غم (ناجائز عکس العمل) ۱-۱۶
Sad ( Unjustifiable Reaction ) 1-16
ص۔ د ذکر لرونکي قرآن په قسم۔ (۱)
Şād. By the Qur’ān, full of admonition. (1)
مګر کافران په غرور او دښمنۍ کې ډوب دي۔ (2)
But the unbelievers are steeped in arrogance and hostility. (2)
څومره نسلونه مو د هغوی له وخته مخکې هلاک کړل؟ دوی ټول چیغې وهلې، خو د ژغورلو وخت نور پاتې نه و۔ (۳)
How many a generation have We destroyed before their time? They all cried out [for mercy], but it was too late to escape. (3)
دوی دا حیرانوي چې له دوی څخه یو کس دوی ته د ویرولو لپاره راغلی دی. کافران وايي:
They deem it strange that one from among them has come to warn them. The unbelievers say:
دا یو جادوګر دی چې دروغ وایي. (۴)
‘This is a sorcerer telling lies. (4)
ایا هغه ټول خدایان یو خدای جوړوي؟ دا واقعاً ډیر عجیب دی!‘ (5)
Does he make all the gods into one God? This is indeed most strange!’ (5)
دوی مشران داسې وایي: «ولاړ شئ، او په خپلو معبودانو کې ټینګ اوسئ؛ دا یو ټاکل شوی تدبیر دی.» {[ص: ۶]}
Their leaders go about saying: ‘Walk away, and hold steadfastly to your deities: this is an intended design. (6)
په متأخرو ادیانو کې مو داسې دعوه هیڅکله نه ده اورېدلې! دا ټوله یوه جوړه شوې خبره ده۔ (7)
Never did we hear of a claim like this in any faith of latter days! It is all an invention. (7)
«ایا ذکر په منځ کې یوازې هغه ته نازل شوی دی له موږ ټولو څخه؟» بلکې دوی زما په ذکر (نصیحت) کې شک لري، او تراوسه يې زما عذاب نه دی خکلی۔ (۸)
Was the message given to him alone out of all of us?’ In fact they are in doubt concerning My reminder; they have not yet tasted My punishment. (8)
آیا دوی د ستاسو د رب د رحمت خزانې لري، هغه غالب، ډېر بخښونکی؟ (۹)
Or do they own the treasures of your Lord’s grace, the Almighty, the Munificent? (9)
ایا دوی د اسمانونو او ځمکې او په دواړو کې د هر څه واکمن دي؟ نو که دوی ریښتیا وایي، نو هغوی دې د هر ممکن لاره سره اسمانونو ته ختلو هڅه وکړي۔ (10)
Or do they have dominion over the heavens and the earth and all that is between them? Let them, then, try to ascend by all conceivable means. (10)
په هر کوربه (میزبان) چې هر ډول مرستې راپورته شي، هغه به ماتې وخوري۔ (11)
Whatever hosts, of any affiliation, may be raised will suffer defeat. (11)
له دوی څخه مخکې د نوح قوم، عاد، او د خیمو میخونو والا فرعون هم حق تکذیب کړی و،
Before their time, the truth was rejected by Noah’s people, the `Ād, Pharaoh of the tent-pegs, (12)
ثمود، د لوط قوم او د ایکې (ځنګل) والا: دا ټول بیلابیل ډلې وې؛
the Thamūd, Lot’s people and the dwellers of the wooded dales: these were different groupings; (13)
او هر یو یې د خدای پیغمبرانو ته دروغجن وویل. نو زما عذاب په دوی واجب شو۔ (۱۴)
yet each one of them accused God’s messengers of lying. Therefore, My retribution fell due. (14)
دا هم یوازې د یوې واحدې چاودنې انتظار کوي؛ او دا به ځنډ ونه کړي. (15)
These, too, have but to wait for one single blast; and it shall not be delayed. (15)
دوي وایي: اې زموږ ربه! د حساب د ورځې نه مخکې زموږ برخه د عذاب ژر راولې. (16)
They say: Our Lord! Hasten to us our share of punishment even before the Day of Reckoning.’ (16)
غرور او دښمنی
Arrogance And Hostility
ص۔ د قرآن کریم په قسم چې د نصیحت څخه ډک دی۔ کافران په غرور او دښمنۍ کې اخته دي۔ څومره نسلونه مو د دوی له وخت دمخه هلاک کړل؟ دوی ټول چیغې وهلې [د رحم غوښتنه یې وکړه]، خو د ټوقه کیدو وخت نه و پاتې شوی۔
