Een aantal factoren verbindt enerzijds de opening van dit passage en het centrale thema van de soera, en anderzijds de belangrijkste onderwerpen die in de laatste passage worden besproken.

A number of factors link the opening of this passage and the central theme of the sūrah on the one hand, and the main topics discussed in the last passage on the other.

Dit passage begint met een nieuwe inspanning om het leven van de moslimgemeenschap te reguleren, door deze te zuiveren van de resterende sporen van de staat van onwetendheid die heerste in de pre-islamitische dagen, en door meer nadruk te leggen op de belangrijkste kenmerken van het nieuwe islamitische leven. Het voegt een duidelijke waarschuwing toe tegen de plannen van de mensen van eerdere religies, in het bijzonder de Joden in Madinah. Het kwaad is diep geworteld in hun karakters. Het is het kenmerk van al hun omgang met de nieuwe moslimgemeenschap in Madinah. Zij leveren zware inspanningen om de groei en vooruitgang ervan te verstoren, in het bijzonder op het gebied van moraliteit, in wederzijdse samenwerking en in solidariteit, wat de basisbron van haar kracht is.

This passage starts with fresh effort to regulate the life of the Muslim community, purging it of the remaining traces of the state of ignorance that prevailed in pre- Islamic days and giving more prominence to the main features of the new Islamic life. It adds a clear warning against the scheming of the people of former religions, particularly the Jews in Madinah. Evil is ingrained in their characters. It is the mark of all their dealings with the new Muslim community in Madinah. They exert strenuous efforts to disrupt its growth and progress, particularly in morality, in mutual co-operation and in solidarity which are the basic source of its strength.

De nieuwe passage herhaalt de basisregel die de centrale fundering vormt van de nieuwe moslimgemeenschap. Dat is het geloof in de absolute eenheid van God. Inderdaad, het leven zelf van de moslimgemeenschap en haar levenscode vloeien voort uit dit fundamentele geloof.

The new passage reiterates the basic rule that is the central foundation of the new Muslim community. That is the belief in the absolute oneness of God. Indeed, the very life of the Muslim community and its code of living emanate from this basic belief.

Voor dit passage behandelde de soera verschillende onderwerpen, waaronder het familiesysteem en de sociale organisatie van de moslimgemeenschap. Het laatste passage ging over het gezin, de structuur ervan, de methoden voor de bescherming ervan en de banden die de structuur ervan versterken. Dit nieuwe passage behandelt sociale banden binnen de moslimgemeenschap die verder gaan dan het gezin, maar er wel mee verbonden blijven. De link tussen deze kwesties wordt gevormd door de verwijzing naar ouders en naar relaties die verder gaan dan het ouderschap. Inderdaad, de perceptie van deze banden vindt plaats als een resultaat van de zorgzame en liefdevolle relaties binnen het gezin. Dergelijke zorg en liefde beginnen al snel de strikte familiebanden te overstijgen, om zo voor anderen te zorgen. Zonder de liefde en vriendelijkheid die binnen het gezin heersen, zouden mensen niet in staat zijn om veel zorg te tonen voor anderen met wie zij geen familiebanden hebben.

Aanbid God alleen en stel niets aan Hem als partner. Wees goed voor je ouders en je verwanten, voor wezen, de behoeftigen, de buurman die aan u verwant is en de buurman die een vreemde is, de metgezel, de reiziger en degenen die uw rechterhand bezit. God houdt niet van degenen die hoogmoedig en opschepperig zijn.

Worship God alone and do not associate with Him any partners. Be kind to your parents and near of kin, to orphans, the needy, the neighbour who is related to you and the neighbour who is a stranger, the friend by your side, the wayfarer, and those whom your right hands possess. God does not love those who are arrogant and boastful.

