دا ښکاري چې لاندې آیتونه بیشتره د یهودو او نصارا د هغه طریقې په اړه دي چې دوی د هغه پیغمبر سره کړې چې د دوی په مقدسو کتابونو کې یادیدلی و. دوی د محمد ﷺ سره د هغه استقبال له امله ملامت شوي دي، او همدارنګه د هغه نوي او وروستي پیغام د ناکامولو لپاره د دوی د چلونو له امله، هغه پیغام چې خدای غوښتي وو چې د ټولو نورو دینونو په پرتله غالب شي.
It seems that the verses that follow are mostly concerned with the way the Jews and the Christians received the Prophet mentioned in their scriptures. They are denounced for the reception they gave Muhammad and for their designs to undermine the new and final message God willed to prevail over all other religions:
پس کله چې هغه د حق ټول دلیلونه په دوی ته راغلل، نو دوی وویل:
But when he came to them with all evidence of the truth, they said:
دا صریح جادو دی. هغه څوک به له ډیر ظالم څوک وي چې د خدای په اړه دروغ تړي، په داسې حال کې چې هغه ته د تسلیم کېدو بلنه ورکول کېږي؟ خدای ظالمانو ته هدایت نه ورکوي.
'This is plain sorcery. 'Who could be more wicked than one who invents a falsehood about God, when he is only being called upon to submit to Him? God does not bestow His guidance upon the wrongdoers.
دوی غواړي چې د خدای رڼا د خپلو خولو په پوکه وتړي، خو خدای خپله رڼا په بشپړ ډول خپروي، پرته لدې چې کافران دې ته ناخوښه وي. (آیتونه ۶-۸)
They aim to extinguish God's light with their mouths, but God will spread His light in all its fullness, however hateful this may be to the unbelievers. (Verses 6-8)
یهودو کی دا نوی عقیدې ته رویه د دښمنۍ، بدې چلند او غلطې معرفۍ یوه مرکب وه. دوی د اسلام په وړاندې په ټولو لارو او وسیلو سره سخته مبارزه وکړه، او دا مبارزه تر نن ورځې پورې دوامداره ده. دوی دا تورونه ولګول: «کله چې هغه د حق ټول دلیلونه ورسره راوړل، ويې ويل: دا څرګنده جادو ده.» ({فَلَمَّا جَاءَهُم بِالْحَقِّ مِنْ عِندِنَا قَالُوا هَٰذَا سِحْرٌ مُّبِينٌ}) (آیت ۶)۔ دا د هغو مشرکانو تورونو ته ورته دي چې نه کتاب درلود او نه یې د نوي عقيدې په اړه مخکې خبر درلود۔
یهودو همدارنګه په مسلمانانو کې د اختلاف اچولو هڅه وکړه۔ په ځانګړي توګه دوی په مدینه کې د مهاجرینو او انصارو ترمنځ، او د اوس او خزرج دوو قبیلو ترمنځ د تفرقې د اچولو هڅه وکړه۔ ځينې وختونه دوی د منافقانو سره همکاري وکړه او ځينې وختونه د مشرکانو سره۔ دوی د مدینې پر مشرکانو د برید په کې هم ملګرتيا وکړه، لکه څنګه چې د خندق په جګړه کې وشول۔ د نوي دين پر ضد د دوی پلانونو کې د غلط خبرونو خپرول هم شامل وو، لکه څنګه چې د هغه څه په نوم چې «د تورو کیسه» ده کې پیښ شو، چې اصلي مجرم عبدالله بن ابي بن سلول و۔ وروسته دوی ورته تاکتيکونه د هغو پېښو په کې وکارول چې د عبدالله بن سبا له خوا رامنځته شوې او د دريم خليفه عثمان د وژل کیدو لامل شوې۔
The Jews’ attitude to this new faith was a combination of hostility, evil scheming and misrepresentation. They waged a determined fight against Islam, using all means and resources, and this has continued to the present day. They levelled charges against it: “when he came to them with all evidence of the truth, they said: This is plain sorcery.” (Verse 6) This echoes the allegations of idolaters who had no scriptures and had no advance news of the new faith. The Jews also sought to create discord within the Muslim community. In particular, they tried to create division between the Muhajirin and the Ansar in Madlnah, and between the two tribes of the Aws and the Khazraj. They conspired with the hypocrites at times and with the idolaters at others. They also joined with the idolaters’ attack on Madlnah, as happened in the Battle of the Moat. Their designs against the new faith also included spreading false rumours, as happened in what is known as the story of falsehood in which the main culprit was ‘Abdullah ibn Ubayy ibn Salul. Later, they used the same tactics in the events masterminded by ‘Abdullah ibn Saba’, which led to the assassination of ‘Uthman, the third Caliph.
