De vorige passage eindigde met een schets van de tegenovergestelde lotgevallen van de gelovigen en degenen die de boodschap van God ontkennen. Op de dag waarop alle heerschappij alleen aan God toebehoort, belanden zij in tegenstelde posities. Dit alles wordt gegeven binnen de context van de steun van God aan Zijn boodschappers, de bescherming van Zijn boodschap en de beloning die Hij in petto heeft voor degenen die geloven en degenen die weigeren te geloven.

The previous passage ended with an outline of the opposite destinies of the believers and those who deny God’s message. On the day when all dominion belongs to God alone, they end up in contrasting positions. All this is given within the context of God’s support of His messengers, protection of His message and the reward He has in store for those who believe and those who refuse to believe.

Dit passage begint met een verwijzing naar hen die migreren om de zaak van God. Hen is reeds toegestaan te vechten ter verdediging van hun geloof en om zichzelf te verdedigen tegen onrecht. Zij zijn uit hun huizen verdreven zonder enig recht, om geen andere reden dan hun verklaring dat zij enkel in God geloofden. Het passage verduidelijkt ook dat God hen zal vergoeden voor de bezittingen die zij achterlieten toen zij migreerden.

This passage begins with a reference to those who migrate for God’s cause. They have already been permitted to fight in defence of their faith and to defend themselves against injustice. They have been driven out of their homes against all right, for no reason other than their declaration that they believed in God alone. The passage also clarifies that God will compensate them for the property they left behind when they migrated.

Een algemeen oordeel volgt dat van toepassing is op hen die onrechtmatig worden aangevallen en die proberen agressie af te weren, maar vervolgens worden onderworpen aan verdere tirannie en vijandigheid. Aan hen wordt een duidelijke en zekere belofte van steun gegeven. Deze standvastige belofte wordt gevolgd door het opsommen van enkele aanwijzingen van de macht van God, die waarborgt dat Zijn beloften altijd zullen uitkomen. Deze aanwijzingen zijn te zien in het universum om ons heen. Dit suggereert derhalve dat de hulp van God aan hen die onrecht ondergaan, ondanks hun pogingen om agressie af te weren, een zekerheid is in dezelfde lijn als andere universele wetten.

A general verdict follows which applies to those who find themselves unjustly attacked and who try to repel aggression, but are then subjected to further tyranny and hostility. They are given a clear and assured promise of support. This firm promise is followed by listing some indicators of God’s power which ensures that His promises will always come true. These indicators are seen in the universe around us. It thus suggests that God’s help to those who suffer injustice, despite their attempts to repel aggression, is a certainty in the same vein as other universal laws.

Wat degenen betreft die hun huizen verlaten om de zaak van God te dienen, en daarna worden gedood of sterven, God zal hen ongetwijfeld een goede voorziening schenken. God is inderdaad de meest gulle Verstrekker. Hij zal hen ongetwijfeld toelaten tot een plaats waarover zij zeer tevreden zullen zijn. God is zeker Alwetend, de Meest Geduldige. (Verzen 58-59)

As for those who leave their homes to serve God’s cause, and are then slain or die, God will most certainly grant them a goodly provision. God is indeed the most munificent provider. He will most certainly admit them to a place with which they shall be well pleased. God is surely All-Knowing, Most Forbearing. (Verses 58-59)

Migratie, of het verlaten van iemands huis om de zaak van God te dienen, betekent het opgeven van elk comfort, of het nu gaat om familie, gemeenschap en jeugdherinneringen, of om bezit en materiële gemakken. Wanneer men zijn geloof boven dit alles stelt, om geen andere reden dan het verkrijgen van Gods welbehagen, toont men aan dat een dergelijke prijs waardevoller is dan alle materiële goederen. Migratie was mogelijk voordat Makkah de islam aannam en de islamitische staat werd gesticht. Daarna was migratie niet meer geldig. De vereiste nu is om te streven in het dienen van Gods zaak. Wie zo streeft voor Gods zaak en zichzelf wijdt aan de dienst ervan, ontvangt een beloning die vergelijkbaar is met die van migratie.

Migration, or leaving one’s home, to serve God’s cause represents a desertion of every comfort whether it be family, community and childhood memories, or property and material comforts. When one puts one’s faith ahead of all this for no other reason than to earn God’s pleasure, one demonstrates that such a prize is more valuable than all material goods. Migration was possible before Makkah fell to Islam and the Islamic state was established. After that, migration was invalid. The requirement now is to strive in serving God’s cause. Whoever strives thus for God’s cause and dedicates himself to its service receives a similar reward to that of migration.

