Al-Falaq (De Dageraad)

Al-Falaq (De Dageraad) - In de schaduw van de Qur'an | Quran Course

Deze soera, samen met de volgende, de Mensheid, bevat een opdracht van God, in de eerste plaats aan Zijn Profeet ﷺ en in de tweede plaats aan de gelovigen in het algemeen, om hun toevlucht bij Hem te zoeken en Zijn bescherming in te roepen tegen elke bron van angst, subtiel of zichtbaar, bekend of onbekend. Het is alsof God — onbegrensd is Hij in Zijn glorie — Zijn wereld van zorg ontvouwt en de gelovigen in Zijn bewaking neemt. Hij roept hen vriendelijk en liefdevol op om Zijn zorg op te zoeken, waardoor zij zich veilig en in vrede zullen voelen. Het is alsof Hij tot hen zegt: Ik weet dat jullie hulpeloos zijn en omringd door vijanden en angsten. Kom naar Mij voor veiligheid, tevredenheid en vrede. Daarom beginnen de twee soera's met: "Zeg: ik zoek toevlucht bij de Heer van de dageraad", en: "Zeg: ik zoek toevlucht bij de Heer van de mensheid." Er zijn verschillende overleveringen over de openbaring en de populariteit van deze twee soera's doorgegeven. Ze passen allemaal goed bij bovenstaande uitleg dat God, de Meest Barmhartige, Zijn zorg en bescherming aanbiedt aan Zijn trouwe dienaren. De Boodschapper van God ﷺ hield zeer veel van deze twee soera's, zoals duidelijk blijkt uit zijn overleveringen.

This sūrah, along with the following one, Mankind, contains a directive from God primarily to His Prophet and secondly to the believers at large, to take refuge in Him and seek His protection in the face of any source of fear, subtle or apparent, known or unknown. It is as if God — limitless is He in His glory — is unfolding His world of care, and embracing the believers in His guard. He is kindly and affectionately calling on them to resort to His care through which they will feel safe and at peace. It is as if He is saying to them: I know that you are helpless and surrounded by foes and fears. Come to Me for safety, contentment and peace. Hence, the two sūrahs start with, “Say: I seek refuge in the Lord of the Daybreak,” and, “Say: I seek refuge in the Lord of mankind.” Several accounts have been handed down concerning the revelation and popularity of these two sūrahs. They all fit in neatly with the above interpretation that God, the Most Merciful, offers His care and shelter to His faithful servants. God’s Messenger loved these two sūrahs profoundly, as is clearly apparent in his traditions.

`Uqba ibn `Āmir, een metgezel van de Profeet ﷺ, verhaalt dat de Profeet ﷺ tot hem zei: “Heb je niet gehoord over de bijzondere verzen die vannacht zijn geopenbaard: ‘Zeg: Ik zoek toevlucht bij de Heer van de dageraad,’ en ‘Zeg: Ik zoek toevlucht bij de Heer van de mensheid.’“ [Overgeleverd door Mālik, Muslim, al-Tirmidhī, Abū Dāwūd en al-Nasā’ī.] Jābir, een metgezel van de Profeet ﷺ, zei: “De Boodschapper van God ﷺ zei eens tegen mij: ‘Jābir! Reciteer!’ en ik vroeg: ‘Wat zal ik reciteren?’ Hij antwoordde: ‘Reciteer: “Zeg: Ik zoek toevlucht bij de Heer van de dageraad,” en “Zeg: Ik zoek toevlucht bij de Heer van de mensheid.”’ Dus reciteerde ik ze, en hij merkte op: ‘Reciteer ze [zo vaak je kunt], want je zult nooit iets reciteren dat hieraan gelijk is.’“ [Overgeleverd door al-Nasā’ī.] Dharr ibn Ĥubaysh vertelde dat hij bij Ubayy ibn Ka`b, een metgezel van de Profeet ﷺ, informeerde naar al-Mu`awwadhatayn, een naam die verwijst naar deze twee soera’s samen, en zei: “Abū al-Mundhir! Je broeder, Ibn Mas`ūd, zegt dit en dat. (Gedurende enige tijd had Ibn Mas`ūd de onjuiste indruk dat deze twee soera’s geen deel uitmaakten van de Qur’ān, maar hij erkende later zijn vergissing.) Wat vind jij hiervan?” Hij antwoordde: “Ik heb de Boodschapper van God ﷺ hierover ondervraagd, en hij vertelde mij dat hij was opgedragen de tekst van deze soera’s te zeggen, en dat hij die opdracht had uitgevoerd. Wij zeggen zeker hetzelfde als wat de Boodschapper van God ﷺ heeft gezegd.” [Overgeleverd door al-Bukhārī.] Al deze verhalen werpen krachtig licht op die onderliggende factor van Gods goedheid en liefde waarop de twee soera’s de aandacht vestigen.

