Nadat de soera ons zo heeft meegenomen op een brede ronde langs inspirerende universele scènes, brengt de soera ons terug naar haar hoofdonderwerp, namelijk de goede zeden en morele waarden die de Qur’ān beoogt te vestigen in de moslimgemeenschap. Opnieuw zien we dat de Qur’ān wil dat harten worden gezuiverd zodat ze stralend zijn, als een weerspiegeling van het grote licht dat God in de hemelen en de aarde heeft geplaatst.

Having thus taken us on a broad round of inspiring universal scenes, the sūrah brings us back to its main theme, namely good manners and moral values the Qur’ān aims to establish in the Muslim community. Once more we see that the Qur’ān wants hearts to be purified so as to be bright, reflecting the great light God has placed in the heavens and the earth.

Eerder in de soera werd melding gemaakt van mensen die niet door hun zaken of commerciële transacties worden afgeleid van hun plichten om God te gedenken, regelmatig de gebeden te verrichten en hun armenbelasting (Zakah) te betalen. Het belichtte ook de situatie van de ongelovigen, hun daden, de lagen van duisternis waarin zij leven en hun uiteindelijke lot. Nu spreekt de soera over de hypocrieten die niets profiteren van de duidelijke tekenen die God om hen heen heeft geplaatst, of van Zijn openbaringen die alle zaken het meest duidelijk maken. Zij keren hun rug naar goddelijke leiding. Hoewel zij verklaren gelovigen te zijn, is hun houding merkbaar anders dan die van de gelovigen die de Boodschapper van God ﷺ gehoorzamen en tevreden zijn met zijn oordeel in hun zaken en geschillen. In schril contrast met hun arrogantie, bevestigt het gedrag van de gelovigen wat zij verklaren. En het zijn de gelovigen die God heeft beloofd te vestigen in het land, waar zij in staat zullen zijn hun geloof te praktiseren en hun leven te leiden in overeenstemming met Zijn leerstellingen. Dit is hun beloning voor het aannemen van de juiste houding tegenover God en Zijn Boodschapper ﷺ, en het gehoorzamen van hen in alle situaties, ondanks het feit dat de ongelovigen zich tegen hen verzetten omdat zij dit doen. De soera bevestigt nogmaals dat de ongelovigen God niet kunnen tarten. Zij zullen hun rechtvaardige straf ontvangen in de hel, de slechtste verblijfplaats voor wie dan ook.

Earlier in the sūrah mention was made of people who are not distracted by their business or commercial dealings from their duties of remembering God, attending regularly to prayers and paying their zakāt. It also highlighted the situation of the unbelievers, their deeds, the layers of darkness in which they live and their eventual destiny. Now the sūrah speaks of the hypocrites who benefit nothing by the clear signs God has placed all around them, or by His revelations that set all things most clearly. These turn their backs on divine guidance. Even though they profess to be believers, their attitude is markedly different from that of believers who obey God’s Messenger and are happy with his judgement in their affairs and disputes. In marked contrast to their arrogance, the believers’ behaviour confirms what they profess. And it is the believers that God has promised to establish in the land where they will be able to practise their faith and conduct their lives in line with His teachings. This is their reward for adopting the right attitude towards God and His Messenger, obeying them in all situations, despite the fact that the unbelievers stand in opposition to them for so doing. The sūrah confirms once again that the unbelievers cannot defy God. They will receive their fair punishment in hell, the worst abode for anyone.

“Wij hebben openbaringen neergezonden die de zaken duidelijk maken; en God leidt degene die wil [geleid te worden] op een rechte weg.” (Vers 46) De openbaringen van God bieden helderheid, waardoor het stralende licht van God gezien kan worden. Ze wijzen naar de bronnen van Zijn leiding, waardoor duidelijk wordt wat goed en wat kwaad is. Ze leggen de islamitische levenswijze uiteen zonder ambiguïteit of dubbelzinnigheid. Ze definiëren de goddelijke regels die in het menselijk leven op aarde moeten worden toegepast. Wanneer mensen deze in hun leven toepassen en tot hen toe laten komen voor oordeel in hun geschillen, passen zij een code toe die duidelijk is uiteengezet, wat alle garanties biedt die billijkheid en rechtvaardigheid voor allen verzekeren, en die geen verwarring toelaat tussen waar en onwaar of tussen het toelaatbare en het verbodene.

“We have sent down revelations that make things manifest; and God guides onto a straight way him who wills [to be guided].” (Verse 46) God’s revelations provide clarity, allowing God’s resplendent light to be seen. They point to the sources of His guidance, making clear what is good and what is evil. They set out the Islamic way of life without ambiguity or equivocation. They define the divine rules which must be implemented in human life on earth. When people implement them in their lives and resort to them for judgement in their disputes, they implement a code that is clearly set out, providing all guarantees that ensure equity and justice for all, and which allow no confusion between true and false or permissible and forbidden.