بعد ازاں، انہوں نے ان جھوٹی باتوں اور من گھڑت قصوں کے ذریعے اسلام کو مزید کمزور کرنے کی کوشش کی جنہیں وہ حدیث، نبی ﷺ کی سیرت کی روایات اور قرآن کی تفسیر کی کتابوں میں داخل کرنے میں کامیاب ہو گئے۔
Thereafter, they tried further to undermine Islam with the fabrications and false stories they managed to infiltrate into hadith, the reports of the history of the Prophet and the books of commentary on the Qur’an.
دا ټول وروسته له هغه چې دوی په خپله د قرآن کریم کې د کومې دروغ ځای پر ځای کولو څخه په بشپړ ډول ناتوان ځان وموند.
All this after they found themselves totally incapable of implanting any falsehood into the Qur’an itself.
دا جنگ تر نن ورځې پورې پرته له کوم وقفې دوام لري. صهیونیزم او عیسوي استعمار د اسلام په خلاف پلانونه جوړوي او هر نسل کې د اسلام په وړاندې تیري پیلوي یا یې ملاتړ کوي.
This war has continued unabated until the present day. Zionism and Christian imperialism have continued to scheme against Islam, launching or supporting aggression against Islam in every generation.
دوی د مسلمانو ختيځ ته صليبي جنګونه پیل کړل، او په لويدیځ کې يې د اندلس مسلمانانو سره جګړه وکړه. همدارنګه يې د اسلام په مرکزي سيمه کې هم د اسلام سره جګړه وکړه او د وروستي خلافت، يعنې د عثماني خلافت پر وړاندې يو له بل وروسته برید وکړ، چې دوی يې «د اروپا ناروغ سړی» بللی و، تر دې چې دوی وکولی شول چې هغه له منځه يوسي او د هغې ولايتونه ووېشي. دوی ته د اسلامي واکمنۍ د وروستي نښې په ړنګولو کې د خپلو پلانونو د تطبيق لپاره په د اسلام په خاوره کې د غلطو قهرمانانو جوړولو اړتيا وه. کله چې دوی غوښتل خلافت له منځه يوسي، په ترکيه کې يې يو ملي «قهرمان» جوړ کړ او د هغه ڼه يې ښه کړه. په دې توګه متحدې ځواکونه، چې د عثماني پلازمېنې په کنټرول کې وو، د هغه د لښکر په وړاندې شاته شول، ترڅو هغه ته لوی قهرمان جوړ کړي. په دې ډول هغه وکولای شول چې د خلافت نظام او عربي ژبه له منځه يوسي، او ترکيه له نورې مسلمانې نړۍ جلا کړي او دا يې يو سکولر دولت جوړ کړ. يهودان او عيسويان د دې لپاره غلط قهرمانان جوړوي چې کله هم په کوم مسلمان هېواد کې يو اسلامي غورځنګ ته اړتيا ولري چې ړنګ شي او اسلامي اړيکې په نورو اړيکو بدل کړي.