`Uqba ibn `Āmir, a Companion of the Prophet, reports that the Prophet said to him: “Have you not heard the unique verses that were revealed last night, “Say: ‘I seek refuge in the Lord of the Daybreak,’ and ‘Say: I seek refuge in the Lord of mankind.’“ [Related by Mālik, Muslim, al-Tirmidhī, Abū Dāwūd and al-Nasā’ī.] Jābir, the Prophet’s Companion, said: “God’s Messenger said to me once, ‘Jābir! Recite!’ and I asked, ‘What shall I recite?’ He replied, ‘Recite, ‘Say: I seek refuge in the Lord of the Daybreak,’ and ‘ Say: I seek refuge in the Lord of mankind.’ So I recited them and he commented, ‘Recite them [as often as you can] for you shall never recite anything equivalent to them.’“ [Related by al-Nasā’ī.] Dharr ibn Ĥubaysh said that he had inquired from Ubayy ibn Ka`b, the Prophet’s Companion, about al-Mu`awwadhatayn, a name that refers to these two sūrahs together, saying, “Abū al-Mundhir! Your brother, Ibn Mas`ūd says so and so. (For some time Ibn Mas`ūd was under the false impression that these two sūrahs were not part of the Qur’ān, but he later admitted his mistake.) What do you think of that?” He replied, “I asked God’s Messenger about this and he told me that he had been instructed to say the text of these sūrahs and he had carried out the instruction. We surely say the same as God’s Messenger had said.” [Related by al-Bukhārī.] All these reports throw powerful light on that underlying factor of God’s kindness and love to which the two sūrahs draw attention.

God – onbegrensd is Hij in Zijn heerlijkheid – noemt Zichzelf in deze soera de Heer van de dageraad. Het Arabische woord falaq betekent eenvoudigweg ‘dageraad’, maar het kan ook worden opgevat als ‘het hele verschijnsel van de schepping’, met verwijzing naar alles wat tot leven ontspringt. Deze uitleg wordt ondersteund door het woord van God in soera 6, Het vee: “God is het die het graan en de steen van het fruit splijt (fāliq). Hij brengt het levende voort uit wat dood is ... Hij is degene die de dag doet aanbreken (fāliq). Hij heeft de nacht gemaakt tot [een bron van] rust, en de zon en de maan tot berekening.” (6: 95-96) Als de betekenis ‘dageraad’ wordt aangenomen, wordt er bij de Heer van de dageraad toevlucht gezocht tegen het onzichtbare en het mysterieuze, Hij die veiligheid schenkt wanneer Hij het licht van de dag doet ontvlammen. Indien falaq echter wordt opgevat als ‘schepping’, dan wordt bij de Heer van alle schepping toevlucht gezocht tegen het kwaad van een of ander schepsel. In beide gevallen blijft de harmonie met het thema van de soera bewaard.

God — limitless is He in His glory — refers to Himself in this sūrah as the Lord of the daybreak. The Arabic term, falaq, simply means ‘daybreak’, but it could be taken to mean ‘the whole phenomenon of creation,’ with reference to everything springing forth into life. This interpretation is supported by God’s saying in Sūrah 6, Cattle: “It is God who splits (fāliq) the grain and the fruit- stone. He brings forth the living out of that which is dead ... He is the One who causes the day to break (fāliq). He has made the night to be [a source of] stillness, and the sun and the moon for reckoning.” (6: 95-96) If the meaning ‘daybreak’ is adopted, refuge is being sought from the unseen and the mysterious with the Lord of the daybreak, who bestows safety as He kindles the light of day. If, however, fāliq is taken to mean ‘creation’, then refuge from the evil of some creature is being sought with the Lord of all creation. In both cases, harmony with the theme of the sūrah is maintained.