“God leidt degene die wil [geleid wil worden] op een rechte weg.” (Vers 46) De Arabische uitspraak kan ook gelezen worden als “God leidt wie Hij wil op een rechte weg.” Dit is inderdaad de vertaling die door de meeste vertalers is overgenomen. Als we het op deze manier lezen, dan maakt de uitspraak duidelijk dat de wil van God vrij is van alle beperkingen. God heeft echter een weg vastgesteld om leiding te garanderen. Elk menselijk wezen dat zich naar die weg beweegt, zal ongetwijfeld Gods licht en leiding ontvangen. Door de wil van God zal hun pad soepel worden gemaakt totdat zij hun bestemming bereiken. Degenen die zich ervan afkeren, zullen hun leidende licht verliezen en verharden in dwaling. Dat is de wil van God met betrekking tot het bieden van leiding aan de mensheid.

“God guides onto a straight way him who wills [to be guided].” (Verse 46) The Arabic statement could also be read as “God guides whom He wills onto a straight way.” This is indeed the translation adopted by most translators. If we read it in this way then the statement makes clear that God’s will is free from all restriction. However, God has established a way to ensure guidance. Any human being who moves towards that way will definitely receive God’s light and guidance. By God’s will, their path will be made smooth until they reach their destination. Those who turn away from it will lose their guiding light and become hardened in error. Such is God’s will with regard to providing guidance to mankind.

Ware gelovigen hebben een andere houding die hun volledige respect voor het oordeel van God weerspiegelt. Wanneer zij worden opgeroepen zodat de Boodschapper van God ﷺ in hun geschillen kan bemiddelen, weerspiegelt hun reactie de diepe verlichting van hun harten:

True believers have a different attitude that reflects their complete respect for God’s judgement. When they are summoned so that God’s Messenger can arbitrate in their disputes, their reaction reflects the profound enlightenment of their hearts:

“De reactie van de gelovigen, wanneer zij worden opgeroepen tot God en Zijn Boodschapper ﷺ om dat Hij tussen hen mag oordelen, is niets minder dan: ‘Wij hebben gehoord en wij gehoorzamen.’ Zij zijn degenen die succesvol zullen zijn.” (Vers 51)

“The response of believers, whenever they are summoned to God and His Messenger in order that he may judge between them, is none other than, ‘We have heard, and we obey.’ It is they that shall be successful.” (Verse 51)

Dit is een houding van volledige gehoorzaamheid. Er is geen aarzeling, argument of geschil, omdat het een gehoorzaamheid is gebaseerd op het volledige vertrouwen dat het oordeel van God juist en rechtvaardig is, en dat alles wat daarmee in strijd is, gebaseerd is op persoonlijke vooroordelen. Dergelijke gehoorzaamheid getuigt van volledige onderwerping aan God, die leven geeft en het leidt zoals Hij wil. Het demonstreert volledig vertrouwen dat wat God voor mensen kiest, oneindig beter is dan wat zij voor zichzelf kiezen. God, de Schepper, kent Zijn schepping beter dan zij zichzelf kennen.

This is an attitude of complete obedience. There is no hesitation, argument or dispute, because it is an obedience based on complete trust that God’s judgement is right and just, and whatever differs with it is based on personal prejudice. Such obedience testifies to complete submission to God, who gives life and conducts it as He wills. It demonstrates full trust that what God chooses for people is infinitely better than what they choose for themselves. God, the Creator, knows His creation better than they know themselves.

“Zij zijn degenen die succesvol zullen zijn.” (Vers 51) Aangezien God hun zaken regelt, hun relaties organiseert en tussen hen oordeelt op basis van Zijn kennis en rechtvaardigheid, moeten zij in een veel betere positie verkeren dan degenen die in al dergelijke zaken vertrouwen op andere mensen die eveneens een gebrek aan kennis hebben. Bovendien zijn de gelovigen succesvol omdat zij een enkel recht pad volgen dat geen afwijking toestaat.

“It is they that shall be successful.” (Verse 51) Since God conducts their affairs, organizes their relations and judges between them on the basis of His knowledge and justice, they must be in a far better position than those who rely, in all such matters, on other human beings who are similarly short of knowledge. Besides, the believers are successful because they follow a single straight path that allows no deviation.

Zodra de houding van de hypocrieten is besproken en vastgesteld, laat de soera hen achterwege en spreekt zij over de gehoorzame gelovigen. Het schetst de beloning van oprechte gehoorzaamheid en proactief geloof. De eerste aandeel van een dergelijke beloning wordt gegeven in dit leven, voordat de mensheid ter verantwoording wordt geroepen op de Dag van de Opstanding.

Once the attitude of the hypocrites has been discussed and settled, the sūrah leaves them aside and speaks about obedient believers. It outlines the reward of sincere obedience and proactive faith. The first instalment of such reward is given in this life, before human beings are held to account on the Day of Resurrection.