(Vers 36)

(Verse 36)

De passage begint met een duidelijk gebod om God alleen te aanbidden en een duidelijk verbod op het toekennen van partners aan Hem. We merken op dat dit vers begint met een voegwoord dat het verbindt met de voorafgaande bevelen die betrekking hebben op het gezin en de zaken daarvan. Dit dient om de totale eenheid te benadrukken die alle aspecten van het islamitische geloof doordringt. Islam is niet louter een aantal overtuigingen die onze geest accepteert, noch is het een verzameling rituelen en daden van aanbidding, noch een wereldlijk systeem dat losstaat van geloof en aanbidding. Het is een levenswijze die al deze aspecten combineert en hen verenigt op basis van het geloof in de Eenheid van God en het afleiden van alle systemen en wetgeving van Hem alleen. Er kan geen splitsing zijn tussen het aanvaarden van de eenheid van God en het uitvoeren van Zijn wetgeving.

The passage starts with a clear commandment to worship God alone and a clear prohibition against associating partners with Him. We note that this verse begins with a conjunction which links it with the preceding orders that relate to the family and its affairs. This serves to stress the total unity that pervades all aspects of Islamic faith. Islam is not merely a number of beliefs that our minds accept, nor is it a host of rituals and acts of worship, nor a worldly system divorced from faith and worship. It is a way of life that combines all these aspects and unites them together on the basis of believing in the Oneness of God and deriving all systems and legislation from Him alone. There can be no split between accepting God’s unity and implementing His legislation.

Dit wordt gevolgd door een gebod om vriendelijke behandeling te betrachten jegens bepaalde groepen van iemands directe familie en de menselijke familie in het algemeen. Vrekkerigheid, hoogmoed, opschepperij en het onderdrukken van de gunsten van God, welk type dan ook, worden veroordeeld. Dit wordt gekoppeld aan een waarschuwing tegen het volgen van Satan, samen met het vooruitzicht op straf in het hiernamaals en alle publieke vernedering die daarbij hoort. Opnieuw is dit alles verbonden met het geloof in de eenheid van God en met het erkennen dat Hij de enige bron van wetgeving is.

De vers die alle vormen van vriendelijkheid gebood, eindigt met een opmerking die schandelijke eigenschappen veroordeelt, zoals hoogmoed, opschepperij, gierigheid, het verbergen van Gods gunst en het opzettelijk wekken van een slechte indruk: “God houdt niet van degenen die hoogmoedig en opschepperig zijn; [noch] degenen die gierig zijn en anderen aansporen tot gierigheid, en verbergen wat God hen van Zijn gunst heeft geschonken. Wij hebben vernederende pijn voorbereid voor de ongelovigen. En [God houdt niet van] degenen die hun rijkdom uitgeven uit ijdelheid, en niet geloven in God en de Laatste Dag. Wie Satan als metgezel kiest, een slechte metgezel heeft hij.” (Versen 36-38)

The verse which commanded all types of kindness ends with a comment denouncing such shameful qualities as arrogance, boastfulness, miserliness, concealment of God’s bounty and deliberately giving foul impressions: “God does not love those who are arrogant and boastful; [nor] those who are niggardly and bid others to be niggardly, and conceal whatever God has bestowed on them of His bounty. We have prepared humiliating suffering for the unbelievers. And [God does not love] those who spend their wealth for the sake of ostentation, and do not believe in God and the Last Day. He who chooses Satan for a companion, an evil companion has he.” (Verses 36-38)

Hier merken wij opnieuw een bijzonder belangrijk kenmerk op van de islamitische levenswijze, dat betrekking heeft op alle aspecten van gedrag, en waaruit alle gevoelens en alle sociale relaties voortvloeien uit het geloof. Wanneer een persoon God alleen aanbidt en zijn waarden en principes uitsluitend van Hem afleidt, zal hij zijn vriendelijkheid ongetwijfeld uitbreiden naar mensen, waarbij hij streeft naar het behagen van God en hoopt op beloning in het hiernamaals. Zijn vriendelijkheid wordt gekenmerkt door een nederige en zachte houding, die zijn oprechte overtuiging demonstreert dat hij slechts uitgeeft wat God hem heeft geschonken. Hij creëert zijn rijkdom niet. Een persoon die God en de Dag des Oordeels ontkent, is vaak hoogmoedig en opschepperig. Hij is tevens een gierig wezen dat anderen aanmoedigt om gierig te zijn. Hij probeert de gunsten die God hem heeft geschonken te verbergen, wat de tegenovergestelde houding is van iemand die zijn dankbaarheid aan God toont door zijn vriendelijkheid naar anderen uit te breiden. Hij kan daarentegen een deel van wat hem door God is gegeven uitgeven om zijn vrijgevigheid te etaleren en om lof van anderen te zoeken. In essentie gelooft hij echter in geen enkele andere beloning dan de aanbidding van mensen.

