي وو، موږ ناڅاپه ونیول او په ناهیلۍ کې ډوب شول. په دې ډول د ظالمو قوم پاتې کسان له منځه یوړل شول. ټول ستاینه د عالمیانو رب خدای لپاره ده.
“Until just when they were rejoicing in what they had been granted, We suddenly took them to task; and they were plunged into utter despair. Thus the last remnant of the wrongdoing people was wiped out. All praise is due to God, the Lord of all-worlds.” (Verses 44-5)
د پیغمبر ﷺ د رسالت له پیل وروسته، خدای تعالی د ټولو ځایونو د بشپړ هلاکولو عذاب وځنډاوه. په دې سره سره، نور ډولونه عذابونه لا هم پاتې دي. نن ورځ انسانیت، په ځانګړې توګه هغه ملتونه چې په شتمنۍ کې ژوند کوي، د خپل بډاینې سره سره، عذابونو بیلابیل ډولونه تجربه کوي.
After the Prophet Muĥammad’s mission, God suspended the punishment of total destruction. However, other types of punishment remain in force. Mankind today, particularly those nations enjoying abundance, experience different types of punishment, in spite of their affluence.
دغو ټولنو ته نن ورځ پیښ شوې رواني ستونزې، روحي خلا، جنسي انحراف او بې حیايي تقریباً هغه ګټې له منځه وړي چې دوی یې د لوی تولید او بې شمېره دولت څخه برخمن دي. دا ستونزې د دغو ټولنو ژوند ته اندېښنه، فشار او بشپړ بدمرغي ورکوي. سربیره پر دې، موږ هر وخت د سیاسي رسوايیو په اړه اورو، کله چې د دولت پټ رازونه د خوښیو د ترلاسه کولو یا د انحراف د ځان ښکلولو په بدل کې پلورل کېږي. دا یوازې هغه مخکښې نښې دي چې د نه ځنډېدونکې عذاب خبر ورکوي.
The psychological problems, spiritual vacuum, sexual perversion and immorality suffered by these communities today almost negate the effects of the great productivity and affluence they enjoy. They impart to the lives of these communities an air of worry, stress and total misery. In addition, we hear every now and then about political scandals when state secrets are sold in return for enjoying pleasures or indulging in perversion. These are simply the forerunners that herald unfailing punishment.
دا یوازې پیل دی. پیغمبر ﷺ په ریښتیا سره وایي: «کله چې تا ولیدل چې خدای یو سړي ته په دې دنیا کې د هغو شیانو ډېر نعمتونه ورکړي چې هغه یې خوښوي، سره له هغو ګناهونو څخه چې هغه کوي، پوه شه چې دا یوازې یو امتحان او ازموینه ده.» بیا یې دا د قرآن کریم آیت تلاوت کړ: { نو کله چې هغوی هغه څه هیر کړل چې دوی ته یادونه شوې وه، موږ د ټولو ښېګڼو دروازې ورته پرانستې، تر دې چې کله هغوی د هغو نعمتونو څخه خوشحاله شول چې ورکړل شوي وو، نو په ناڅاپه موږ هغوی ونیول، او هغوی په بېړه نا امیدي کې ولوېدل. } (د ابن جریر او ابن ابي حاتم له خوا روایت شوی دی.)
This is only the beginning. The Prophet certainly tells the truth as he says: “When you see that God has given a person plenty of what he likes in this world, despite his sinful practices, know that it is only a temptation and a test.” He then quoted the Qur’ānic verse: “Then, when they had clean forgotten what they had been reminded of We threw open to them the gates of all good things, until just when they were rejoicing in what they had been granted, We suddenly took them to task; and they were plunged into utter despair.” (Related by Ibn Jarīr and Ibn Abī Ĥātim.)
دا ضروري ده چې دې ته اشاره وشي چې د خدای قانون د باطل او بدۍ د له منځه وړلو لپاره دا غوښتنه کوي چې حق د یوې ټولنې په بڼه په ځمکه کې قایم شي. کله چې دا وشي، نو خدای حق ته داسې کوي چې باطل باندې غالب شي او په دې ډول باطل په بشپړ ډول له منځه ځي. د حق مدافعین هیڅکله داسې نه شي کېدای چې ناست پاتې شي او د خدای د قانون د عمل کولو انتظار وکړي، پرته له دې چې خپل سعی او کوښښ وکړي. که دوی داسې وکړي، نو پخپله د حق د مدافعینو په توګه خپل ځان له دې حیثیت څخه محرومه کوي. حق یوازې هغه ټولنه استازیتوب کولای شي چې د خدای د قانون د تطبیق لپاره خپل ټول کوښښونه وکاروي او په هغو کسانو غالب شي چې د خدای صفات او واک ځانته منسوبوي. دا د حق یو له لومړنیو بنسټیزو عناصرو دی.
It is necessary to point out that God’s law of destroying falsehood and evil requires that the truth be established on earth in the shape of a community. When this happens, God causes the truth to overwhelm falsehood and it is, thus, totally destroyed. The advocates of the truth must never sit idle, waiting for God’s law to operate, without putting in any effort. If they do this, then they disqualify themselves as advocates of the truth. The truth can only be represented by a community that exerts all its efforts to implement God’s law and overpower those who claim for themselves God’s attributes and authority. This is the most basic element of the truth.
«که چیرې خدای یو قوم د بل قوم په واسطه دفع نه کړی وای، نو ځمکه به یقیناً فساد ته اخته شوې وای.» (۲:۲۵۱)
“Had it not been for the fact that God repels one group of people by another, the earth would have been utterly corrupted.” (2: 251)