ووایه: [خدای ﷻ داسې فرمایي]: ای زما هغه بندګانو چې په خپلو ځانونو یې ظلم کړی دی! د خدای د رحمت نه ناامیده مه کیږئ: خدای ټول ګناهونه بخښي؛ یوازې هغه ډېر بخښونکی، رحم کوونکی دی۔ (آیت ۵۳)
Say: [Thus speaks God]: You servants of Mine who have transgressed against their own souls! Do not despair of God’s mercy: God forgives all sins; He alone is Much- Forgiving, Merciful. (Verse 53)
دا الهي رحمت دی چې هر ګناه، هر هغه څه چې وي، له منځه وړي. دا هغو ټولو کسانو ته یوه بلنه ده چې په ګمراهۍ کې ډېر لاړ شوي دي او داسې ژوند یې کړی دی چې دوی یې له حق څخه ډېر لرې کړي دي، او دوی ته وايي چې امید لا هم شته، او د خدای رحمت او بخښنه له دوی څخه ليرې نه دي. خدای د خپلو بندګانو سره ډېر مهربان دی. هغه د دوی کمزوریاوې او هغه عوامل پوهیږي چې پر دوی اغېز کوي، که دا عوامل په خپل ځان کې وي او که په ټولنه کې. هغه پوهیږي چې شیطان هر ګوټ کې د دوی لپاره دامونه ږدي، د ډېرو ډولونو ځواکونو په کارولو سره، او د دوی د ګمراه کولو په هڅه کې هېڅکله ستړی نه کېږي. سربېره پردې، خدای پوهیږي چې انسان په اسانۍ سره لوېدلی شي کله چې د حق سره خپله اړیکه کمزورې کړي، او دا چې خواهشات او هيلې یې په اسانۍ سره د هغه توازن ګډوډ کولی شي، او هغه دې خوا یا هغې خوا ته کاږي او ګمراهۍ ته یې بیایي.
It is divine mercy that will erase every transgression, whatever it happens to be. It is an invitation to all those who have gone far into error and led a life that has taken them far astray, telling them hope still remains available and God’s mercy and forgiveness are not far from them. God is most merciful to His servants. He knows their weaknesses and the factors that work on them, whether these are within themselves or in society. He is aware that Satan sets traps for them at every corner, using a great variety of forces, never tiring of his attempt to seduce them. Moreover, God knows that man can easily fall when he lets his bond to the truth weaken, and that his desires and aspirations can easily disturb his equilibrium, pulling him this way or that, leading him into error.
کله چې خدای دا ټول په انسان پوهیږي، نو هغه ته پراخه مرسته درکوي او د خپل رحمت دروازې ورته پرانیزي. هغه تر هغې د ده د ګناه له امله نیول نه کوي، ترڅو د خپلې تېروتنې د سمولو او د ځان د اصلاح ټول لارې چارې ورته اسانې نه کړي. خو کله چې انسان په ګناه کې ژور ځي او فکر کوي چې له خدایه پوره ردشوی دی او ټول څه له لاسه تللي دي، نو په دې ناهیلۍ کې هغه یو ښکلی پیغام اوري چې د هغه لپاره د نه ختمیدونکي رحمت ښودنه کوي: «ووایه: [خدای داسې فرمایي]: ای زما هغه بندګانو چې په خپلو ځانونو یې ظلم کړی دی! د خدای له رحمت نه ناهیله مه کیږئ، بېشکه خدای ټولې ګناهونه بخښي؛ هغه یوازې ډېر بخښونکی او ډېر مهربان دی.» (آیت ۵۳)
As God knows all this about man, He provides him with ample help, opening the gates of His mercy. He does not take him to task for his sin until He has facilitated for him all the ways and means to rectify his error and mend his ways. Nevertheless, when man goes deep into sin, thinking that he is totally rejected by God and that all is lost, he hears at this point of utter despair a fine address expressing the unlimited mercy available to him: “Say: [Thus speaks God]: You servants of Mine who have transgressed against their own souls! Do not despair of God’s mercy: God forgives all sins; He alone is Much-Forgiving, Merciful.” (Verse 53)
دا پدې معنا ده چې که څو ځله ګناهونه کړي وي او د خدای له اطاعت څخه ډېر لرې شوی وي، نو د هغه ټول ښې خصلتونه بیا ژوندي کولو لپاره د خدای فضل ته د رسېدو لپاره یوازې توبه ده. یوازې دومره کار ده چې هغه په هغه دروازه کې بېرته خدای ته راوګرځي چې پرانیستې پاتې ده، ساتونکی نه لري، او د کومې ځانګړې اجازې اړتیا نشته.
