Al-Fīl (De Olifant)
Al-Fīl (The Elephant)
In de Naam van God, de Heer van Genade, de Altijddure Barmhartige.
In the Name of God, the Lord of Grace, the Ever Merciful.
Ben je niet op de hoogte van hoe jouw Heer de mensen van de Olifant behandelde? (1)
Are you not aware how your Lord dealt with the people of the Elephant? (1)
Heeft Hij hun verraderlijke plan niet volledig dwarsboomd, (2)
Did He not utterly confound their treacherous plan, (2)
en stuur zwermen vogels tegen hen, (3)
and send against them flocks of birds, (3)
die hen bestookten met stenen van zand en klei?
which pelted them with stones of sand and clay?
(4)
(4)
Zo maakte Hij hen als dorre bladeren die zijn opgegeten. (5)
Thus He made them like stalks of devoured leaves. (5)
Historische Achtergrond
Historical Background
Deze soera verwijst naar een zeer bekend incident op het Arabisch Schiereiland dat plaatsvond voor het begin van de islamitische boodschap. Het incident laat zeer duidelijk zien hoe God het heilige gebied beschermde, dat Hij het middelpunt wilde maken van de laatste verlichting, de wieg van het nieuwe geloof, van waaruit het zijn gezegende mars zou beginnen om de tijd van onwetendheid (Jahiliyyah) uit alle hoeken van de wereld te vernietigen en in de plaats daarvan Gods onfeilbare leiding te vestigen.
This sūrah refers to a widely famous incident in the Arabian Peninsula which took place before the commencement of the Islamic message. The incident shows very clearly how God protected the sacred area, which He willed to be the focal point of the last enlightenment, the cradle of the new faith, from where it was to begin its blessed march to exterminate jāhiliyyah from all corners of the world and to establish in its place God’s infallible guidance.
De verschillende verslagen over dit incident vertellen dat nadat de Abyssiniërs de Perzen uit Jemen hadden verdreven en daar hun heerschappij hadden gevestigd, de Abyssinische gouverneur van Jemen, Abrahah, een prachtig luxueuze kerk bouwde en deze de naam gaf van de toenmalige Abyssinische keizer. Hij deed dit nadat hij de liefde en het enthousiasme van de Jemenitische Arabieren had waargenomen — hetzelfde als dat werd gevoeld in heel het Arabische land — voor de Kaaba, de Heilige Moskee in Makkah. Zijn doel met het bouwen van de kerk was om de Arabieren hun gehechtheid aan de Moskee in Makkah te doen laten varen en zich in plaats daarvan tot zijn nieuwe luxueuze kerk te wenden.
The various reports about this incident relate that after the Abyssinians had expelled the Persians from Yemen and established their rule there, the Abyssinian governor of Yemen, Abrahah, built a superbly luxurious church giving it the name of the then Abyssinian Emperor. He did this after he had observed the love and enthusiasm of Yemeni Arabs — the same as those felt all over the Arab land — for the Ka`bah, the Sacred Mosque at Makkah. His purpose behind building the church was to make the Arabs forsake their attachment to the Mosque at Makkah and turn instead to his new luxurious church.
Maar de Arabieren keerden zich niet af van hun historische heiligdom. Zij beschouwden zichzelf als de afstammelingen van Abraham en Ismaël, die het Huis bouwden, wat de naam was die zij vaak gebruikten voor de Kaaba. Voor hen was dit feit een bron van trots, in lijn met hun traditie om hun voorvaderen te eren. Hoe ijdel en hol zij ook waren, hun overtuigingen waren in hun eigen ogen beter en diepgaander dan die van de mensen van eerdere openbaringen [d.w.z. de Joden en Christenen]. Zij beschouwden deze religies als tegenstrijdig en zinloos.
But the Arabs did not turn away from their historical shrine. They believed themselves to be the descendants of Abraham and Ishmael who built the House, which is the name they often used for the Ka`bah. For them, this fact was a source of pride in line with their tradition of honouring their forefathers. Vain and hollow as they were, their beliefs were, in their eyes, better and more profound than those of the people of earlier revelations [i.e. the Jews and Christians]. They viewed these religions as contradictory and futile.
