البقرہ (هرڅ وخت د تړونونو ماتول) 75 - 103
Al-baqarah ( Covenants Breached All The Time) 75 - 103
ایا تاسو امید لرئ چې دوی به ستاسو خبره ومني، حال دا چې ځینې کسان یې د خدای خبرې اوریدلې، بیا یې د پوهیدو وروسته پرې په ژبه ډول ډول ورکړل؟ (۷۵)
Do you hope that they will accept your message when some of them would listen to the word of God then, having understood them, knowingly distort it? (75)
کله چې دوی مومنانو ته راځي، وايي: موږ ایمان راوړی دی، خو کله چې یوازې شي، یو بل ته وايي: ایا تاسو هغه څه دوی ته بیانوئ چې خدای تاسو ته را ښکاره کړي دي؟ دوی به دا د خپل رب په مخکې ستاسو په وړاندې د دلیل په توګه کاروي. ایا تاسو عقل نه کاروئ؟ (76)
When they meet the believers, they say, ‘We believe,’ but when they find themselves alone, they say to one another, ‘Need you inform them that which God has disclosed to you? They will only use it in argument against you before your Lord? Will you not use your reason?’ (76)
آیا دوی نه پوهیږي چې خدای د هغه څه ښه خبر دی چې دوی یې پټوي او هغه څه چې دوی یې ښکاره کوي؟ (۷۷)
Do they not know that God is well aware of all that they conceal and all that they reveal? (77)
په دوی کې داسې ناپوهه کسان هم شته چې د کتاب حقیقي پوهه نه لري، یوازې ارماني عقیدې او اټکلونه لري۔ (78)
There are among them illiterate people who have no real knowledge of the Scriptures, entertaining only wishful beliefs and conjecture. (78)
په هغو څوک ور باندې تباهي ده چې د خپلو لاسونو سره کتاب لیکي، بیا وایي: «دا د خدای له لوري دی»، ترڅو دې ته یو لږ بیه واخلي. نو ور باندې تباهي ده د هغه څه له امله چې د دوی لاسونو لیکلي دي، او ور باندې تباهي ده د هغه څه له امله چې دوی ترلاسه کوي.
Woe, then, to those who write down, with their own hands, [something which they claim to be of] the Scriptures, and then say, ‘This is from God’, in order to get for it a trifling price. Woe to them for what their hands have written and woe to them for what they earn. (79)
دوی وایی: «اور نه به مونږ ته اور مګر د یو څو ورځو لپاره ور وهي.» ووایه: «ایا تاسو د خدای څخه داسې عهد اخیستی دی؟ (که داسې وي) نو خدای خپل عهد نه ماتوي، یا تاسو د خدای په اړه داسې څه وایئ چې تاسو یې نه پوهیږئ؟»
They declare, ‘The fire will not touch us except for a few days.’ Say, ‘Have you received such a promise from God — for God never breaks His promise — or do you attribute to God something of which you have no knowledge?’ (80)
بلکہ هغه څوک چې بدي وکړي او د خپلو ګناهونو ګرداب دی احاطه کړي، نو دوی د اور ملګری دي، هلته به تل پاتې کیږي۔ (۸۱)
Indeed, those who earn evil and become engulfed by their sin are destined for the fire where they shall abide, (81)
او هغه کسان چې ایمان یې راوړی او نېک عملونه یې کړي دي، دوی د جنت لپاره مقرر دي، چېرته چې به تل پاتې وي۔ (۸۲)
but those who believe and do righteous deeds are destined for Paradise where they shall abide. (82)
او یاد کړه هغه وخت چې موږ د بنی اسرائیلو څخه عهد واخیست: «له الله پرته بل هیڅوک مه عبادت کوئ، او د مور او پلار او خپلوانو، یتیمانو او بې وزلو سره نیکي وکړئ، او خلکو سره ښه خبرې وکړئ، لمونځ په پابندۍ سره وکړئ او زکات ورکړئ۔» خو تاسو، پرته د لږو کسانو، مخ واړوی او پام مو ونه کړ۔ {۸۳}
We made this covenant with the Children of Israel: “Worship none but God; show kindness to parents and kinsfolk and to the orphans and the poor; speak kindly to all people; attend regularly to your prayers and pay the obligatory alms.’ But, except for a few, you turned away and paid no heed. (83)
موږ له تاسو څخه د دې عهد واخیست چې تاسو به خپل وینې نه توی کوئ او نه به خپل کورونه پریږدئ. تاسو دا ټول ومنل او پخپله شاهدان یاست. (84)
We made a covenant with you that you shall not shed your own blood or drive yourselves out of your own homeland. You acknowledged all that and bore witness to it. (84)
مګر ستاسو همدا خلک یاست چې خپل ځانونه وژنئ، او ستاسو څخه یو شمیر خلک خپلو کورونو څخه وباسئ، د ګناه او ظلم په لاره کې پر دوی باندې یو بل سره مرسته کوئ. او که دوی تاسو ته د اسیرانو په حیث راشي، نو تاسو به د دوی فدیه ورکوئ، حال دا چې دوی د ایستلو هم ستاسو په حکم سره وو.
Yet there you are, slaying yourselves, and driving some of your own people out of their homes, collaborating against them in sin and injustice. Had they come to you as captives you would have ransomed them.
دوی را اخراج کول تاسو ته په حقیقت کې حرام دي.
Their expulsion is indeed forbidden to you.
ایا تاسو د کتاب په ځینو برخو ایمان لرئ او په ځینو کې کافر کیږئ؟ نو ستاسو څخه هغه څوک چې داسې کوي، د دوی سزا په دې دنیا کې یوازې رسوایي ده، او د قیامت په ورځ به دوی د ډیر سخت عذاب ته وسپارل شي۔ او الله تعالی له هغه څه څخه بې خبره نه دی چې تاسو یې کوئ۔ (۸۵)
Do you, then, believe in some parts of the Scriptures and deny others? Those of you who do this will have nothing for their reward other than ignominy in this life and, on the Day of Resurrection, they shall be committed to a most grievous suffering. For God is not unaware of what you do. (85)
داسې کسان دي چې د آخرت د ژوند په بدل کې د دنیا ژوند پیرود کوي. نو د دوی عذاب به نه سپکیږي او نه به دوی ته کومه مرسته رسیږي. (۸۶)
Such are the ones who buy the life of this world at the price of the life to come. Their suffering shall not be alleviated, nor shall they receive any succour. (86)
مونږ موسیٰ ته کتاب ورکړ او د هغه پسې پرله پسې رسولان راولېږل. او عیسیٰ بن مریم ته مو روښانه دلیلونه ورکړل او هغه مو د روح القدس په ذریعه تایید کړ.