They launched the Crusades against the Muslim east, and they fought against the Muslims in Andalus in the west. They also fought against Islam in its central area launching one attack after another against the last Caliphate, i.e. the Ottoman Caliphate, which they called ‘the sick man of Europe’, until they managed to destroy it and divide its provinces. They needed to create false heroes in the land of Islam to carry out their schemes against it. When they needed to destroy the Caliphate as the last symbol of Islamic rule, they created in Turkey a national ‘hero’ and groomed his image. Thus, the Allied forces, which were in control of the Ottoman capital, retreated before his army in order to make him a great hero. In this way was he able to abolish the Caliphate regime and the Arabic language, and to separate Turkey from the rest of the Muslim world making of it a secular state. The Jews and Christians continue to create such false heroes whenever they feel the need to smash an Islamic movement in any Muslim country and replace Islamic ties with other bonds.
دوی د خدای نور د خپلو خولو په پف سره خاموشول غواړي، مګر خدای خپل نور بشپړ کوي، که څه هم کافران دې ته بد وایي. (آیت ۸)
دا آیت یوه حقیقت بیانوي او د اسلام د دښمنانو یوه ژوره انځور راښکاره کوي. دا حقیقت دی چې دوی د پیغمبر ﷺ او د هغه د پیغام په اړه ویل: «دا یوازې ښکاره جادو دی». همدارنګه دا هم حقیقت دی چې دوی د اسلام د کمزورولو لپاره توطئې کولې. دا یو درد ناک انځور دی چې دوی د خدای د نور د خاموشولو هڅه د خپلو خولو د یوې پف په واسطه کوي. دوی څومره ساده او کمزورې دي! «مګر خدای خپل نور بشپړ کوي، که څه هم کافران دې ته بد وایي.» (آیت ۸)
له شک پرته، د خدای وعده تل پوره کیږي. هغه د پیغمبر محمد ﷺ د ژوند په زمانه کې خپل نور بشپړ کړ، کله چې د مسلمانانو ټولنه رامنځته شوه، چې د هغه نظام ژوندی او عملي بڼه وه چې هغه د انسانانو لپاره غوره کړی و. دا یو په ښه توګه څرګند شوی دین و، د ښکاره ځانګړتیاوو سره، ترڅو راتلونکي نسلونه د هغه په قدمونو تګ وکړي. دا د تاریخ یوه حقیقت و، نه هغه نظریه چې په کتابونو کې تشریح شوې وي.
“They aim to extinguish God's light with their mouths, but God will spread His light in all its fullness, however hateful this may be to the unbelievers” (Verse 8) This verse expresses a fact and paints a pathetic image of those enemies of Islam. It is true that they used to say about the Prophet and his message, ‘ This is plain sorcery'. It is also true that they continued to scheme against Islam, trying to undermine it. It is a pathetic picture we see of them as they try to extinguish God’s light with a blow from their mouths. How naive and weak they are! “But God will spread His light in all its fullness, however hateful this may be to the unbelievers.” (Verse 8) There is no doubt that God’s promise will always come true. He brought His light to fullness during the lifetime of the Prophet Muhammad (peace be upon him), when the Muslim community came into being as a living and practical representation of the system He had chosen for mankind. It was a well-defined religion with clearly delineated features so that future generations could follow in its footsteps. It was a fact of history, not a theory explained in books.
هغه خپله رڼا هم بشپړه کړه، کله چې هغه د مسلمانانو باندې خپل شوی احسان بشپړ کړ، دوی ته یې اسلام د دین په توګه وټاکه او دا یې بشپړ کړ. په دې توګه دوی خپل دین سره مینه درلوده او د هغه د دفاع لپاره د جګړې په کولو لیوال وو. د دوی هر یو به ترجیح ورکوله چې په اور کې واچول شي، پرته لدې چې کفر ته بیرته راستانه شي. په دې ډول د ایمان حقیقت د خلکو په زړونو او د دوی په ژوند کې ژوندی و. دا حقیقت وخت په وخت بیا را څرګندیږي، چې ښیي دا حقیقت د اسلام او د هغه د پیروانو په وړاندې دوام لرونکي تیري، تکراري دسیسو او نه ستړي کیدونکو ځورونې کمپینونو سره سره هم ژوندی دی. ریښتیا دا ده چې د خدای رڼا د خلکو په خولو نه شي مړه کیدی، او نه هغه د اور او اوسپني لاسو تاکتیکونو په واسطه بندیدی شي، چې ځینې واړه خلک ورته متوسل کیږي. ښایي ظالمانو، هغو دروغجنو کسانو ته چې د قهرمانانو بڼه لري، او صهیونیستانو ته داسې ښکاره شي چې دوی کولای شي دا موخه تر لاسه کړي او د خدای رڼا وځڼوي، مګر د دوی ټول هلې ځلې به بې ګټې وي.