This means that despite his repeated sins, going far into disobedience of God, all he needs to receive God’s grace that revives all that is good in him is to repent. All he needs to do is turn back to God through the gate that is left wide open, without a guard, and with no need for any special permission:
ځان د خپل رب خوا ته واړوئ او د هغه تسلیم شئ مخکې لدې چې عذاب درباندې راشي، بیا نو تاسو مرسته نه شئ کیدای. او هغه ښه شیان متابعت وکړئ چې ستاسو رب له تاسو ته نازل کړي دي، مخکې لدې چې ناڅاپه عذاب درباندې راشي پداسې حال کې چې تاسو خبر نه یاست.
Turn towards your Lord and submit to Him before the suffering comes upon you, for then you cannot be helped. Follow the best that has been revealed to you by your Lord before the suffering comes upon you of a sudden, without your being aware of it.
(Verses 54-55)
(Verses 54-55)
د خدای په لوری په ریښتینې عاجزۍ سره رجوع کول او بیا د ځان په هغه ته سپارل، همدومره بس دي. نه کوم رسمونه، نه کوم خنډونه، نه کوم واسطې، نه کوم شفاعت کوونکي. دا د بنده او مالک، مخلوق او خالق تر منځ مستقیمه اړیکه ده: هر څوک چې غواړي بیرته راستانه شي، سرغړونه پرېږدي او په بشپړ تسلیم سره نږدې شي، کولی شي داسې وکړي. هغه به قبولیت، ګرم هرکلی او داسې فضل ترلاسه کړي چې هېڅ حد نه لري.
To turn to God in true submission and to surrender oneself once more to Him is all that is needed. No rituals, no barriers, no intermediaries, no intercessors. It is a direct link between servant and Master, creature and Creator: whoever wishes to return, stop rebellion and approach in full submission may do so. What he will receive is acceptance, a warm welcome and grace beyond measure.
راځئ ای ټولو خلکو، هماغسې راځئ! راځئ "مخکې له دې چې عذاب درباندې راشي، ځکه بیا نو تاسو ته هېڅ مرسته نه رسېږي." (آیت ۵۴) که دا فرصت له لاسه ورکړل شي، نو بیا هېڅ مرسته نشته.
Come on all of you, then! Come on “before re the suffering comes upon you, for then you cannot be helped.” (Verse 54) Should the chance be missed, there can be no help.
اوس فرصت خلاصه ده، خو دا دوام یې تضمین نه شي کیدای. په حقیقت کې دا د شپې او ورځې له هرې شیبې کې ختم کیدای شي. نو راځئ او "هغه غوره شی پیروي وکړئ چې ستاسو د رب له لوري تاسو ته نازل شوی دی،" یعنې همدا قرآن چې اوس ستاسو په لاس کې دی، "مخکې له دې چې ناڅاپه عذاب په تاسو راشي، پداسې حال کې چې تاسو خبر نه یاست." (آیت ۵۵) اوس راشئ مخکې له دې چې ناوخته شي. که نه، نو به پښېمانه شئ چې فرصت مو له لاسه ورکړ او د خدای د وعدې مسخره مو وکړه: "ترڅو هیڅوک ونه وایي: افسوس زما په حال چې زه د خدای په حق کې کوتاهي وکړم، او د هغو کسانو څخه شوم چې (حق ته) ټوکې یې کولې." (آیت ۵۶) که بل څوک وویل چې خدای هغه ته د ګمراهۍ حکم کړی دی: که خدای ما ته هدایت کړی وای، زه به یقینا د متقیانو څخه وای: "یا ترڅو هغه ووایي: که خدای ما ته لارښوونه کړې وای، نو زه به حتماً د پرهیزګارانو څخه وای." (آیت ۵۷) دا یو بې بنسټه بهانه ده: فرصت د هرچا لپاره وړاندې شوی دی، وسایل د ټولو لپاره شته دي، او دروازې پرانیستې دي. خو خلک په قصدي ډول له دې فرصت څخه پاتې کیږي: "یا ترڅو هغه، کله چې د هغه عذاب ته مخ شي، ووایي:"
The chance is open now, but its duration cannot be guaranteed. In fact, it can terminate at any moment of the night and day. Therefore, come on and “Follow the best that has been revealed to you by your Lord,” which is this Qur’ān that you now have at your fingertips, “before the suffering comes upon you of a sudden, without your being aware of it.” (Verse 55) Come on now before it is too late. Otherwise you will regret missing the chance and ridiculing God’s promise: “lest anyone should say: Woe is me for having neglected what is due to God, and for having been one of those who scoffed [at the truth].” (Verse 56) Alternatively, someone may say that God condemned him to be in error: had He decreed that he would follow divine guidance, he would have been a God-fearing person: “or lest he should say: If God had but guided me, I would surely have been among the God-fearing.” (Verse 57) This is a baseless excuse: the chance is offered to everyone, the means are available to all, and the gates are wide open. Yet people deliberately miss out: “Or lest he should say, when faced by the suffering [that awaits him]:
"که کاش ماته یو بل موقع راکړل شوی وای، نو زه به له نیکو کارانو څخه شوی وای."(آیت ۵۸)
If only I could have a second chance in life, I will be among those who do good.” (Verse 58)
دا هغه څه دي چې هیڅکله به نه ورکول کیږي. څو چې دا ژوند پای ته ورسیږي، نو بیرته راستنیدل هیڅکله نه دي اجازه شوي.