We gave Moses the Book and caused a succession of messengers to follow him. To Jesus, son of Mary, We gave clear proofs and supported him with the Holy Spirit.
آیا هر وقت چې یو رسول تاسو ته داسې پیغام راوړي چې ستاسو د خواهشاتو سره سم نه وي، تاسو د غرور په وجه تکبر کوئ، یو ځینې (رسولان) درواغجن بولئ او یو ځینې وژنئ؟
Why is it that every time a messenger comes to you with a message that does not suit your fancies, you glory in your arrogance, charging some (messengers) with lying and slaying others? (87)
دوی وایی: «زموږ زړونه پټ دي.» نه! الله دوی ته د دوی د کفر له امله لعنت کړی دی.
They say, ‘Our hearts are sealed.’ No! God has cursed them for their disbelief.
دوی لږ ایمان لري۔ (88)
They have but little faith. (88)
او اوس چې دوی ته د الله په لوري څخه هغه کتاب راغلی دی چې د دوی سره موجود کتاب تصدیق کوي، او حال دا چې دوی له دې مخکې د کافرانو په وړاندې (د دې کتاب د راتلو) هیلې کولې، نو کله چې هغه څه راغلل چې دوی ورو پیژندل، دوی هغه ونه منل. د الله لعنت پر کافرانو دی. (۸۹)
And now that a Book confirming their own has come to them from God, and they had repeatedly forecast its coming to the unbelievers, they have denied what they know to be the truth. God’s curse be upon the unbelievers! (89)
بد است هغه شی چې دوی خپل ځانونه په بدل کې ورکړل، ځکه چې دوی هغه څه انکار کړل چې خدای نازل کړي دي، په دې حسد کې چې خدای د خپل فضل له مخې خپلې وحي د خپلو بندګانو له جملې څخه هغه چا ته نازله کړي چې هغه غواړي. په همدې سبب دوی د خدای غضب په غضب واړاوه.
Vile is that for which they have bartered their souls, because they have denied what God has revealed, grudging that He should, by His grace, send down His revelations to whom He chooses from among His servants. Thus they have incurred God’s wrath over and over again.
کافرانو لپاره رسوا کوونکی عذاب تیار دی۔ (۹۰)
Ignominious suffering is in store for the unbelievers. (90)
او کله چې دوی ته وویل شي چې په هغه څه ایمان راوړئ چې خدای نازل کړي دي، نو وايي: موږ په هغه څه ایمان لرو چې موږ ته نازل شوي دي. نور ټول څه انکار کوي، حال دا چې هغه حق دی، د هغو وحیو تصدیق کوونکی دی چې دوی سره دي.
When it is said to them, ‘Believe in what God has revealed,’ they say, ‘We believe in what has been revealed to us.’ They deny everything else, although it is the truth, corroborating the revelations they have.
ووایه: ولې نو تاسو پخوا د خدای پیغمبران وژلي، که چیرې تاسو مؤمنان یئ؟
Say, ‘Why, then, did you in the past kill God’s prophets, if you were true believers?’ (91)
موسیٰ تاسو ته روښانه دلیلونه راوړل، خو هغه په ټپه پاتې شو، تاسو په نه شتون کې ظلم وکړ، او غواګوساله یې عبادت کړ۔ (۹۲)
Moses came to you with clear proofs, but in his absence you transgressed, worshipping the calf. (92)
هغه وخت چې مو ستاسو څخه ژمنه واخیستله او طور غر مو ستاسو په سر پورته کړ (او وې مو ویل): هغه څه چې مو تاسو ته ورکړي دي په کلکه ونیسئ او واورئ. دوی وویل: موږ واورېدل او نافرماني مو وکړه. د دوی د کفر په سبب، د غوښې ګوساله د دوی په زړونو کې ډوبه کړل شوه. ووایه: که تاسو مومنان یاست، نو ستاسو ایمان چې تاسو ته څه امر کوي هغه ډېر بد دی. [البقرہ: 93]
We accepted your solemn pledge, and We raised Mount Sinai above you, saying, ‘Take with firmness and strength what We have given you and hearken to it.’ They said, ‘We hear but we disobey.’ For their unbelief they were made to drink the calf into their hearts. Say, ‘Vile is that which your faith enjoins upon you, if indeed you are believers.’ (93)
ووایه: ‘که چیرې د الله تعالیٰ په نزد آخرت ستاسو لپاره خاص وي، د نورو په پرتله، نو مرګ وغواړئ، که چېرې تاسو رښتیا وایاست.’ (94)
Say, ‘If the ultimate abode with God is yours alone, to the exclusion of all others, then wish for death, if your claim is true.’ (94)
مگر دوی به هیڅکله دا آرزو نه کوي، ځکه د هغه څه له امله چې د دوی لاسونو دا ژوند کې کړي دي.
But they will never wish for it because of what their hands have wrought in this life.