Here again we note an especially important characteristic of the Islamic way of life which relates to all aspects of behaviour, and from which all feelings and all social relationships to faith are derived. When a person worships God alone and derives his values and principles from Him only, he will definitely extend his kindness to people, seeking to please God and hoping to receive reward in the hereafter. His kindness is characterised by a humble and gentle attitude which demonstrates his genuine belief that he only spends what God has granted him. He does not create his wealth. A person who denies God and the Day of Judgement is often arrogant and boastful. He is also a niggardly creature who encourages others to be niggardly. He tries to conceal the favours that God has bestowed on him, which is the opposite attitude of one who demonstrates his gratitude to God by extending his kindness to others. He may, on the other hand, spend some of what he has been given by God in order to publicise his generosity and to seek praise from others. Essentially, however, he does not believe in any other reward than people’s adoration.

Deze geboden, verboden en aanmoedigingen worden afgesloten met een scène van de Dag des Oordeels, waarin we gevoelens en houdingen volledig tot leven gewekt zien voor onze ogen. Alles wordt weergegeven in de uniek levendige stijl van de Qur’ān: “Hoe zal het zijn [op de Dag des Oordeels] wanneer Wij een getuige uit elke gemeenschap zullen brengen, en jullie zullen oproepen als getuige tegen deze mensen? Degenen die geloofden niet en de Boodschapper van God ﷺ ongehoorzaam waren, zullen op die Dag wensen dat de aarde hen zou opslokken. Zij zullen niets voor God kunnen verbergen.” (Versen 41-42)

These orders, prohibitions and encouragements are concluded with a scene of the Day of Judgement in which we see feelings and attitudes fully animated before our eyes. All are portrayed in the Qur’ān’s uniquely vivid style: “How will it be [on Judgement Day] when We shall bring a witness from every community, and call you as a witness against these people? Those who disbelieved and disobeyed God’s Messenger will on that Day wish that the earth may swallow them. They shall be able to conceal nothing from God.” (Verses 41-42)

Deze scène wordt afgebeeld onmiddellijk na de voorbereidingen die begonnen met de verklaring dat God niemand een atoomgewicht ontzegt van wat hem of haar toekomt. Zijn weegschalen handhaven absolute rechtvaardigheid. Bovendien vermenigvuldigt Hij goede daden en geeft Hij daar een grote beloning voor. Dit komt overeen met genade en mededogen voor hen die dit verdienen. Dit zijn degenen die geloof combineren met daden. Wat betreft de anderen, die noch geloof noch goede daden hebben, hun toestand zal anders zijn. De vraag die hier gesteld wordt, is wat hun toestand zal zijn wanneer God een getuige uit elke natie brengt, namelijk de Profeet ﷺ die specifiek naar die natie is gestuurd, en dus, wanneer de Profeet Muhammad ﷺ een getuige zal zijn tegen de Arabieren?

This scene is depicted immediately after the preparations that began by the statement that God does not deny anyone an atom’s weight of what is due to him or her. His scales maintain absolute justice. Furthermore, He multiplies good actions and gives them a great reward. This equates with mercy and compassion to those who deserve them. These are the ones who combine faith with action. As for the others, who have neither faith nor good actions, their state will be different. The question asked here is what will their state be when God brings a witness from every nation, i.e. the Prophet sent specifically to it, and, hence, when the Prophet Muĥammad will be a witness against the Arabs?