This is something that will never be given. Once this life is over, no return is allowed.
دا ټول خلک اوس داسې مرحلې ته رسیدلي دي چې کولی شي هغه څه وکړي چې غواړي. که دوی دا فرصت له لاسه ورکړي، نو ټول شی له لاسه وتلی دی. دوی به د حساب لاندې راولي شي، او دوی ته به سپکاوی وشي: «هو، یقیناً!» زما آیتونه تاسو ته راغلل، خو تاسو هغه رد کړل. تاسو په غرور ډک وه او بالکل ایمان نه درلود. (آیت ۵۹)
All people are now at the stage when they can do what they want. If they miss this chance, all is lost. They will be held to account, and they will be rebuked: “Yes, indeed.’ My revelations did come to you, but you rejected them. You were filled with false pride and had no faith at all.” (Verse 59)
په دې ځای کې چې سورت زموږ احساسات او زړونه د قیامت ورځې ته رسولي دي، هغه موږ ته د هغې عظیمې ورځې په اړه د کافرانو او متقیانو دوه متضاده انځورونه ښيي:
At this point, when the sūrah has brought our feelings and hearts to the Day of Judgement, it shows us the two contrasting images of the unbelievers and the God- fearing on that momentous day:
د قیامت په ورځ به تاسو هغه کسان وینئ چې د خدای په اړه یې دروغ جوړ کړی وو، چې مخونه یې تور شوي وي. ایا په دوزخ کې د متکبرانو لپاره ځای نه دی؟ خو خدای هغه کسان چې پرهیزګاره وو، خپل ځای ته به یې وژغوري؛ نه به ورته هیڅ زیان ورسیږي او نه به خفه کیږي.
On the Day of Resurrection you will see those who invented lies about God with their faces darkened. Is not there in hell a proper abode for the arrogant? But God will deliver those who are God- fearing to their place of safety: no harm shall afflict them, nor shall they grieve. (Verses 60-61)
دا د پای ټاکنه ده: یوه ډله داسې ده چې مخونه یې د سپکوالي، غم او دوزخ د لمبو له امله تور شوي دي. دا هغه غرور کوونکي دي چې په دې دنیا کې د ژوند په اوږدو کې خدای ته د رجوع کولو او په هغه باور کولو ته بلل شوي وو، او د دوی لپاره حتی هغه وخت چې دوی په ګناه کې ډیر ژور لاړ وو، د توبې دروازه خلاصه پاتې وه، مګر دوی د پاملرنې کولو څخه انکار وکړ. اوس د قیامت په ورځ دوی داسې بې ساری سپکوالي کې پریښودل شوي دي چې په مخونو کې یې ښکاره کیږي. بله ډله هغه بریالیان دي چې نه به غم ورباندې راشي او نه به مصیبت. دا هغه تقوا لرونکي دي چې د دنیا په ژوند کې یې د خدای خبرداریو ته پاملرنه کړې وه او د هغه د رحمت امید یې درلود. دوی هغه خلک دي چې خوندي به وي: «نه به تکلیف هغوی ته ورسیږي او نه به غمجن کیږي». (آیت ۶۱)
This is the final end: one group have faces darkened by humiliation, sorrow and the scorches of hell. These are the arrogant who, during their lives in this world, were called to turn to God and believe in Him, and the chance was kept open for them even after they went far into sin, but they refused to pay heed. Now, on the Day of judgement, they are left in utter humiliation that shows in their faces. The other group are the winners who will not be touched by grief or affliction. These are the God-fearing who, during their lives on earth, paid heed to God’s warnings and hoped for His mercy. They are the ones who will be safe: “no harm shall afflict them, nor shall they grieve.” (Verse 61)
هرڅه په ډېر وضاحت سره بیان شوي، نو هر څوک دې خپل انتخاب وکړي. دوی کولای شي چې د بلنې ځواب ووایي او د هغه فضل څخه برخمن شي چې یقیني ده چې د توبې د دروازې څنګ ته موندل کېږي، یا دوی کولای شي د نافرمانۍ په لاره کې ټینګ پاتې شي تر دې چې عذاب په ناڅاپي ډول ورباندې راشي.
With all issues made abundantly clear, let everyone choose what they want. They can either respond to the call and enjoy God’s grace they are certain to find just behind the open gate of repentance, or they can persist in disobedience until the suffering takes them unawares.