خدای (ج) د ظالمانو په حال ښه پوهیږي۔ (95)
God is well aware of the wrongdoers. (95)
بېشکه ته به وویني چې دوی به له نورو خلکو، حتی له مشرکانو څخه هم، د ژوند تر ټولو ډېر لېوال وي. ھر یو له دوی غواړي چې زر کاله ژوندی پاتې شي، خو د اوږد عمر ورکول به هغه له عذابه نه ژغورلی. او خدای هغه ټول کارونه ویني چې دوی یې کوي۔ (96)
Indeed, you shall find that they cling to life more eagerly than any other people, even more than the idolaters. Each one of them would love to live a thousand years, although the grant of a long life could not save him from punishment. God sees all that they do. (96)
ووایه: "څوک چې د جبرئیل دښمن دی، پوه شي چې هغه دا [قرآن] د خدای په اذن سره ستا په زړه نازل کړی دی۔" دا هغه کتابونه تصدیق کوي چې له هغه مخکې نازل شوي دي، او د مؤمنانو لپاره هدایت او زیری دی۔ (۹۷)
Say, ‘Whoever is an enemy of Gabriel should know that he revealed it [the Qur’ān] to your heart by God’s leave.’ It confirms the Scriptures revealed before it, and is a guidance and joyful tidings for the believers. (97)
څوک چې د خدای، د هغه د ملائکو، د هغه د پیغمبرانو، او د جبریل او میکائیل دښمن وي، نو یقیناً خدای د کافرانو دښمن دی۔ (98)
Whoever is an enemy of God, His angels, His messengers, and to Gabriel and Michael will surely find that God is indeed the enemy of the unbelievers. (98)
موږ تاسو ته واضح آیتونه نازل کړي دي.
We have sent down to you clear revelations:
هیڅوک یې نه انکار کوي مګر ظالمان.
none will deny them except the evildoers.
(99)
(99)
ایا داسې به تل وي چې هر ځل چې دوی یو جدي عهد کوي، ځینې به یې ماتوي؟ حقیقت دا دی چې ډیری یې ایمان نه لري۔ (100)
Is it always to be the case that every time they make a solemn pledge some of them will violate it? The truth is that most of them do not believe. (100)
او اوس چې د خدای له لوري يو پيغمبر راغی چې د هغه سره هغه څه تصديق کوي چې د دوی سره دي، نو هغه کسان چې کتاب ورکړل شوي وو، د خدای کتاب يې پر شا واړاوه، داسې چې گويا دوی هيڅ نه پوهيږي۔ (101)
And now that a Messenger from God has come to them, confirming what is already in their possession, some of those who had been given the Scriptures cast God’s Book behind their backs as though they know nothing. (101)
هغوی هغه څه پیروي کوي چې شیطانانو د سلیمان د پاچاهۍ په اړه بیانول. سلیمان هیڅکله کفر نه دی کړی، مګر شیطانان کافران شول. دوی خلکو ته جادو ښوده، هغه څه چې په بابل کې دوه ملایکو هاروت او ماروت ته نازل شوي نه وو. او دا دوه ملایک هیڅوک نه ښوداوه تر دې چې لومړی ورته ویل: «موږ یوازې یوه ازمېښت یو، نو خپل ایمان مه پریږدئ.» له دې دوو څخه خلکو هغه زده کړل چې په هغې سره د سړي او د هغه د ښځې ترمنځ اختلاف اچوي.
They follow what the devils relate of Solomon’s kingdom. Solomon never disbelieved, but the devils did. They instruct people in witchcraft which was certainly not revealed to the two angels, Hārūt and Mārūt, at Babylon. Yet these two [angels] never taught anyone without first declaring, ‘We are but a temptation to evil, so do not renounce your faith.’ From these two, people learned what they would use to cause discord between a man and his wife.
مګر دوی دې علم سره هم د خدای له اجازې پرته هیچا ته زیان نشي رسولی. دوی هغه څه زده کوي چې د دوی لپاره زیان لري او کومه ګټه نه لري. دوی ښه پوهیږي چې څوک چې داسې معامله وکړي، د آخرت په ژوند کې به هېڅ برخه ونلري. هغه څه خورا بد دي چې دوی خپلې ځانونه پرې وپلورل، که دوی پوهیدلای. [البقرہ: 102]
However, with that knowledge they can harm no one except by God’s leave. Indeed, they learn what harms them and brings them no profit. They knew full well that whoever contracted such a deal would have no share in the life to come. Vile indeed is what they had sold their souls for, if they but knew id (102)
که دوی ایمان راوړی وای او تقوا یې غوره کړې وای، نو د خدای ثواب به ددوی لپاره خورا غوره وای، که دوی پوهیدل۔ (103)
Had they embraced the faith and been God-fearing, God’s reward would have been far better for them, if they but knew it. (103)
عمومي کتنه
Overview
د فصل ۳ هغه برخه چې موږ پرې بحث وکړ، د بنی اسرائیلو د یادونې په یوه پیغام پای ته ورسیده، چې په کې دوی ته د خدای هغه ډیرې نعمتونه یادولی شوي وو چې هغه ورباندې کړي وو، او دوی د دې نعمتونو په وړاندې د ناشکرۍ رویه ښودلې وه. موږ د ډیرو داسې صحنو شاهدان شوو، ځینې یې په عمومي بڼه ښودل شوي وې او ځینې په تفصیل سره، چې د خدای نعمتونه او د بنی اسرائیلو ناشکره غبرګون څرګندوي. دا ټوله بحث په دې ځای ورسید چې د دوی زړونه د ډبرو څخه هم سخت بللې شوي.
The passage we discussed in Chapter 3 ended on a note reminding the Children of Israel of the many favours God had bestowed on them and their continued ingratitude. We witnessed a number of scenes, some drawn in general outline and some elaborate, showing God’s favours and the Israelites’ ungrateful response. This culminated in the description of their hearts as harder than rocks.
دا عبارت د مسلمانانو ټولنې ته خطاب کوي، او د بنی اسرائیلو د چلونو او د دوی د مکارۍ او بدې پلانونو لنډیز ورکوي. مسلمانان خبرداری ورکول کیږي چې د داسې تاریخ او طبیعت له امله، یهودان به تل هڅه کوي چې دوی د سمې لارې نه وباسي. د دې خطاب اوږدوالی، او د هغه مختلف سبکونه او طریقې، د هغو لویو بدو پلانونو اندازه ښیي چې د مدینې یهودانو د مسلمانې ټولنې د کمزورولو لپاره کارولي وو.
This passage addresses the Muslim community, giving it an outline of the machinations of the Children of Israel, and their devious, wicked scheming. The Muslims are warned that, with such history and nature, the Jews will always try to lead them astray. The length of this address, and the different styles and approaches it employs are indicative of the magnitude of the wicked schemes the Jews of Madinah employed to undermine the Muslim community.