De scène is inderdaad zeer levendig, afgebeeld tegen een panoramische achtergrond waarin elke natie aanwezig is met zijn getuige. We zien die ongelovigen bijna:

The scene is very vivid indeed, portrayed against a panoramic background in which every nation is present with its witness. We almost see those unbelievers:

Zoals we hebben gezien, begon dit passage met de geboden om God alleen te aanbidden, zonder partners aan Hem te verlenen. Het gebed is het ritueel dat het dichtst bij het centrale concept van aanbidding staat. Het volgende vers schetst enkele van de regels die verbonden zijn met het gebed en de reinheid die vereist is voor de geldigheid ervan: “O gelovigen, bid niet terwijl jullie dronken zijn, [maar wacht] totdat jullie weten wat jullie zeggen; noch wanneer jullie in een staat van ceremoniële onreinheid zijn, behalve als jullie onderweg zijn, totdat jullie u gewassen hebben. Maar als jullie ziek zijn, of reizen, of als een van jullie van het toilet komt, of als jullie met een vrouw hebben geslachtsverkehr gehad en geen water kunnen vinden, wend u dan tot zuiver stof, waarmee jullie lichtjes over jullie gezichten en jullie handen strijken. God is inderdaad de Meest Vergevingsgezinde, de Meest Barmhartige.” (Vers 43)

As we have seen, this passage started with the commands to worship God alone, associating no partners with Him. Prayer is the closest of all rituals to the central concept of worship. The following verse outlines some of the rulings connected with prayer and the purification which is required for its validity: “Believers, do not attempt to pray when you are drunk, [but wait] until you know what you are saying; nor when you are in a state of ceremonial impurity, except if are on your way, until you have bathed. But if you are ill, or travelling, or if one of you has come from the toilet, or if you have cohabited with a woman and can find no water, then have recourse to pure dust, passing therewith lightly over your faces and your hands. God is indeed Most Lenient, Much-Forgiving.” (Verse 43)

Dit vers vertegenwoordigt één aspect van de Qur’āniche methode om de moslimgemeenschap te cultiveren, haar morele besef te versterken en haar waarden te verfijnen. We moeten ons hier herinneren dat de Islam de moslimgemeenschap heeft opgehaald uit de diepten van de onwetendheid, toen het drinken een diepgewortelde sociale institutie was, zoals in bijna alle onwetende samenlevingen, zowel antiek als modern. Drinken was een algemene gewoonte in de Romeinse, Byzantijnse en Perzische samenlevingen, toen zij op het hoogtepunt van hun beschaving waren. Het is ook kenmerkend voor hedendaagse Europese en Amerikaanse samenlevingen die zich in dezelfde fase bevinden. In diezelfde zin is het zeer gebruikelijk in achtergestelde Afrikaanse samenlevingen.

This verse represents one aspect of the Qur’ānic method for cultivating the Muslim community, enhancing its moral sense and refining its values. We should remember here that Islam picked up the Muslim community from the depths of ignorance, when drinking was a well-established social institution, as it is in almost all ignorant societies, ancient and modern. Drinking was a common habit in Roman, Byzantine and Persian societies, when they were at the zenith of their civilisation. It is also characteristic of contemporary European and American societies which are at the same stage. Similarly, it is very common in backward African societies.

Toen de islam nog geen staat of de autoriteit had om in Makkah te regeren, was er enkel de autoriteit van de Qur’ān. Dit was louter een morele autoriteit. Daarom werd er slechts een indicatie gegeven van de toekomstige houding tegenover het drinken, wat wij kunnen begrijpen wanneer wij de vers beschouwen die voorkomt in soera 16, getiteld De Bij of Al-Nahl: “Uit de vruchten van dadelpalmen en wijngaarden halen jullie bedwelmende middelen en goede levensmiddelen.” (16: 67) Zo werden bedwelmende middelen tegenover de goede levensmiddelen geplaatst, gemaakt van de vruchten van palm- en wijnbomen. Dit suggereert dat bedwelmende middelen iets anders waren dan de levensmiddelen die als “goed” worden omschreven. Alles bij elkaar genomen was dit slechts een subtiele aanwijzing die een islamitisch geweten beïnvloedde dat zich nog in de kinderschoenen bevond. Drinken was echter veel meer dan een individuele gewoonte. Het was een sociale traditie met verreikende economische gevolgen. Deze subtiele aanwijzing was niet berekend om deze traditie te beëindigen.