He also brought His light to fullness when he perfected the favour He bestowed on Muslims, choosing Islam as their religion and making it complete. Thus, they loved their religion and were keen to fight for its cause. Anyone of them would prefer to be thrown in a fire rather than revert to disbelief. Thus the truth of the faith lived in people’s hearts and in their world. This truth continues to spring up time after time, showing that it continues to live in spite of all the sustained aggression, repeated scheming and unabated persecution campaigns waged against Islam and its followers. The fact is that God’s light cannot be extinguished by people’s mouths, nor can it be stifled by fire and iron-fisted tactics to which some small people resort. It may appear to tyrants, stooges made up as heroes and to Zionists that they can achieve this goal and put out God’s light, but all their efforts will come to nothing.
دا د خدای خوښه ده چې دا دین غالب شي. له همدې امله، دا یقیني ده چې داسې به وشي:
It is God’s will that this religion should prevail. Hence, it is inevitable that it will:
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَىٰ وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ (9)
It is He who has sent His Messenger with guidance and the religion of truth, so that He may cause it to prevail over all other religions, however hateful this may be to the idolaters. (Verse 9)
داسې ګواهي ورکوي چې دا د اسلام دین «هدایت او د حق دین» دی، دا وروستۍ خبره ده. د خدای ارادې ته تحقق ورکړل شوی دی، او دا دین د نورو ټولو دینونو په اوږدو کې غالب شوی دی. دا د خپلې طبیعت له مخې غالب شوی دی، د یو دین په توګه. د خپلې طبیعت له مخې هیڅ بل دین د دې سره سیالي نه شي کولی. بت پرستانه او بت پرستي دینونه د یوه شیبې لپاره هم د دې مقابله نه شي کولی. په مقابل کې، الهي دینونه دا د خپل وروستي او بشپړ شکل په توګه ومومي.
That God testifies that this religion of Islam is 'guidance and the religion of truth" is the final word. God’s will has been fulfilled, and this religion has prevailed over all other religions. It has prevailed by its very nature as a religion. No other religion compares with it in its nature. Pagan and idolatrous religions cannot stand up to it for a moment. Divine religions, on the other hand, find it as their final and complete version.
په حقیقت کې، اسلام د دې ادیانو کامل او بشپړ شکل دی، او دا به د ټول وخت لپاره خپل پاک شکل وساتي۔
So, in essence, Islam is the perfect and complete version of these faiths, and it will preserve its pure form for the rest of time.
پخوانی الهی ادیان د ځینو شیانو په پریښودو او د ځینو نورو په زیاتولو سره تحریف شوي وو.
Earlier divine religions were distorted by omissions and additions.
دا وجہ ده چې دوی د انساني ژوند د هیڅ لوري د رهبرۍ وړ پاتې نه شول. که دوی له تحریف څخه پاک پاتې هم وای، بیا هم دا کتابونه د دیني الهي دین پخوانۍ بڼې څخه زیات نه وو، ځکه دوی د ژوند هغه روز افزون اړتیاوې نه پوره کولې، ځکه چې خدای دوی یوازې د محدود وخت لپاره اراده کړي وو.
Thus, they became unfit to lead human life in any direction. Even if they had remained free of distortion, they are no more than earlier versions of the divine faith which did not cater for ever-increasing life requirements, because they were intended by God to serve for a limited time only.