په دې سورت کې وخت په وخت بني اسرائیلو ته د مسلمانانو په وړاندې هغه عهدونه یادول کیږي چې دوی د خدای سره کړي وو، او دا چې دوی څنګه د هغو خلاف ورزي وکړه. دوی تر دې هم ولاړ چې ځینې پیغمبران یې ووژل، کله چې هغوی د دوی غوښتنو سره موافقه نه کوله. دا سورت د دوی د الهي قانون څخه سرغړونه، د دوی غلط دلیلونه او د دوی د کتابونو تحریف هم بیانوي۔
Every now and then, the sūrah confronts the Children of Israel, in front of the Muslims, with the pledges they gave to God and how they violated them. They went as far as killing some of their Prophets when those Prophets would not comply with their wishes. It also describes their violation of divine law, their false arguments and distortion of their Scriptures.
دا متن د هغوی د اوږدو بحثونو او هغه غلطو دعوو یادونه کوي چې دوی د مسلمانانو ټولنې سره کولې. په دې کې نبي ﷺ ته ښودنه کیږي چې څنګه د دوی دعوې افشا کړي او دلیلونه رد کړي، او حق یې په واضح او ساده ډول وړاندې کړي. د دوی یوه دعوه دا وه چې دوی به د خپل له خدای سره د ځانګړي مقام له امله د دوزخ کې یوازې د لږو ورځو لپاره پاتې شي. خدای خپل پیغمبر ته دا دعوه رد کولو ښوونه کوي: ﴿ووایه: ایا تاسو له خدای سره دغه ژمنه اخیستې ده — ځکه خدای خپله ژمنه نه ماتوي — که تاسو د خدای په اړه داسې څه وایئ چې په هغې نه پوهیږئ؟﴾ (آیت ۸۰)
تحریفِ کتب
Falsification Of Scriptures
تاسو امید لرئ چې دوی به ستاسو خبرې ومنی، حال دا چې ځینې کسان د خدای کلام اوري، بیا یې له پوهیدو وروسته په پوهه سره یې بدلون ورکوي؟ کله چې دوی مؤمنانو ته مخ کړي، وايي: "موږ ایمان لرو." خو کله چې یوازې شي، یو بل ته وايي: "ایا هغه څه چې خدای تاسو ته ښودلي دي، هغوي ته ورښئ؟ دا خو یوازې ستاسو په وړاندې ستاسو د رب په حضور کې د جګړې لپاره به یې کاروي. ایا تاسو عقل نه کاروئ؟" ایا دوی نه پوهیږي چې خدای هغه ټول څه ښه پیژني چې دوی یې پټوي او هغه څه چې ښکاره کوي؟
Do you hope that they will accept your message when some of them would listen to the word of God then, having understood them, knowingly distort it? When they meet the believers, they say, ‘We believe,’ but when they find themselves alone, they say to one another, Need you inform them that which God has disclosed to you? They will only use it in argument against you before your Lord? Will you not use your reason?’ Do they not know that God is well aware of all that they conceal and all that they reveal?
(Verses 75-77)
(Verses 75-77)
د تېرې برخې په پای کې موږ ته د بني اسرائیلو د سختې او نهماتیدونکې طبیعت په اړه ویل شوي وو. دا یو تیاره انځور دی چې د ناامیدۍ او بېهیليتوب تور سیوری غوړوي؛ داسې ښکاري چې له دوی څخه هیڅ ښېګڼه نشي راوتلای.
Towards the end of the last section, we were told about the rigid and relentless nature of the Israelites. It is a gloomy portrait that casts a bleak shadow of despair and hopelessness; it would seem impossible that any good would come out of them.
دې سورت د هغو پوښتنو څخه پوښتنه کوي چې ځينو مسلمانانو کې د دې امید په اړه وي چې یهودان به اسلام قبول کړي، او دې امید ته د بنسټ په اړه شک راولي.
With that in mind, the sūrah questions the grounds for any hope, as entertained by some Muslims, that the Jews would accept Islam.
دا هیله بېبنسټه وه، ځکه یهودانو داسې ادراک او پوهه نه درلوده چې دوی را هسته کړي چې حق ومني او په قبول یې کړي.
Such a hope was ill-founded because the Jews seemed to lack the perception and the understanding that would lead them to acknowledge the truth and accept it.
د خدای په باور او ایمان لپاره یو صاف، پاک او منونکی زړه ته اړتیا ده چې له حیلې او کجروالۍ څخه خالي وي. دا یو مهربان او حساس طبیعت غواړي چې په رښتیا سره اخلاص ولري او له خدای څخه ویره لري، داسې طبیعت چې د هغه خبرې نه بدلوي او نه هم هغه حق چې یو ځل ښکاره شي، له منځه وړي.
Faith and belief in God require a straightforward, refined and receptive nature that is free of deviousness and perversity. It requires a caring, sensitive nature that is truly sincere and fearful of God, that would not distort His words or try to obliterate the truth once it is declared.
د غلطو دلایلو ردّ
Reply To False Arguments
په اسرائیلیانو باندې یو له ډېرو بدنامو ادعاوو څخه، کومه چې د الهي عدالت سره په مستقیم ټکر کې وه او د منطق یا دیني عقیدې هیڅ بنسټ نه درلود، دا وه چې دوی د هغه څه له سزا څخه مصون دي چې څومره هم غلطي او انحراف وکړي. دوی ویل چې د دوزخ اور به یوازې د څو ورځو لپاره، که اصلاً، له دوی سره تماس ونیسي؛ او وروسته به تل په جنت کې اوسېږي.
One of the most notorious claims made by the Israelites which stood in direct conflict with divine justice, and had no basis in logic or religious doctrine, was that they were immune to punishment no matter how much they erred or deviated. Hell fire, they said, would touch them for no more than a few days, if at all; after which they would abide in Paradise for ever.