„Tegen het kwaad van alles wat Hij geschapen heeft.” (Vers 2) De zinsnede kent geen uitzonderingen of nadere bepalingen. Het wederzijds contact tussen verschillende schepselen brengt, hoewel het ongetwijfeld voordelig is, ook enig kwaad met zich mee. Daarvoor zoeken de gelovigen bij God toevlucht, om het goede dat zo'n contact voortbrengt te bevorderen. Want Hij die die schepselen heeft geschapen, is zeker in staat de juiste omstandigheden te scheppen die hen op een weg leiden waarop alleen de heldere kant van hun contact overheerst.

“From the evil of anything that He has created.” (Verse 2) The phrase contains no exceptions or specifications. Mutual contact between various creatures, though no doubt advantageous, brings about some evil. Refuge from it is sought with God by the believers in order to encourage the goodness such a contact produces. For He who created those creatures is surely able to provide the right circumstances that lead them on a course where only the bright side of their contact prevails.

"Van het kwaad van de duisternis [d.w.z. ghāsiq] wanneer deze samenkomt [d.w.z. waqab]." (vers 3) Vanuit taalkundig oogpunt betekent ghāsiq 'in grote hoeveelheid uitstromen', en waqb is de naam voor een klein gat in een berg waaruit water naar buiten komt, terwijl waqab het werkwoord is dat zo'n handeling aanduidt. Hier wordt waarschijnlijk de nacht bedoeld, met alles wat erbij hoort wanneer zij snel de wereld overspoelt. Dat is op zichzelf al angstaanjagend. Bovendien vult het onze harten met de mogelijkheid van een onbekend, onverwacht ongemak veroorzaakt door een wild dier, een gewetenloze schurk, een aanvallende vijand of een sissend giftig schepsel, evenals angsten en zorgen [die kunnen leiden tot depressie en onrust], kwade gedachten en驱驱 hartstochten die in het donker kunnen opleven, wanneer men 's nachts alleen is. Dit is het kwaad waartegen de gelovige de bescherming van God nodig heeft.

“From the evil of darkness [i.e. ghāsiq] when it gathers [i.e. waqab].” (Verse 3) From a linguistic point of view, ghāsiq, means ‘substantially pouring out’ and waqb is the name given to a little hole in a mountain through which water issues forth, while waqab is the verb denoting such an action. What is probably meant here is the night, with all that accompanies it when it rapidly engulfs the world. This is terrifying in itself. In addition it fills our hearts with the possibility of an unknown, unexpected discomfort caused by a savage beast, an unscrupulous villain, a striking enemy or a hissing poisonous creature, as well as anxieties and worries [which may lead to depression and uneasiness], evil thoughts and passions that are liable to revive in the dark, during one’s state of solitude at night. This is the evil against which the believer needs God’s protection.

"Tegen het kwaad van de tovenaressen die op knopen blazen," (vers 4) verwijst naar verschillende vormen van magie, hetzij door de lichamelijke zintuigen van mensen te misleiden, hetzij door hun wilskracht te beïnvloeden en ideeën op hun emoties en geest over te brengen. Het vers doelt in het bijzonder op een vorm van toverij die in die tijd in Arabië door vrouwen werd beoefend, die knopen in touwtjes legden en er met een vervloeking op bliezen.

“From the evil of conjuring witches,” (Verse 4) refers to various types of magic, whether by deceiving people’s physical senses or by influencing their will-power and projecting ideas onto their emotions and minds. The verse specially refers to a form of witchcraft carried out by women in Arabia at the time who tied knots in cords and blew upon them with an imprecation.

Magie is het teweegbrengen van illusies, afhankelijk van de plannen van een tovenaar, en zij biedt geen enkel nieuw feit en verandert de aard der dingen niet. Zo beschrijft de Koran magie wanneer zij het verhaal van Mozes vertelt in soera 20, Ţā Hā: “Zij [de tovenaars van Farao] zeiden: ‘Mozes, zul jij je staven eerst neerwerpen, of zullen wij de eersten zijn die werpen?’ Hij zei: ‘Werp de jouwe maar neer.’ En door de kracht van hun magie leken hun touwen en staven hem alsof zij voortsnelden. Mozes voelde een heimelijke vrees in zich opkomen. Maar Wij zeiden: Vrees niet! Jij zult de overhand krijgen. Werp wat in je rechterhand is! Het zal opslokken wat zij hebben gemaakt. Wat zij hebben gemaakt, is slechts het bedrieglijke schouwspel van toverij. Waar hij ook komt, een tovenaar zal nooit slagen.’” (20: 65-69).