Een rationalistisch standpunt
A Rationalist View
Versies van deze gebeurtenis variëren met betrekking tot de beschrijving van de vogelzwermen, hun omvang, de aard van de stenen en de wijze waarop deze effect hadden. Sommige verslagen voegen toe dat er dat jaar pokken en mazelen uitbraken in Makkah. Degenen die geneigd zijn de schaal van wonderen en onbekende verschijnselen te beperken, in een poging alle gebeurtenissen te verklaren als het resultaat van de werking van natuurlijke fenomenen die ons bekend zijn, geven de voorkeur aan een verklaring van deze gebeurtenis als een daadwerkelijke uitbraak van pokken en mazelen die het leger trof. Zij leggen verder uit dat de ‘vogels’ vliegen of muggen hadden kunnen zijn die ziektekiemen bij zich droegen. Het woord ‘vogel’ verwijst in het Arabisch naar alles wat vliegt. Bij het verklaren van deze soera in zijn eigen commentaar op dit deel van de Qur’ān, zegt imam Muĥammad `Abduh:
Versions of this event vary with regard to the description of the bird flocks, their size, the nature of the stones and the manner of their effect. Some accounts add that smallpox and measles broke out in Makkah that year. Those who are inclined to limit the scale of miracles and unfamiliar phenomena, seeking to explain all events as resulting from the operation of natural phenomena that are familiar to us, prefer to explain this event as an actual outbreak of smallpox and measles that afflicted the army. They further explain that the ‘birds’ could have been flies or mosquitoes carrying germs. The word ‘bird’ in Arabic refers to all that flies. Explaining this sūrah in his own commentary on this part of the Qur’ān, Imām Muĥammad `Abduh says:
Op de tweede dag brak er een epidemie van pokken en mazelen uit onder de soldaten van Abrahah. `Ikrimah zegt: “Het was de eerste keer dat pokken verschenen in Arabia.” Ya`qūb ibn `Utbah zegt: “Dat was het jaar waarin mazelen en pokken in Arabia verschenen. De ziekten hadden een bijna ongeëvenaard effect op hun lichamen: hun vlees begon af te brokkelen. De soldaten en hun bevelhebber waren vol afschuw en vluchtten weg. Abrahah werd ook getroffen. Zijn vlees bleef van zijn lichaam afvallen, vinger voor vinger, totdat uiteindelijk zijn borstkas uiteenviel en hij stierf in Sana`ā’.”
On the second day, a smallpox and measles epidemic broke out among Abrahah’s soldiers. `Ikrimah says: “It was the first time smallpox had appeared in the Arabia.” Ya`qūb ibn `Utbah says: “That was the year when measles and smallpox appeared in Arabia. The diseases had an almost unparalleled effect on their bodies: their flesh began to fall apart. The soldiers and their commander were horror-stricken and ran away. Abrahah was also hit. His flesh continued falling off his body, finger by finger, until eventually his chest broke up and he died at Sana`ā’.
Dit is wat verschillende overleveringen hebben vermeld en wat logischerwijs aanvaardbaar is. Deze soera laat ons zien dat pokken en mazelen werden veroorzaakt door harde stenen, gedragen en geworpen op de soldaten door kolossale zwermen vogels die door winden worden geholpen op hun weg.
Natuurverschijnselen en de macht van God
Natural Phenomena And God’s Power
Deze aanname [van pokken of mazelen als gevolg van klei die besmet is met de ziektekiemen van die ziekten] die door de kundige imam wordt aangevoerd, staat in contrast met een verklaring die in sommige overleveringen wordt opgenomen, waarin wordt beschreven dat de stenen die door de vogels werden geworpen, ervoor zorgden dat de hoofden en lichamen van de Abyssiniërs uiteenvielen. Er wordt gesproken over de stenen die door hun lichamen boorden, waardoor zij als resten van droge bladeren achterbleven. Voor ons weegt geen van beide verklaringen zwaarder dan de andere in het manifesteren van de macht van God, noch biedt het een betere verklaring van de gebeurtenis. Beide zijn gelijk wat betreft hun mogelijkheid en de demonstratie van de macht van God. Of de natuurverschijnselen die aan de mens bekend en vertrouwd zijn werkten om de mensen te vernietigen die God wilde laten vernietigen, of Zijn doel werd bereikt door een goddelijke regel en verschijnselen waarvan de mens geen kennis heeft, is naar ons inziens precies hetzelfde.