ان دعوې لپاره دوی ته کوم بنسټ درلود؟ یوازې بې علمۍ او خپل مشرانو د مکارو دروغو پر بنسټ ځانونه پر خوښو تیرول، او دا یوه خیالي تمه ده. کله چې خلک د ډیر وخت لپاره د خپل دین له حقیقي روح څخه لرې شي او له هغه سره اړیکه پرې شي، نو په پای کې یوازې یو ښکلی بڼه (ظاهري څېره) پاتې کیږي، یو سطحي هویت چې په حقیقت کې ډیر لږ ارزښت لري. داسې خلک به د ژبې په خبرو سره د خپل دین پیروۍ کوي او په دې خیال کې به وي چې پر سمه لاره دي، او په دې وهم کې ژوند تیروي چې ښه والی او نجات به یې ځان ته ورکړي. دوی فکر کوي چې د سمې عقیدې د پیروۍ دعوې به یې د خدای له عذابه وژغورې: «وایي: "اور به موږ ته یوازې د څو ورځو لپاره ونه رسیږي." ورته ووایه: "ایا تاسو له خدای سره دا ژمنه کړې ده؟ (خدای خو خپله ژمنه نه ماتوي) یا تاسو داسې څه پر خدای تړئ چې د هغه په اړه مو علم نشته؟"» (آیت ۸۰)
What basis did they have for such a pompous claim? Nothing but sheer wishful thinking based on ignorance and the cunning lies of their elders. When people stray away and find themselves, over a long period, divorced from the true spirit of their religious belief, they end up with a mere facade, a superficial identity that means little in reality. Such people will continue to cherish the illusion of righteousness and salvation by paying lip service to their religious faith. They imagine that their claims of following the right faith will spare them God’s punishment: “They declare, ‘The fire will not touch us except for a few clays.’ Say, ‘Have you received such a promise from God — for God never breaks His promise — or do you attribute to God something of which you have no knowledge?’“ (Verse 80)
په دې ځواب ښه پښتون ځواب ورکړل شو: دوی د خدای له لوري څه داسې ژمنه یا ډاډ لري چې خپلو دعوو ته دلیل وګرځوي؟ حقیقت دا دی چې دوی داسې هیڅ شی نه لري. دا پوښتنه بلاغي ده، چې په کې طنز او ملامت احساس کیږي۔
What a powerful rebuttal! What promise or assurance do they have from God to substantiate their claims? The truth is that they have no such thing. The question is a rhetorical one, carrying a whiff of sarcasm and reproach.
دا لاندې آیت یو داسې قطعي حکم بیانوي چې د اسلام له بنسټیزو تصورونو څخه یو دی، هغه تصور چې د انسان، ژوند او کائنات په اړه د دې دین له عمومي نظر څخه راولاړ دی. ثواب په کمیت او کیفیت دواړو کې په مستقیم ډول له عمل سره تړلی دی: «هغه څوک چې بدي کمائي او د خپلو ګناهونو په لړ کې نښتي وي، دوزخ به ورته وي چې په هغه کې به تل پاتې وي، او هغه څوک چې ایمان راوړي او نیک عمل کوي، جنت به ورته وي چې په هغه کې به تل پاتې وي.» (۸۱-۸۲ آیتونه)
د ژمنو ماتول
Going Back On Firm Pledges
دا سورت مسلمانانو ته د یهودو د طبیعت او د دوی د کجې او دوکې لارو په اړه نور معلومات ورکوي، او په ورته وخت کې یهودانو ته په دغو څرګندونو سره مخامخ کیږي.
The sūrah tells the Muslims more about the nature of the Jews and their crooked and devious ways while, at the same time, confronting the Jews themselves with these revelations.
هغه ځای چې موږ د بنی اسرائیلو سره دا عهد وکړ: «د خدای پرته بل هیڅ چا ته عبادت مه کوئ، والدینو سره، خپلوانو سره، یتیمانو سره او بې وزلو سره ښه چلند وکړئ، ټولو خلکو سره ښه خبرې وکړئ، لمونځ په پابندۍ سره ادا کړئ او زکات ورکړئ». خو سره له دې چې تاسو څخه یو لږ شمیر پرته، پاتې ټول مخ واړاوه او پام یې ونه کړ. موږ له تاسو سره دا عهد هم وکړ چې خپلې وینې به مه توئیږئ او خپل کورونه به مه پرېږدئ. تاسو دې ته اقرار وکړ او شاهدي مو ورکړه. خو اوس تاسو همدا یو بل وژنئ او خپل ځینې خلک له خپلو کورونو وباسئ، په ګناه او ظلم کې د دوی پر ضد یو بل سره مرسته کوئ. او که دوی تاسو ته د بندیانو په توګه راشي، نو تاسو به یې خلاص کړئ.
We made this covenant with the Children of Israel: “Worship none but God; show kindness to parents and kinsfolk and to the orphans and the poor; speak kindly to all people; attend regularly to your prayers and pay the obligatory alms.’ But, except for a few, you turned away and paid no heed. We made a covenant with you that you shall not shed your own blood or drive yourselves out of your own homeland. You acknowledged all that and bore witness to it. Yet there you are, slaying yourselves, and driving some of your own people out of their homes, collaborating against them in sin and injustice. Had they come to you as captives you would have ransomed them.
هغوی دې ستاسو له کورونو د ایستلو حکم ونه کړئ. او تاسو ته هم هغه وخت دی د دې حقیقت څخه سرغړونه نشته. ایا تاسو د کتاب په یوه برخه ایمان لرئ او په بله برخه کافر یاست؟ همدا ډول کسان له تاسو څخه چې دې کار کوي، د دې دنیا په ژوند کې سپکاوی (رسوایي) پرته له بل څه نه لري، او د قیامت په ورځ به د سختو عذابونو ته وسپارل شي. او الله (ج) له هغه څه څخه غافل نه دی چې تاسو یې کوئ.
Their expulsion is indeed forbidden to you. Do you, then, believe in some parts of the Scriptures and deny others? Those of you who do this will have nothing for their reward other than ignominy in this life and, on the Day of Resurrection, they shall be committed to a most grievous suffering. For God is not unaware of what you do.
(آیتونه ۸۳-۸۵)
(Verses 83-85)
د خدای تعالی د بنی اسرائیلو سره د عهد حواله مخکې ورکړل شوې ده، او دلته د دې عهد نور تفصیلات زده کیږو.
Reference has already been made to God’s covenant with the Israelites, and here we learn of more details of this covenant.