“En wat betreft degenen die hun huizen verlaten om de zaak van God te dienen, en daarna worden gedood of sterven, God zal hen zeker een goede voorziening schenken.” (Vers 58) Dit geldt of ze nu sterven in de strijd, waarbij zij het martelaarschap verdienen, of dat zij op normale wijze in hun huizen sterven. Zij hebben hun huizen en bezittingen achtergelaten, klaar om elke mogelijkheid te trotseren, enkel om Hem te dienen. Zij zochten het martelaarschap op welke wijze het ook mocht komen, waarbij zij elk wereldse comfort opofferden. Daarom compenseert God hen rijkelijk voor wat zij om Zijn ontrent hebben achtergelaten: “God zal hen zeker een goede voorziening schenken. God is inderdaad de meest gulle Verstrekker.” (Vers 58) Dergelijke voorzieningen zijn beter dan alles wat zij achterlaten.

Dit alles heeft betrekking op het essentiële feit dat God de ultieme en absolute waarheid is. Het is Zijn waarheid die het universum beheerst en de systemen ervan laat functioneren. Alles wat overig is, is vals, onregelmatig en kan niet worden gehandhaafd: “Zo is het, omdat God alleen de Ultieme Waarheid is, en alles wat mensen naast Hem aanroepen pure onwaarheid is, en omdat God alleen de Allerhoogste, de Grootste is.” (Vers 62)

All this relates to the essential fact that God is the ultimate and absolute truth. His is the truth that controls the universe and operates its systems. Everything else is false, irregular, and cannot be maintained: “Thus it is, because God alone is the Ultimate Truth, and all that people invoke beside Him is sheer falsehood, and because God alone is Most High, Great.” (Verse 62)

Dit is een adequate verklaring en een garantie dat de waarheid en rechtvaardigheid onvermijdelijk zullen zegevieren, terwijl onwaarheid en agressie zeker verslagen zullen worden. Het is dezelfde garantie dat de wetten van het universum zonder uitzondering zullen functioneren. Een van deze wetten en verschijnselen is dat de waarheid zegevierend zal zijn en de onwaarheid een vernederende nederlaag zal lijden. God is zeker veel superieur aan elke absolute heerser die probeert zijn macht over de zwakken te tonen. Het vers sluit af met deze opmerking: “God alleen is de Allerhoogste, de Grootste.” Daarom zal Hij niet toestaan dat agressie toeneemt, of dat onrecht eeuwig voortduurt.

This is an adequate explanation and a guarantee that truth and justice will inevitably triumph, while falsehood and aggression are certain to be defeated. It is the same guarantee that the laws of the universe will operate without fail. One of these laws and phenomena is that the truth will be victorious and falsehood will suffer a humiliating defeat. God is certainly far superior to any absolute ruler who seeks to demonstrate his power over the weak. The verse concludes with this comment: “God alone is Most High, Great.” Hence, He will not allow aggression to swell, or injustice to he everlasting.

Verdere natuurverschijnselen worden getoond als blijvende aanwijzingen van de macht van God:

Further natural phenomena are shown as permanent indicators of God’s power:

“Ben je er niet van op de hoogte dat God water uit de hemel doet neerdalen, waarna de aarde groen wordt? God is ondoorgrondelijk in Zijn wijsheid, de Alwetende.” (Vers 63) We zien dit voortdurend gebeuren: regen stroomt uit de hemel en de aarde wordt binnen een zeer korte periode groen, maar wederom maakt langdurige vertrouwdheid ons onverschillig voor dit alles. Voor mensen met een open geest roept dit tafereel echter een reeks gevoelens op. Soms kijk je naar een groen sprietje dat door de zwarte aarde omhoog steekt en voel je de frisheid ervan. Het doet je denken aan jonge kinderen die gelukkig glimlachen naar de wereld om hen heen, en die bijna van plezier vliegen wanneer ze het verspreidende licht zien.

Nogmaals wijst de soera op enkele aspecten van de macht van God, zoals te zien in de natuur: “Zie je niet dat God onderworpen heeft gemaakt aan jullie alles wat op de aarde is, en de schepen die de zee bevaren op Zijn bevel? Hij is Degene die de hemellichamen vasthoudt, zodat zij de aarde niet kunnen raken behalve met Zijn toestemming. De Meest Barmhartige is God, en de Genadige voor de mensheid.” (Vers 65) Dit trekt de aandacht van mensen naar de aarde waarop zij leven, die een grote verscheidenheid aan krachten en rijkdommen bevat die God aan de mens heeft onderworpen. Toch blijft de mens onwetend van de gunsten van God waar hij dag en nacht van geniet.