دا په دې ښیي چې د ایمان د ماهیت له پلوه د خدای وعده پوره شوې ده. ځکه چې په ریښتیني ژوند کې، خدای وعده یو وخت هغه وخت پوره شوه کله چې اسلام واک ترلاسه کړ او خپل د حکومت نظام یې قایم کړ.
This shows that God’s promise has come true from the viewpoint of the nature of faith. As for real life, God’s promise was fulfilled at one time when Islam gained power and established its own system of government.
د یوې صدۍ په اوږدو کې د ځمکې ډیری آباد برخې د دې نظام لاندې راغلې.
Within one century, most of the populated world came under its rule.
پس دا دین په سولهییز ډول آسیا او افریقا ته ولاړ، او د دعوت له لارې د هغو کسانو څو برابره خلک یې ځان ته راجلب کړل چې د لومړنیو جهادي هڅو په وخت کې یې ومنل. دا دین اوس هم خپریږي، پرته له دې چې یو هیواد یې په بشپړ ډول پلی کړی وي؛ دا هغه وروسته ده چې صهیونیزم او عیسوي استعمار د "په قرآن کې سیوري" نومي کتاب په مرسته د ترکیې وروستی خلافت د هغه "قهرمان" په لاس ړنګ کړ چې دې موخې لپاره جوړ شوی و. دا دین د خدای په فضل خپریږي، سره لدې چې د هغه د پرمختګ د مخنیوي او د هغه د کمزورولو لپاره ټول تدبیرونه جوړ شوي، او په هرځای کې د اسلامي احیا غورځنګونو په وړاندې د هغو نورو "قهرمانانو" له لاسه ځورونه کیږي چې صهیونیزم او استعمار یې جوړوي.
Then it moved peacefully into Asia and Africa to win, through advocacy efforts, more than five times the numbers who embraced it during the early Jihad efforts. It continues to spread without having a single state implementing it fully, after Zionism and Christian imperialism In the Shade of the Qur’an destroyed the last Caliphate in Turkey at the hands of the ‘hero* they manufactured for this purpose. It continues to spread by God’s grace, despite all the schemes devised to stop its march and undermine it, and the persecution of Islamic revivalist movements everywhere at the hands of other ‘heroes’ Zionism and imperialism create.
دا دین به د انسانیت په ژوند کې نور رولونه هم ترسره کوي. دا به د خدای د وعدې په پوره کولو سره غالب شي. د انسانانو هڅې د خدای د ارادې مخه نشي نیولی، که هرڅومره زورور وي یا د خپلو بد دسیسو او غلط معرفي کولو سازښونو ته ولې نه وي.
This religion will continue to have other roles to fulfil in the life of humanity. It will prevail in fulfilment of God’s promise. Human efforts cannot stop God’s will, no matter how powerful they may be or how wicked their schemes of misrepresentation are.
دا آیتونه مؤمنانو ته د هغه امانت د ساتلو لپاره هڅه ورکوله چې الله تعالیٰ هغوی ته سپارلی و، هغه امانت چې یهودو او عیسویانو پرېښود او په هغه وفا ونه کړه. دا آیتونه مؤمنانو ته تسلی ورکوي چې دوی یوازې د الله تعالیٰ د رضا د پوره کولو وسیله دي. دا آیتونه نوي مؤمنانو ته هم همدا هڅه او تسلی ورکوي، هغو کسانو ته چې یقین لري چې د الله تعالیٰ وعده تل پوره کیږي. دا به نوو نسلونو ته ترهغې پورې همدا انګیزه او تسلی ورکوي، تر هغه وخته چې د الله تعالیٰ وعده په انسانانو کې بیا د دوی په ریښتیني ژوند کې پوره شي، که الله وغواړي.
These verses served as motivation to the believers to carry the trust for which God has chosen them, after it was abandoned by the Jews and Christians who were not true to it. These verses reassure the believers that they are simply the means of fulfilling God’s will. They continue to provide such motivation and reassurance to new believers who are certain that God’s promise will always come true. They will give new generations the same motives and reassurance until God’s promise comes to be fulfilled in people’s real life once more, God willing.