When Islam did not have a state or the authority to rule in Makkah, there was only the authority of the Qur’ān. This was simply a moral authority. Therefore, only an indication of the forthcoming attitude towards drinking was given, which we may understand when we contemplate the verse which occurs in Sūrah 16, entitled The Bee, or Al-Nahl: “From the fruits of date palm and vines you derive intoxicants as well as wholesome sustenance.” (16: 67) Thus, intoxicants were placed as opposites to the wholesome sustenance made of the fruits of palm and vineyard trees. This suggests that intoxicants were something different from the sustenance described as “wholesome”. All in all, this was merely a fine touch influencing an Islamic conscience that was still in its infancy. Drinking, however, was far more than an individual’s habit. It was a social tradition with far-reaching economic effects. This fine touch was not calculated to end this tradition.

In Madinah vestigde de Islam echter een staat die over de juiste autoriteit beschikte.

In Madinah, however, Islam established a state which wielded proper authority.

Desalniettemin werden intoxicanten niet verboden door de autoriteit van de staat en de kracht van de wet. De islamitische benadering vertrouwde op de Qur’ān, die op haar zachte, gestage en standvastige wijze gebruikmaakte van het goddelijke inzicht in de mens en zijn sociale realiteiten.

Nevertheless, intoxicants were not forbidden by the authority of the state and the force of law. The Islamic approach relied on the Qur’ān, working its gentle, steady and firm way, to make use of the Divine insight into man and his social realities.

Laten we deze vers nu in detail bekijken: “O gelovigen, bid niet terwijl jullie dronken zijn, [maar wacht] totdat jullie weten wat jullie zeggen; noch wanneer jullie in een staat van ceremoniële onreinheid zijn, behalve als jullie onderweg zijn, totdat jullie u hebben gewassen” (Vers 43). Deze fase van het verbieden van intoxicanten verbiedt de gelovigen zelfs om te proberen te bidden wanneer zij dronken zijn, totdat zij volledig weten wat zij zeggen. Bovendien verbiedt dit vers de gelovigen om te bidden wanneer zij in een staat van ceremoniële onreinheid zijn, of janābah, voordat zij deze hebben weggenomen door zichzelf te wassen, behalve in situaties waarin zij “onderweg zijn”.

Let us now look at this verse in detail: “Believers, do not attempt to pray when you are drunk, [but wait] until you know what you are saying; nor when you are in a state of ceremonial impurity, except if you are on your way, until you have bathed” (Verse 43) This stage of prohibiting intoxicants forbids the believers from even trying to pray when they are drunk, until they know fully what they are saying. Furthermore, this verse forbids believers from praying when they are in a state of ceremonial impurity, or janābah, before they have removed it by washing themselves, except in situations when they are “on their way”.

Er zijn verschillende interpretaties gegeven aan de uitdrukking die hier is vertaald als, “op je weg”. Op dezelfde manier worden er verschillende opvattingen geuit met betrekking tot de betekenis van “het proberen te bidden”, wat in een strikt letterlijke vertaling kan worden weergegeven als “kom niet nabij het gebed”, hetgeen dit vers verbiedt. Sommige geleerden zeggen dat een persoon die zich in een staat van rituele onreinheid bevindt, d.w.z. na seksuele gemeenschap of zaadlozing, een moskee niet mag betreden of er mag verblijven totdat hij een bad heeft genomen. Een uitzondering wordt gemaakt voor degene die slechts door de moskee wil passeren zonder te blijven. Een aantal van de Metgezellen van de Profeet ﷺ hadden huizen die de moskee van de Profeet ﷺ omringden, met deuren die erop uitkwamen. Zij moesten door de moskee gaan wanneer zij naar buiten wilden of wanneer zij thuiskwamen. Er wordt dan een gunst verleend aan die mensen om door de moskee te passeren wanneer zij zich in een staat van rituele onreinheid bevinden, mits zij niet in de moskee verblijven of bidden totdat zij een bad hebben genomen.