Şād. By the Qur’ān, full of admonition. The unbelievers are steeped in arrogance and hostility. How many a generation have We destroyed before their time? They all cried out [for mercy], but it was too late to escape. (Verses 1-3)
څښتن خدای د عربي الفبا د یو توری، صاد، په قسم یاد کوي، او همدارنګه د قرآن په قسم چې هغه یې د نصیحت څخه ډک بللی دی. دا توری د خدای پیدا کړی دی، هغه چې دا د غږ په توګه پیدا کړی کله چې انسانان یې تلفظ کوي. دا د الفبا یو توری هم دی چې د قرآن د طرز او خطاب جوړونکی دی. ټوله الفبا تل د خلکو لاس ته وه، مګر قرآن هیڅکله د دوی د وس څخه بهر و چې دا یې جوړ کړي، ځکه چې دا د خدای کتاب دی چې هغه یې جوړ کړی. انسانان نه شي کولی هغه څه جوړ کړي چې خدای یې جوړوي، که دا د قرآن په اړه وي او که د نورو شیانو. د صاد توری د ښودل شوي غږ تلفظ انسانان په هیڅ زحمت نه کوي، خو دا هم د خدای په اراده دی. ځکه دا هغه دی چې د غاړې لاره او ټول غږونه چې هغه ږغیږي پیدا کړي دي. که انسانان یوازې د خپل پیدایښت دې یوې کوچنۍ مګر معجزې برخې ته فکر وکړي، نو به پوه شي چې د خدای لپاره د دوی څخه یو تن غوره کول د رسالت لپاره کومه عجیبه خبره نه ده. له پورتنۍ خوا څخه پیغام لېږل د هغو معجزو څخه زیات حیرانونکی نه دی چې خدای په خپلو کې ږدي.
God states an oath by an Arabic letter of the alphabet, Şād,12 as well as by the Qur’ān, which He describes here as lull of admonition.’ This letter is made by God, who created it as a sound when it is spoken by people. It is also one letter of the alphabet that makes up the Qur’ānic style and address. The complete alphabet has always been available to people, but the Qur’ān has never been within their ability to produce, because it is God’s book, which He made. Humans are incapable of producing anything like that which God makes, be that with regard to the Qur’ān or to anything else. The sound symbolized by the letter Sād is vocalized by people without effort, but it is also by God’s will. For it is He who made the larynx tract and all the sounds it voices. If people only contemplated this one small but miraculous aspect of their own creation they would realize there is nothing unusual in God choosing one of their own number to receive His revelations. To reveal a message from on high is no more amazing than giving them such miracles as are contained within themselves.
ص۔ د قرآن په قسم چې نصیحت ډک دی۔ قرآن نصیحت او نورې ډول ډول خبرې لري، لکه شرعي احکام، قصې او د اخلاقو د پاکولو لارښوونه۔ نصیحت کول او خلکو ته یادونه کول چې دوی باید الله ته رجوع وکړي او د هغه فضل ولټوي، د قرآن اصلي مقصدونه دي۔ په حقیقت کې قصې او شرعي احکام هم د نصیحت او د خدای د یادولو برخه ده۔ باید وویل شي چې عربي متن کې کلمه ذکر راغلې ده، چې په ژباړه کې "نصیحت ډک" ترجمه شوې ده۔ خو دا کلمه "ښه مشهور" معنا هم لري۔ نو آیت داسې هم ژباړل کیدای شي: "ص۔ د قرآن په قسم، د خدای یوه ښه مشهوره کتاب۔" دا هم د قرآن یو سم توضیح دی۔
۱۲ دا توری د "ص" یو ځانګړی ډول دی، چې د "س" د غږ ځانګړتیاوې لري، یعنې غږ نه لري، د هوا د تیریدو اصطکاک لري، او د ادا کولو ځای یې هم د "س" سره ورته دی. خو دا د "س" په پرتله ډیر ژور او ټینګ کیږي. ـ د مؤلف یادښت۔
12 This letter is pronounced as a velarized variation of ‘s’, sharing its other features of friction and voicelessness, and having the same place of articulation. — Editor’s note.