God heeft aan degenen onder jullie die geloven en goede daden verrichten beloofd dat Hij hen met zekerheid de macht op aarde zal geven, op dezelfde manier als Hij degenen die vóór hen leefden, de macht gaf; en dat Hij met zekerheid de religie voor hen zal vestigen die Hij voor hen heeft uitgekozen; en dat Hij met zekerheid hun eerdere staat van angst zal vervangen door een staat van veiligheid. Zij zullen Mij dan alleen aanbidden en geen partners met Mij verenigden. Degenen die na dit ervoor kiezen om ongelovig te zijn, zijn inderdaad goddeloos. (Vers 55)

God has promised those of you who believe and do good deeds that, of a certainty, He will cause them to accede to power on earth, in the same way as He caused those who lived before them to accede to it; and that, of a certainty, He will firmly establish for them the religion which He has chosen for them; and that, of a certainty, He will cause their erstwhile state of fear to be replaced by a state of security. They will thus worship Me alone and associate with Me no partners whatsoever. Those who, after this, choose to disbelieve are indeed wicked. (Verse 55)

Dergelijke is de belofte van God aan de gelovigen die goede daden verrichten en de leiding van de Profeet Muhammad ﷺ volgen. Zij zullen macht worden gegeven en zullen op de aarde worden gevestigd.

Such is God’s promise to the believers who do good deeds and follow the Prophet Muhammad’s guidance. They will be given power and will be established on earth.

Hun staat van angst zal worden vervangen door een staat van geruststelling en veiligheid. De belofte van God zal altijd waar worden. Het is daarom passend om te vragen naar de aard van het geloof en de praktische vervulling van deze belofte door God.

Their state of fear will be replaced by a state of reassurance and security. God’s promise will always come true. It is, then, pertinent to ask about the nature of faith and the practical fulfilment of this promise by God.

“Degenen die na dit kiezen om ongelovig te zijn, zijn inderdaad goddeloos.” (Vers 55) Zij zijn degenen die niet voldoen aan de voorwaarden van God, en daarom geldt de belofte van God niet voor hen.

“Those who, after this, choose to disbelieve are indeed wicked.” (Verse 55) They are the ones who do not meet God’s conditions, and, therefore, God’s promise does not apply to them.

De belofte van God werd eenmaal vervuld en bleef van kracht zolang de moslims aan Zijn voorwaarden voldeden: “Zij zullen Mij op die wijze alleen aanbidden en aan Mij geen partners toekennen.” (Vers 55) Dit omvat elke partner, of het nu gaat om godheden aan wie aanbidding wordt gericht, of om verlangens en ambities. Zij moeten geloven en goede daden verrichten. De belofte van God geldt voor iedereen die aan deze voorwaarden voldoet, en zij blijft van kracht tot het einde van het menselijk leven.

God’s promise was fulfilled once, and remained effective for as long as the Muslims continued to meet His conditions: “They will thus worship Me alone and associate with Me no partners whatsoever.” (Verse 55) This includes any partners, whether in the form of deities to which worship is addressed or desires and ambitions. They must believe and do righteous deeds. God’s promise applies to anyone who meets these conditions, and it remains in force till the end of human life.

Overwinning, macht en veiligheid mogen echter traag op gang komen, maar dit zal slechts het resultaat zijn van een tekortkoming van de gelovigen om aan bepaalde aspecten van de geschetste voorwaarden te voldoen, of hun nalatigheid in het nakomen van een specifieke betrokken plicht. Maar wanneer de moslimgemeenschap heeft geleerd van de beproevingen die zij moet doorstaan en de test heeft doorstaan die God voor hen heeft gesteld; wanneer zij angst hebben getrotseerd en veiligheid hebben gezocht; wanneer zij smachten naar waardigheid nadat zij vernedering hebben geleden; wanneer zij streven naar macht nadat zij zwak zijn geweest; dan zal Gods belofte aan hen worden vervuld, ondanks elke tegenwerkende macht. Er geldt echter één voorwaarde: in hun volharding door testen en beproevingen, en in hun streven naar de vervulling van Gods belofte, moeten de gelovigen altijd gebruikmaken van de middelen die God heeft geschetst en de voorwaarden vervullen die Hij duidelijk heeft gemaakt.

However, victory, power and security may be slow in coming, but this will only be the result of a failure by the believers to meet some aspects of the conditions outlined, or their failure to attend to a particular duty involved. But when the Muslim community has benefited by the trials they have to endure and passed the test God sets for them; when they have endured fear and sought security; when they yearn for dignity after having suffered humiliation; when they aspire to having power after being weak; God’s promise will be fulfilled to them in spite of any opposing power. One proviso applies, however: in their perseverance through tests and trials, and in their aspiration to the fulfilment of God’s promise, the believers must always resort to the means God has outlined and fulfil the conditions He has made clear.