په موضوع، تصویرونو او مفهوم کې دا سورت د مکې په سورتونو ډېر ورته دی، په ځانگړې توگه د دې په لومړۍ برخه کې. په حقیقت کې، هغه عمومي فضا چې د مدني سورتونو ځانگړتیا ده، په دې کې یوازې د وروستۍ برخې په پای کې ښکارندوی کیږي.

In subject matter, images and import, this surah is very similar to those revealed in Makkah, particularly in its opening section. Indeed, the overall atmosphere that characterizes the surahs revealed in Madinah begins to appear only in its concluding section.

دغه آیتونه، له پیله تر تر دې پورې چې مؤمنانو ته په مستقیم ډول خطاب شوی دی (آیت ۱۴)، د ایمان بنسټونه ټاکل او د اسلامي عقیدې مفهوم راسخول غواړي۔ د مکي سورتونو طرز کاروي، کافرانو ته په مستقیم ډول خطاب کوي او موضوع یې ورته وړاندې کوي۔ همدارنګه له عمومي او رواني اغیزو کار اخلي او د هغو پخوانیو ټولنو د تباهۍ انځورونه بیانوي چې د خدای پیغامونه یې انکار کړي وو۔ د قیامت ورځې انځورونه هم وړاندې کوي او د بیا ژوندي کیدو (قیامت) ټینګه تایید کوي۔

The verses from the beginning up to the direct address to the believers in verse 14 aim to establish the foundations of faith and to instil the Islamic concept. Employing the style of Makkan surahs, it addresses the unbelievers directly, presenting its theme to them. It uses the same universal and psychological effects and portrays images of the destruction of earlier communities that denied Gods messages. It also presents images of the Day of Judgement, emphatically confirming resurrection.

دا په دې معنا ده چې مخاطبینو دا په کلي توګه انکار کړ.

This indicates that the addressees denied it altogether.

آخری آیتونه، یعنی له ۱۴ څخه تر ۱۸ پورې، مؤمنانو ته داسې خطاب کوي چې د مدني سورتونو د خطاب سره ورته والی لري، په دې کې دوی ته د الله تعالی د لاره کې د مال خرڅولو هڅول کیږي، او دوی د دې ازموینې څخه خبرداری ورکول کیږي چې مالونه او اولاد یې نښه ده. دغسې خطابونه د مدني دورې په ډېرو سورتونو کې موندل کیږي، او دا ځکه چې هلته د نوي مسلمان ټولنې سره ستونزې وې. دغه خطاب یو دلاسا ورکوونکی اړخ هم لري، ترڅو مسلمانان د هرې تېرې، مصیبت یا بار په مقابل کې صبر وکړي؛ دا ټول د خدای د اراده په توګه منسوب دي. دا هغه مفهوم دی چې دغه سورتونه یې تاییدول غواړي، په ځانګړې توګه له هغه حکم وروسته چې مسلمانې ټولنې ته د خدای د لاری لپاره د جهاد امر شوی و، او دا چې دې کې څومره قرباني شامله ده.

The last verses, from 14 to 18, address the believers in a manner similar to that used in surahs revealed in Madlnah, urging them to spend their money in the service of Gods cause, and warning them against failure in the test that their riches and children represent. Similar addresses can be found in many surahs of the Madinah period, and this because of the problems faced by the fledgling Muslim community there. This address also includes a comforting aspect to help the Muslims bear with patience any reversals, calamities or burdens; all these are attributed to God’s will. This is the concept these surahs seek to confirm, particularly after the command given to the Muslim community to fight for Gods cause and what this involves of sacrifice.

ډیری روایات دا ښیی چې دا سورت په مکه کې نازل شوی، خو نور روایات، چې وزن یې ډیر دی، ښيي چې دا په حقیقت کې مدني وحی ده. زه لږ وخت د دې خبرې په لوري مایل وم چې دا مکي دی، ځکه چې د دې ځينو لومړيو برخو سبک او عمومي فضا همداسې ښيي. په پای کې، سره له دې چې ځينې نور دلائل هم ومومل، ما هغه نظر غوره کړ چې ډیر غالب دی، يعنې دا چې دا مدني وحی ده. په دې کې هيڅ شی نشته چې د دې سورت لومړۍ برخې د رسول الله ﷺ د مدينې ته د هجرت وروسته منکرينو ته خطاب ونه کړي، که دا منکران د مکې خلک وي او که هغه کسان چې مدينې ته نږدې ژوند کوي. همداراز دا هم ممکنه ده، او هيڅ شی دې ته مانع نه دی، چې مدني سورتونه کله کله د ايمان بنسټونه او د اسلام د ژوند نظريه هماغه سبک سره روښانه کړي چې موږ يې په هغه څه کې ګورو چې په مکه کې نازل شوي.

Several reports suggest that this surah was revealed in Makkah, but other reports, given more weight, state that it was in fact a Madinan revelation. I almost leaned to the view that it was Makkan, because of the style of its earlier sections and its general ambience. Eventually, however, I decided to stick to the more preponderant view that its revelation was Madinan. There is nothing to preclude those earlier sections from addressing the unbelievers after the Prophets migration to Madinah, whether those unbelievers were the people of Makkah or others living closer to Madinah. Likewise, there is nothing to exclude the possibility that Madinan surahs should at times clarify the fundamentals of faith and the Islamic concept of life, using the same style that we find in what was revealed in Makkah.