د تناقضاتو اوږد لیست
A Long List Of Contradictions
سورت بیا بنی اسرائیلو ته د دوی د ریکارډ په اړه خبرې کوي چې دوی د خدای پیغامونو او پیغمبرانو سره څنګه چلند کړی، پدې کې د دوی د خپلو پیغمبرانو چلند هم شامل دی: «موږ موسی ته کتاب ورکړ او د هغه څخه وروسته یې یو لړ پیغمبران راولیږل. عیسی بن مریم ته موږ واضح دلیلونه ورکړل او د روح القدس په مرسته مو هغه تایید کړ. ولې داسې کیږي چې هر کله یو پیغمبر ستاسو په لور داسې پیغام راولي چې ستاسو د خواهشاتو سره سم نه وي، تاسو په غرور کې لوئی کیږئ، ځینې پیغمبران تاسو درواغژن ګرځوئ او ځینې نور وژنئ؟» (آیت ۸۷)
The sūrah then confronts the Israelites with their record of how they treated God’s messages and messengers, including their own prophets: “We gave Moses the Book and caused a succession of messengers to follow him. To Jesus, son of Mary, We gave clear proof and supported him with the Holy Spirit. Why is it that every time a messenger comes to you with a message that does not suit your fancies, you glory in your arrogance, charging some (messengers) with lying and slaying others?” (Verse 87)
د بنی اسرائیلو بنسټیزه دلیل چې اسلام نه منل، دا و چې دوی د خپلو پیغمبرانو لخوا ورکړل شوو ډیرو داسې تعلیماتو مالک وو. قرآن کریم خو دا دعوه ردوي او هغه بد اخلاقي او شرمناک طریقه بېنقابه کوي چې دوی د دغو پیغمبرانو او د هغوی تعلیماتو سره کړې وه.
The Israelites’ main argument for not accepting Islam was that they were in possession of a great many such teachings that had been given to them by their own prophets. The Qur’ān, however, rejects that claim and exposes the disgraceful manner in which they had received those prophets and their teachings.
We have already been told of their encounter with Moses (علیہ السلام)، and here we learn of more prophets coming after him and receiving similar treatment، right up to Jesus، the son of Mary. Jesus (علیہ السلام) came to them with clear evidence of the truth، including the performance of miracles، and was supported by the Holy Spirit، the Archangel Gabriel. But what was their attitude towards him؟ Their own Scriptures testify to a sad tale of rejection، denunciation and appalling ingratitude towards all the prophets who were sent to them: “Why is it that every time a messenger comes to you with a message that does not suit your fancies، you glory in your arrogance، charging some (messengers) with lying and slaying others?” (Verse 87) Wait, I need to correct that. Here is the translation in Pashto: موږ مخکې له دې چې موسی (علیہ السلام) سره د دوی مخامخ کېدو په اړه خبر شوي یو، او دلته موږ د هغه وروسته راغلي نورو پیغمبرانو په اړه هم خبر شو چې ورسره همدغه ډول چلند شوی، تر دې چې عیسی بن مریم ته ورسېږو۔ عیسی (علیہ السلام) د حق د روښانه دلیلونو، پما د معجزو د ترسره کولو په ګډون، د دوی ته راغی، او د روح القدس، جبرائیل فرښتې، له خوا تایید شو۔ خو د هغه په اړه د دوی چلند څه ؤ؟ د دوی خپل مقدس کتابونه د هغو پیغمبرانو د ردولو، ملامتولو او د هغه ناشکرۍ د یوه غمجن کیسه په ګواهۍ کوي چې دوی ته لېږل شوي وو: «ولې داسې ده چې هرکله یو رسول ستاسو لوري ته داسې پیغام راوړي چې ستاسو د خوښې سره سم نه وي، تاسو په خپل غرور کې ځانونه لوی ګڼئ، ځینې (رسولان) درواغجن ګڼئ او ځینې وژنئ؟» (آیت ۸۷)
د عملونو لخوا ردې شوي ادعاوې
Claims Falsified By Actions
پدې سورت کې بیا د هغوی تعصب او دوکه بازي نور هم ښکاره کېږي. دا فرمایي: «او کله چې دوی ته ویل کیږي: هغه څه ومنئ چې الله نازل کړي دي، نو وایي: موږ هغه څه منو چې پر موږ نازل شوي دي، او د دې پرته نور هر څه انکار کوي، حال دا چې هغه حق دی، د هغو کتابونو تصدیق کوي چې د دوی سره دي.» (آیت ۹۱)
The sūrah then goes further in exposing their bigotry and deception. It says: “When it is said to them, ‘Believe in what God has revealed,’ they say, ‘We believe in what has been revealed to us.’ They deny everything else, although it is the truth, corroborating the revelations they have.” (Verse 91)
دا به هغه ځواب وي چې د مدینې یهودانو به هر وخت ورکړ کله چې دوی ته اسلام او قرآن منل ته بلل کېدل. دوی به ویل چې هغه څه چې د دوی خپلو پیغمبرانو دوی ته ښودلي دي بس دي او بشپړ دي، او نور ټول یې ردول، پشمول هغه وحیو ته چې عیسی او محمد ﷺ، د ټولو پیغمبرانو وروستی، (د ټولو سلام پر دوی وي) ترلاسه کړي وو. قرآن د بني اسرائیلو دې عکس العمل ته د خدای د وحیو په اړه سخت اعتراض کوي، کله چې دا "حق دي، د هغو وحیو تصدیق کوونکی چې دوی سره دي." (آیت ۹۱)
This would be the reply of the Jews of Madinah whenever they were called upon to acknowledge Islam and the Qur’ān. They considered what their own Prophets had taught them sufficient and complete, and they rejected all else, including the revelations received by Jesus and Muĥammad, the last of all prophets (peace be upon them all). The Qur’ān takes great exception to this reaction by the Israelites to God’s revelations, when these are “the truth, corroborating the revelations they have.” (Verse 91)
۔ دوی ولې حق ته ځان واړوي، کله چې دا حق یوازې د دوی لپاره نه دی نازل شوی، او د دوی څه اندېښنه ده چې هغه وحي چې نورو قومونو ته لېږل شوې د دوی د خپلې وحي تصدیق وکړي؟ د دوی تعصب او تنګ نظري دومره زیاته وه چې دوی د خپلو پیغمبرانو هغه خبرې هم رد کړې چې هغوی تبلیغ کړې وې، او حتی دا جرأت یې وکړ چې ځینې پیغمبران یې ووژل۔ ﴿ووایه: ‘که تاسو مؤمنان یاست، نو تاسو په پخوانۍ زمانه کې د خدای پیغمبران ولې ووژل؟’﴾ (آیت ۹۱)۔ دوی څنګه دا دعوه کولای شول چې یوازې هغه خبرې مني چې د دوی پیغمبرانو له لارې نازل شوي، په داسې حال کې چې دوی د همدې پیغمبرانو د یوې برخې د وژلو تر حده ورسېدل؟
But, why should they bother about the truth when it is not addressed to them alone, and what concern is it to them that revelations sent to other nations should corroborate their own? Their bigotry and narrow-mindedness were so extreme that they had even rejected what their own Prophets had preached, and dared even to kill some of them. “Say: ‘Why, then, did you in the past kill God’s prophets, if you were true believers?’“ (Verse 91) How could they substantiate their claims to believe only in what had been revealed to them through their Prophets if they went as far as killing some of these prophets?