یو عجیب حیرت
A Strange Amazement
ژوند.
lives.
دا ډول طبیعي او منطقي حالت تل د حیرانتیا سبب او د خدای پیغمبرانو په وړاندې د تورونو د لګولو بنسټ وګرځید. کافرانو د داسې انتخاب موخه نه وه پوهیدلې، او نه یې د الهي پیغام ماهیت درک کړی و. دوی فکر کاوه چې دا باید د خدای په لور د عملي لارښوونې ورکولو پر ځای، رازداره، پټ او اسرار لرونکی وي. دوی غوښتل چې دا د تیارو کې پټ وي او له عملي ژوند څخه لرې وي. بیا به دوی کولی شول چې دا یوازې یو بل افسانه یا خرافات وګڼي چې د دوی ناسم عقیدو بنسټ جوړوي.
Yet this most natural and logical situation was always the cause of amazement and the basis for levelling accusations at God’s messengers. The unbelievers simply did not appreciate the purpose behind such a choice, nor did they understand the nature of the divine message. To them, it should not provide practical leadership on the way to God; rather, it should be mysterious, full of secret, an enigma. They wanted it to be engulfed in obscurity, removed from practical life. Then they could treat it as just another legend or superstition that formed the basis of their unsound beliefs.
مگر خدای تعالیٰ د انسانیت لپاره بل ډول اراده درلوده، په ځانګړې توګه د خپل وروستي پیغام، یعنې اسلام په اړه. هغه غوښتل چې دا د انسانی ټولنې معیار وي: داسې یوه پاکه، صافه او لوړه ژوند لاره وړاندې کړي چې عملي وي، له پیچلتیا او رازونو څخه پاکه وي، او په عمل کې هم اسانه وي.
God, however, wanted something different for humanity, especially in the case of His last message, Islam. He wanted it to be the norm for human society: for it to provide a clean, pure and sublime way of life that is practical, free of mystery as also one that is easy to implement.
کافران وایي: دا یو جادوګر دی چې دروغ وایي. دوی دا خبره داسې وویله چې گویا خدای ممکن نه دی چې خپل وحی له دوی څخه یو ته لیږلی وي. دوی په دې خبرو سره هیله درلوده چې عام خلک له پیغمبر ﷺ څخه واړوي، ګډوډي پیدا کړي او هغه ښکاره حق خراب کړي چې هغه سړی بیانوه چې د صداقت، ډیرې ښې کرکټر او راستۍ لپاره مشهور و.
“The unbelievers say: This is a sorcerer telling lies.” They said this, discounting the possibility that God might have sent His revelations to one of them. In saying so, they hoped to turn ordinary people away from the Prophet, to cause confusion and mar the clear truth that was being stated by the man who was known for his honesty, integrity and truthfulness.
دا ساده حقیقت ده چې د قریشو مشرانو یو شیبه هم نه دی باور کړی چې محمد ﷺ، چې دوی یې ښه پیژندل، جادوګر یا دروغجن دی، لکه څنګه چې دوی ادعا کوله.
The plain fact is that the Quraysh elders did not for an instant believe that Muĥammad, whom they knew very well, was a sorcerer or a liar, as they alleged.
13 د مترجم متن هغه متن څخه یو څه توپیر لري چې مؤلف یې نقل کړی دی، ځکه چې ما دا نقل د دې بدنامولو کنفرانس د راپور په خپل ژباړه کې ترلاسه کړی و. زما کتاب وګورئ: محمد: سړی او نبی، لیسټر، ۲۰۰۲، مخونه ۱۱۹-۱۲۰. — د خپرونکي یادونه.
13 The translated text differs slightly from the one quoted by the author as I preferred to quote it from my own rendering of the report of this misrepresentation conference. See my book, Muĥammad: Man and Prophet, Leicester, 2002, pp. 119-120. — Editor’s Note.
14 احمد زکی، معَ الله فی السماء، قاهره، ۱۹۶۵
14 Ahmad Zaki, Ma`a Allāh fī al-Samā’, Cairo, 1965
د دې راپور حواله په Adil Salahi, Muĥammad: Man and Prophet, Leicester, 2002, pp. 173-174 کې راغلې ده. — د مدیر یادښت.
15 This report is quoted as in Adil Salahi, Muĥammad: Man and Prophet, Leicester, 2002, pp. 173-174. — Editor’s note.