Magic is the production of illusions, subject to a magician’s designs, and it does not offer any kind of new facts or alter the nature of things. This is how the Qur’ān describes magic when relating the story of Moses in Sūrah 20, Ţā Hā: “They [Pharaoh’s magicians] said, Moses, Will you throw down your gear first or shall we be the first to throw?’ He said: ‘Throw down yours.’ And by the power of their magic, their cords and staffs appeared to him as though they were running. Moses conceived a secret fear within him. But We said: Fear not! You shall have the upper hand. Throw that which is in your right hand! It will swallow up that which they have made. That which they have made is but the deceitful show of witchcraft. Come where he may, a magician shall never be successful.’“ (20: 65-69).

Zo veranderden hun touwen en stokken in werkelijkheid niet in slangen, maar het leek zo voor de toeschouwers, Mozes inbegrepen, tot het punt dat hij zich van binnen onbehaaglijk voelde. Hij werd tot bedaren gebracht door de verandering van zijn eigen stok in een echte slang, door toedoen van God, om de nepslangen te vernietigen.

Thus, their cords and staffs did not actually turn into snakes but it seemed so to the onlookers, Moses included, to the point where he felt uneasy inside. He was restrained by the transformation of his own stick into a real snake, by God’s doing, to destroy the phoney ones.

Dit is de aard van magie zoals wij die dienen op te vatten. Daarmee is een tovenaar in staat de geest van andere mensen te beïnvloeden, zodat zij denken en handelen naar zijn eigen ingevingen. Wij gaan hier niet verder op in. Het is inderdaad een kwaad waartegen de bescherming van God moet worden ingeroepen.

This is the nature of magic as we ought to conceive it. Through it a magician is capable of influencing other people’s minds, causing them to think and act according to his own suggestions. We refrain from going any further with this. It is indeed an evil from which God’s protection needs to be sought.

Een aantal niet-onderbouwde berichten, waarvan sommige door betrouwbare bronnen zijn aangehaald, beweren dat Labīd ibn al-A`şam, een Jood, de Profeet betoverde nadat hij zich in Madinah had gevestigd, waardoor de Profeet ﷺ enkele dagen of maanden onder invloed stond. Volgens sommige versies meende hij gemeenschap te hebben met zijn echtgenotes terwijl dit niet zo was, en volgens andere meende hij iets te hebben gedaan terwijl hij dat niet had gedaan. Volgens deze berichten werd hij uit een dergelijke toestand verlost door deze soera en de volgende, Mensheid (An-Naas), te reciteren.

A few unsupported reports, some of which have been quoted by authentic sources, allege that after the Prophet had settled in Madinah, Labīd ibn al-A`şam, a Jew, put a magic spell on him that affected the Prophet for several days or months so that, according to some versions, he felt he was having marital relations with his wives when he was not; or, according to others, thought of having done something when he had not. According to these reports, by reciting this sūrah and the next one, Mankind, he was released from such a state.

Maar deze verhalen spreken zichzelf tegen met het idee van de onfeilbaarheid van de Profeet in woord en daad, en zij stroken niet met het geloof dat al zijn handelingen een richtsnoer vormen voor de islamitische levenswijze van alle moslims. Bovenal zijn ze in strijd met de uitspraken van de Qur'ān, die met nadruk ontkennen dat hij op enigerlei wijze door magie beïnvloed werd, zoals sommige tegenstanders van de islam beweren. Daarom verwerpen wij zulke verhalen, op grond van het uitgangspunt dat de Qur'ān de uiteindelijke maatstaf is, en dat traditiën die door slechts één overleveraar zijn doorgegeven, buiten beschouwing worden gelaten bij zaken die het geloof betreffen. Deze verhalen hebben niet de vereiste ondersteuning gehad, en juist die is een essentiële voorwaarde voor een traditie om als authentiek aanvaard te worden.

But surely these stories contradict the very idea of the Prophet’s infallibility in word and deed and do not agree with the belief that all his actions are indicative of the Islamic way of life for all Muslims. Above all, they conflict with the Qur’ānic statements emphatically denying his being influenced by any kind of magic whatsoever, as claimed by some opponents of Islam. Hence, we dismiss such stories, on the grounds that the Qur’ān is the ultimate arbiter, and that singularly narrated traditions are left out in matters concerning faith. These stories have not had proper backing, which is an essential qualification for a tradition to be accepted as authentic.