بدتر از آن، دوی د هغه وحیونو انکار وکړ چې موسی علیه السلام، د دوی ترټولو مشر پیغمبر او د دوی د ملت نجات ورکوونکی، دوی ته رسولي وه. «او موسی تاسو ته ښکاره دلیلونه راوړل، بیا تاسو د هغه په نشتون کې ظلم وکړ، د غویي عبادت مو وکړ.» (آیت ۹۲) ایا د موسی علیه السلام په ژوندي والي کې د دوی د غویي عبادت کیدای شي د ایمان نښه وګڼل شي؟ ایا دا د دوی دې دعوې ملاتړ کوي چې دوی هغه څه باور لري چې دوی ته نازل شوي دي؟
د خدای ﷺ د وحیو ردول
Casting God’s Revelations Away
سورت بیا د پیغمبر محمد ﷺ دې ته تسلی ورکوي چې هغه وحیې چې هغه ته نازل شوي دي حق او معتبرې دي، او هغو خلکو ته ملامتي ورکوي چې دا وحي رد کوي یا مخالفت کوي. دا ځانګړی د بنی اسرائیلو ملامتي کوي چې هغوي خپلو ژمنو او تړونونو ته وفا نه کوله، که هغه د خدای سره وي، که د خپلو پیغمبرانو سره، او که د محمد ﷺ سره. دا په هغوي کې د قرآن رد کولو کې ښکاره کیږي، هغه قرآن چې د خدای وروستۍ وحي ده او انسانانو ته نازله شوې ده، او دا د هغو وحیو تصدیق او تقویه کوي چې دوی لا دمخه درلودې. ﴿وَلَقَدْ أَنزَلْنَا إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَمَا يَكْفُرُ بِهَا إِلَّا الْفَاسِقُونَ * أَوَكُلَّمَا عَاهَدُوا عَهْدًا نَّبَذَهُ فَرِيقٌ مِّنْهُم ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ * وَلَمَّا جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِّنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ كِتَابَ اللَّهِ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ﴾ (بقره: ۹۹-۱۰۱)
The sūrah then turns to reassure Prophet Muĥammad of the truth and validity of the revelations he had received, and to denounce those who reject or oppose his message. It specifically condemns the Israelites for not living up to their promises and commitments, whether made to God or to their own prophets, or to Muĥammad himself. That is manifest in their rejection of the Qur’ān, God’s final revelation to man, which endorsed and reinforced the revelations they already had. “We have sent down to you clear revelations: none will deny them except the evildoers. Is it always to be the case that every time they make a solemn pledge some of them will violate it? The truth is that most of them do not believe. And now that a Messenger from God has come to them, confirming what is already in their possession, some of those who had been given the Scriptures cast God’s Book behind their backs as though they know nothing.” (Verses 99-101)
دلته موږ ته د بنی اسرائیلو د الهي وحیو د ردولو حقیقي سبب معلومیږي؛ دا د دوی محض بدی او د روحونو فساد دی۔ عادي، سالم انساني فطرت نشي کولی چې د الهي وحیو په بیان شوي حق او اصولو ومني او ورته غاړه کیږدي۔ دا وحیې چې څومره منطقي دلایل لري، د انساني زړه او عقل پر اغیزه نشي کولای چې ونه کړي۔ دا چې یهودو، یا کوم بل قوم، الهي وحیو ته ایمان راوړلو ته انکار کړی دی، دا د دغو وحیو د صحت یا حقانیت پر وړاندې نیوکه نه ده، بلکه د دغو خلکو د اړولي او فاسد فطرت منعکس کوونکې ده۔
Here, then, we have the real reason behind the Israelites’ rejection of God’s revelations; it is their sheer wickedness and the corruption of their souls. Normal, healthy human nature could not but acknowledge and embrace the truth and principles expounded by divine revelations. The compelling logic in such revelations cannot fail to impress the human heart and mind. The fact that the Jews, or any other people for that matter, have refused to believe divine revelations is not a criticism of the validity or veracity of such revelations, but rather a reflection of those people’s perverted and corrupt nature.
جادو او رازاکی پدیدې
Magic And Psychic Phenomena
کیا دا د دوی سرکشی بس به وي؟ آیا دوی به هغه وحي چې محمد ته نازل شوی دی انکار کولو وروسته، هغه وحي چې د دوی پلرنیو ته ورکړ شوی وه، ټینګ به نیسي او د هغې د قوانینو او تعلیماتو سره ایمان او وفاداري به ښيي؟ هرگز نه. دوی د خدای وحي خپلو شاوو خواو ته وغورځوله او د افسانو او خرافاتو په لټه کې شول: «دوی هغه څه پیروي کوي چې شیطانان د سلیمان د واکمنۍ په اړه بیانوي. سلیمان هیڅکله کفر نه کاوه، مګر شیطانان کفر کاوه. دوی خلکو ته جادو ښوده، هغه جادو چې په بابل کې دوه ملایکو، هاروت او ماروت ته په یقین سره نازل شوی نه و. مګر دا دواړه هیڅوک نه ښوده، تر دې چې لومړی ورته ویلي وای: "موږ یوازې د بد لپاره یوه آزمایښت یو، نو خپل ایمان مه ختموئ." له دې دواړو خلکو هغه څه زده کول چې په دې سره د یو سړي او د هغه د میرمنې ترمنځ اختلاف واچوي. مګر په دې علم سره دوی د خدای له اجازې پرته هیچا ته زیان نشي رسولی.»