Different interpretations have been given to the expression translated here as, “on your way”. Similarly, different views are expressed with regard to the meaning of “attempting to pray” which may be rendered in a strictly literal translation as “do not come near to prayer”, which this verse forbids. Some scholars say that a person who is in a state of ceremonial impurity, i.e. after sexual intercourse or seminal discharge, must not enter a mosque or stay in it until he has taken a bath. An exception is made in the case of he who wants only to pass through the mosque without staying. A number of the Prophet’s Companions had their houses surrounding the Prophet’s mosque, with their doors opening onto it. They had to go through the mosque when they wanted to go out or when they came back home. A concession, then, is given to those people to pass through the mosque when they are in a state of ceremonial impurity, provided that they do not stay in the mosque or pray until they have had a bath.

Voordat we onze bespreking van de huidige passage afsluiten, moeten we kort reflecteren op bepaalde punten en proberen de wijsheid achter tayammum, of droge wassing, te begrijpen.

Before we conclude our discussion of the present passage we need to reflect a little on certain points, and to try to understand the wisdom behind tayammum, or dry ablution.

Soms proberen mensen die verklaren wat er ten grondslag ligt aan bepaalde islamitische wetgeving of aspecten van islamitische aanbidding, hun standpunten zeer krachtig te presenteren, waarbij ze suggereren dat zij alles hebben begrepen wat er te begrijpen valt. Dit is niet de juiste wijze om Koranische uitspraken en islamitische wetgeving uit te leggen, behalve waar de redenen voor dergelijke wetgeving uitdrukkelijk worden vermeld in de Qur’ān of de profetische traditie (Sunnah). Het is altijd te verkiezen om ons standpunt te formuleren met de toevoeging dat dit alles is wat wij hebben kunnen begrijpen van de wijsheid achter een bepaald stuk wetgeving. De mogelijkheid kan niet worden uitgesloten dat er andere redenen achter liggen die wij niet hebben kunnen vaststellen. Op deze manier kennen wij ons menselijk verstand de juiste plaats toe, tegenover Koranische uitspraken en Goddelijke wetgeving.

Sometimes people who try to explain what lies behind certain Islamic legislation or aspects of Islamic worship, put their points of view very forcefully, implying that they have understood everything there is to understand. This is not the proper way to explain Qur’ānic statements and Islamic legislation, except where the reasons for such legislation are expressly stated in the Qur’ān or the Sunnah. It is always preferable to state our point of view adding that it is all that we have been able to understand of the wisdom behind a certain piece of legislation. The possibility cannot be excluded that there may be other reasons behind it which we have not been able to determine. In this way, we assign our human mind to its proper position, vis-a-vis Qur’ānic statements and Divine legislation.

Wat mij motiveert om dit te zeggen, is dat sommigen van ons, die wellicht de beste bedoelingen hebben, proberen dergelijke uitspraken en wetgeving aan mensen te presenteren binnen de context van een bepaald doel dat zij bepalen op basis van menselijke kennis of wetenschappelijke analyse. Dit is prima, mits het in het juiste perspectief wordt geplaatst waar ik in de voorgaande paragraaf naar heb verwezen. Er is vaak gezegd dat het doel van het verrichten van de wassing voor het gebed is om reinheid te behouden. Het kan waar zijn dat reinheid het doel is van de wassing, maar om te benadrukken dat dit de enige reden is waarom de wassing vereist is voor het gebed, is het volgen van een benadering die noch correct, noch veilig is. Er was inderdaad een tijd dat sommige mensen suggereerden dat er geen behoefte meer was aan deze "primitieve" methode van reinheid nu we in een schone omgeving leven, waarbij mensen zorg dragen voor hun dagelijkse reinheid. Als de wassing voor dit doel was vastgesteld, dan zou het voor het gebed niet langer nodig zijn. Sterker nog, er zou dan geen behoefte meer zijn aan het gebed zelf.