Wat deze verhalen nog zwakker maakt, is dat de twee soera's in Mekka zijn geopenbaard, terwijl deze verhalen het incident beschrijven als iets dat enkele jaren later, in Medina, heeft plaatsgevonden! "En van het kwaad van de nijdige wanneer hij nijd koestert." (Vers 5) Nijd is het kwaadaardige, misgunnende gevoel dat iemand koestert jegens een ander die een gunst van God heeft ontvangen. Het gaat ook gepaard met een zeer sterk verlangen dat zulke gunsten een einde nemen. Het is ook mogelijk dat de benijdde door zulke ongegronde wrok enig nadeel ondervindt.

What weakens such stories even further is that the two sūrahs were revealed in Makkah while these stories relate the incident as having occurred some years later, in Madinah! “And from the evil of the envious when he envies.” (Verse 5) Envy is the evil, begrudging reaction one feels towards another who has received some favour from God. It is also accompanied by a very strong desire for the end to such favours. It is also possible that some harm to the envied may result from such a baseless grudge.

Dit kan het gevolg zijn van directe fysieke actie door de jaloerse persoon, of van onderdrukte gevoelens alleen.

This may either be the outcome of direct physical action by the envier, or from suppressed feelings alone.

Wij hoeven ons niet ongerust te maken over het feit dat er ontelbare onverklaarbare mysteries in het leven bestaan. Er zijn verschillende verschijnselen waarvoor tot nu toe geen verklaring is gegeven.

We should not be uneasy to learn that there are countless inexplicable mysteries in life. There are several phenomena for which no account has been offered up till now.

Telepathie en hypnose zijn twee van dergelijke voorbeelden.

Telepathy and hypnosis are two such examples.

We mogen het psychologische effect van nijd op de benijde persoon niet ontkennen enkel omdat we op wetenschappelijke wijze en met wetenschappelijke methoden niet kunnen vaststellen hoe dit tot stand komt. Over de geheimen van nijd is maar weinig bekend, en het weinige dat bekend is, is vaak door toeval en bij gelegenheid aan het licht gekomen. Hoe dan ook schuilt er in nijd een kwaad waarvoor de toevlucht en bescherming van God gezocht moet worden. Want Hij, de Meest Vrijgevige, de Meest Barmhartige, die alle dingen weet, heeft de Profeet ﷺ en zijn volgelingen opgedragen Zijn toevlucht te zoeken tegen zulk kwaad. Alle islamitische denkscholen zijn het er unaniem over eens dat God Zijn dienaren altijd zal beschermen tegen zulke kwaden, mits zij Zijn bescherming zoeken zoals Hij hen heeft opgedragen te doen.

We should not try to deny the psychological effects of envy on the envied person just because we cannot ascertain how this takes place by scientific means and methods. Very little is known about the mysteries of envy and the little that is known has often been uncovered by chance and coincidence. In any case, there is in envy an evil from which the refuge and protection of God must be sought. For He, the Most Generous, Most Merciful, who knows all things, has directed the Prophet and his followers to seek His refuge from such evil. It is unanimously agreed by all Islamic schools of thought that God will always protect His servants from such evils, should they seek His protection as He has directed them to do.

Al-Bukhārī verhaalt dat ʿĀʾisha zei: “De Profeet ﷺ blies in beide handen wanneer hij naar bed ging om te slapen, en reciteerde: ‘Zeg: Hij is God, de Ene...’ en: ‘Zeg: Ik zoek toevlucht bij de Heer van de Dageraad...’ en: ‘Zeg: Ik zoek toevlucht bij de Heer van de mensheid,’ en, beginnend bij zijn hoofd, streek hij met zijn handpalmen over zijn gezicht en het voorste deel van zijn lichaam, voordat hij ze over de rest van zijn lichaam liet gaan. Dit deed hij drie keer.” [Also related by Abū Dāwūd, al-Tirmidhī and al-Nasā’ī.]

Al-Bukhārī relates that `Ā’ishah said: “The Prophet would blow into both hands when getting into bed to sleep, and recite: ‘Say: He is God, the One...’ and, ‘Say: I seek refuge in the Lord of the Daybreak...’ and, ‘Say: I seek refuge in the Lord of mankind,’ and, starting with his head, he would run his palms over his face and the front part of his body, before running them over the rest of his body. He did this three times.” [Also related by Abū Dāwūd, al-Tirmidhī and al-Nasā’ī.]

Al-Falaq (De Dageraad)

Overzicht

Bescherming tegen het kwaad