This assumption [of smallpox or measles resulting from clay infected with the germs of those diseases] advanced by the well-versed Imam is contrasted with one included in some narratives, describing the stones thrown by the birds as causing the heads and bodies of the Abyssinians to split. They speak of the stones boring through their bodies, leaving them like remnants of dry leaves. To us, neither of the two explanations outweighs the other in manifesting God’s might, or provides a better explanation of the event. Both are the same with regard to their possibility and the demonstration of God’s power. Whether the natural phenomena known and familiar to man operated to destroy the people God willed to be destroyed, or His purpose was accomplished through some divine rule and phenomena of which man has no knowledge, are in our view exactly the same.
De goddelijke natuurwetten worden niet beperkt door de grenzen van de menselijke kennis of wat voor hem bekend is. Want de mens kent slechts het deel dat God voor hem stelt, en slechts datgene wat past bij zijn begrip en denken. Daarom zijn zogenaamde wonderen onderdeel van de natuurwetten die door God zijn vastgesteld, maar zij zijn slechts wonderen wanneer ze worden gemeten aan de hand van menselijke kennis en ervaring.
The divine rules of nature are not circumscribed by the boundaries of man’s knowledge or what is familiar to him. For man knows only the fraction which God puts before him, and only that which suits his understanding and thought. Hence, so-called miracles are part of the rules of nature laid down by God, but they are miracles only when measured by human knowledge and experience.
Daarom is er geen reden tot onrust of twijfel wanneer men wordt geconfronteerd met een bovennatuurlijke gebeurtenis.
Hence, there is no need for unease or doubt when faced with a supernatural event.
Een monumentale gebeurtenis
A Momentous Event
Laten we nu de tekst van de soera zelf onderzoeken en proberen de betekenis van het verhaal te begrijpen.
Let us now examine the text of the sūrah itself and try to understand the significance of the story.
“Ben je niet op de hoogte van hoe jouw Heer de mensen van de Olifant heeft behandeld?” (Vers 1) Het is een vraag die de aandacht vestigt op de wonderen die bij het incident zelf betrokken waren en die de grote betekenis ervan benadrukt. Het incident was zo bekend bij de Arabieren dat zij het beschouwden als een soort begin van de geschiedenis. Zij zouden zeggen: ‘Dit incident gebeurde in het jaar van de Olifant’, en: ‘Dat gebeuren vond twee jaar voor het jaar van de Olifant plaats’, of: ‘Dit dateert van tien jaar na het jaar van de Olifant’. Het is algemeen bekend dat de Profeet ﷺ werd geboren in het jaar van de Olifant zelf. Dit is wellicht een van de fascinerend perfecte ordeningen van de goddelijke wil.
“Are you not aware how your Lord dealt with the people of the Elephant?” (Verse 1) It is a question that draws attention to the wonders involved in the incident itself and stresses its great significance. The incident was so well known to the Arabs that they used to consider it a sort of beginning of history. They would say, ‘This incident happened in the year of the Elephant’, and, ‘That event took place two years before the year of the Elephant’, or, ‘This dates to ten years after the year of the Elephant’. It is well known that the Prophet was born in the year of the Elephant itself. This is perhaps one of the fascinatingly perfect arrangements of divine will.
De soera heeft het dan niet over iets dat de Arabieren niet wisten. Het is een herinnering aan een gebeurtenis die hen goed bekend was, met als doel iets te bereiken dat verder gaat dan enkel de feitelijke herinnering eraan.
The sūrah then is not relating to the Arabs something they did not know. It is a reminder of an event well known to them, aiming at achieving something beyond actual remembrance of it.
Na deze inleidende opmerking vertelt de soera de rest van het verhaal in de vorm van een retorische vraag: “Heeft Hij hun verraderlijke plan niet volledig verijdeld?” (Vers 2) Dit betekent dat de plannen van het volk van de Olifant nutteloos waren, onbekwaam om ook maar iets te bereiken. Ze waren als iemand die de weg kwijt was en daarom zijn bestemming niet kon bereiken. Misschien is dit een herinnering voor de Quraysh aan de genade die God hen schonk toen Hij het Huis beschermde en bewaarde op een moment dat zij zich te zwak voelden om de machtige agressor, het volk van de Olifant, het hoofd te bieden.
After this opening note, the sūrah tells the rest of the story in the form of a rhetorical question: “Did He not utterly confound their treacherous plan?” (Verse 2) This means that the designs of the people of the Elephant were useless, incapable of achieving anything at all. They were like someone who had lost his way and thus could not arrive at his destination. Perhaps this is a reminder to the Quraysh of the grace God bestowed on them when He protected and preserved the House at a time when they felt too weak to face the mighty aggressors, the people of the Elephant.