Would that be the end of their transgression? Would they, having rejected the revelations sent down to Muĥammad, hold fast to the revelations given to their forefathers and show faith and loyalty to its laws and teachings? Definitely not. They cast God’s revelations behind their backs and went in search of myths and superstitions: “They follow what the devils relate of Solomon’s kingdom. Solomon never disbelieved, but the devils did. They instruct people in witchcraft which was certainly not revealed to the two angels, Hārūt and Mārūt, at Babylon. Yet these two [angels] never taught anyone without first declaring, ‘We are but a temptation to evil, so do not renounce your faith.’ From these two, people learned what they would use to cause discord between a man and his wife. However, with that knowledge they can harm no one except by God’s leave.
دوی هغه څه زده کوي چې دوی ته زیان رسوي او هیڅ ګټه نه لري. دوی ښه پوهیدل چې هر هغه څوک چې داسې معامله کوي، د آخرت په ژوند کې به هیڅ برخه ونه لري. ډیر بد دی هغه څه چې دوی خپلې نفسونه پرې پلورلي، که چیرې دوی پوهیدلای! که دوی ایمان راوړی وای او د خدای څخه ویره یې کړې وای، د خدای ثواب به دوی ته ډیر ښه وای، که چیرې دوی پوهیدلای." (آیتونه ۱۰۲-۱۰۳)
Indeed, they learn what harms them and brings them no profit. They knew full well that whoever contracted such a deal would have no share in the life to come. Vile indeed is what they had sold their souls for, if they but knew it! Had they embraced the faith and been God- fearing, God’s reward would have been far better for them, if they but knew it.” (Verses 102- 103)
دوی هغه وحیونه پریښودل چې د دوی د مقدسو کتابونو د تصدیق لپاره نازل شوي وو، او د سلیمان علیه السلام د زمانې افسانو او کیسو ته یې اعتبار ورکړ، کومې چې په دروغو ادعا کوله چې سلیمان جادو او ساحري کوله او خپلې ټولې ناڅاپي قدرتونه یې دې ته منسوب کول.
They abandoned Divine revelations which had come to confirm their Scriptures and gave credence to myths and legends from the time of Solomon, which falsely asserted that he practised sorcery and witchcraft and owed all his extraordinary powers to them.
د جادو ماهیت
The Nature Of Magic
د جادو، ساحرۍ او جادوګرۍ څخه لاهم ډیر خلک په ژوره توګه متاثر کیږي، او ډیر نور خلک د دې عملونو کونکو د ښکاره فوقالعاده قدرتونو له امله غولیږي.
Black magic, sorcery and witchcraft still hold deep fascination for many people today, while many others are taken in by the seemingly extraordinary powers of their practitioners.
دا حقیقت دی چې ځینې افراد داسې ځانګړي ځواکونه یا وړتیاوې لري چې د ساینسي شواهدو لخوا نه تشریح کیږي. ساینس د دې پدیدو یوازې تشریح تر یوې اندازې پورې کړې ده، لکه ټیلیپیتي، یعنې د فکرونو یا نظریاتو داسې لیږد چې د پیژندل شوو حواسو پرته ترسره کیږي؛ او هپنوټیزم، یعنې مصنوعي طریقې سره پیداشوی خوب یا د خوب په څیر هغه حالت چې په کې سوژه یوازې د بهرنۍ سپارښتنې له مخې عمل کوي.
It is true that some individuals are seen to possess special powers or abilities not explained by scientific evidence. Science has not been able to go farther than giving a description of some of these phenomena such as telepathy, the supposed communication of thoughts or ideas other than by the known senses; and hypnosis, artificially produced sleep or the sleep-like state in which the subject acts only on external suggestion.
په دې ځواکونو باور لرل او د دوی شتون او اغیزې منل، خو ساینس تر اوسه نشي کولی د دوی د ماهیت یا د دوی د پیدا کیدو په اړه رضایت بښونکې توضیحات وړاندې کړي.
While recognizing these powers and acknowledging their existence and effects, science has not been able to offer any satisfactory explanations as to what they are or how they come about.
یہ بات، یقیناً، ان دیگر کئی نفسیاتی مظاہر پر بھی لاگو ہوتی ہے جن کے بارے میں سائنسدان اختلاف رکھتے ہیں اور جنہیں سائنس ابھی تک سمجھنے سے قاصر ہے، یا تو سائنسی شواہد کی کمی کی وجہ سے، یا اس لیے کہ ایسے مظاہر کی تجرباتی طریقوں سے تصدیق نہیں کی جا سکتی۔ ایسا ہی ایک مظہر پیش گوئی کرنے والے یا "مستقبل بین" خواب ہیں جو آئندہ واقعات کی خبر دیتے ہیں، اور جنہیں سگمنڈ فرائیڈ، جدید نفسیاتی تجزیے کے بانی، جو روحانی قوتوں کے انکار کے لیے مشہور تھے، رد یا مسترد نہ کر سکے۔ یہ کیسے ممکن ہے کہ کچھ لوگ مستقبل کے واقعات کو ان کے رونما ہونے سے بہت پہلے محسوس کر کے پہچان لیں؟
This, of course, applies to numerous other psychic phenomena over which scientists are in dispute and which science is still unable to understand, either through lack of scientific evidence or because such phenomena cannot be verified by empirical methods. One such method is premonitory or “prospective” dreams which foretell the future and which Sigmund Freud, the founder of modern psychoanalysis who was well known for his rejection of spiritual powers, was not able to dismiss or deny. How is it possible that some people are able to sense and identify future events long before they actually occur?