Once more the sūrah points out some of the aspects of God’s power as seen in nature: “Do you not see that God has made subservient to you all that is on earth, and the ships that sail the sea at His bidding? He it is who holds the celestial bodies, so that they may not fall upon the earth except by His leave. Most compassionate is God, and merciful to mankind.” (Verse 65) This draws people’s attention to the earth they live on, which contains a wide variety of powers and wealth which God has made subservient to man. Yet man remains oblivious of God’s favours which he enjoys night and day.

God heeft alles op aarde tot de beschikking van de mens gesteld, door de natuurwetten die de aarde beïnvloeden compatibel te maken met de natuur en de vermogens van de mens. Indien deze in strijd waren geweest met de natuurwetten van de aarde, zou het menselijk leven op deze planeet niet mogelijk zijn geweest, en zou de mens de hulpbronnen ervan niet tot zijn voordeel hebben kunnen benutten. Indien hij fysiek anders was geweest dan de conditie die hem in staat stelt de atmosfeer van de aarde te verdragen, de lucht ervan in te ademen, het voedsel ervan te eten en het water ervan te drinken, zou de mens zelfs voor een zeer korte tijd niet op aarde hebben kunnen overleven. Indien de dichtheid van de aarde of de menselijke constitutie anders was geweest, zou de mens niet in staat zijn geweest om op aarde te lopen of rechtop te staan; hij zou ofwel door de lucht vliegen of in de aarde wegzinken.

God has placed everything on earth at man’s disposal, by making the laws of nature affecting the earth compatible with man’s nature and abilities. Had these been at variance with the natural laws of the earth, human life would not have been possible on this planet, and man would not have been able to utilize its resources to his benefit. Had he been physically different from the condition which allows him to tolerate the earth’s atmosphere, breathe its air, eat its food and drink its water, man could not have survived on earth for even a very brief time. Had the density of the earth or the human constitution been different, man would not have been able to walk or stand upright on earth; he would either fly in the air or sink into the earth.

Op dit punt richt de soera zich tot de Profeet ﷺ door hem te instrueren zijn eigen weg te volgen, zonder aandacht te schenken aan de ongelovigen en hun zinloze argumenten. Hij mag niet toestaan dat zij hem afleiden van de methode die God voor hem heeft gekozen, aangezien Hij hem de taak heeft toebedeeld om Zijn boodschap aan de mensheid over te brengen.

At this point the sūrah addresses the Prophet (peace be upon him) instructing him to follow his own way, paying no attention to the unbelievers and their futile arguments. He must not allow them to divert him from the method God chose for him, as He assigned him the task of delivering His message to mankind.

Aan elke gemeenschap hebben Wij een wet en een weg van aanbidding voorgeschreven, die zij moeten volgen.

To every community We have appointed ways of worship, which they should observe.

Laat hen je niet verleiden tot geschillen over deze kwestie, maar roep [hen allen] tot je Heer.

Let them not draw you into disputes on this score, but call [them all] to your Lord.

Je bent inderdaad op de rechte weg. Als zij met je in discussie gaan, zeg dan: ‘God weet het beste wat jullie doen.’ God zal op de Dag van de Opstanding tussen jullie oordelen over alles waarover jullie twisten. Weet je niet dat God alles weet wat er in de hemel en op de aarde gebeurt? Het staat inderdaad allemaal in een register. Dit is God niet moeilijk.

You are indeed on the right way. Should they argue with you, say: ‘God knows best what you are doing.’ God will judge between you on the Day of Resurrection with regard to all on which you dispute. Do you not know that God knows all that occurs in heaven as well as on earth? Indeed it is all in a record. All this is easy for God.

(Verzen 67-70)

(Verses 67-70)

Elke gemeenschap heeft haar eigen levenswijze, denken, gedrag en overtuigingen, en deze zijn onderworpen aan de consistente en nauwkeurige wetten die God heeft ingesteld om de natuur, het denken, de gevoelens en de reacties van mensen op externe invloeden te reguleren. Een gemeenschap die haar hart opent voor de aanwijzingen naar goddelijke leiding en reageert op relevante aanwijzingen in het universum en binnen de menselijke ziel, vindt haar weg naar God. Hierin zal zij profiteren van de talrijke tekenen die wijzen op Zijn eenheid en die gehoorzaamheid aan Zijn bevelen aanmoedigen. Daarentegen is een gemeenschap die haar geest sluit voor dit alles op het verkeerde pad en steeds dieper in de dwaling wegzinkt.

Every community has its own way of life, thought, behaviour and beliefs, and these are subject to the consistent and accurate laws God has set to regulate people’s nature, thinking, feelings and reactions to outside influences. A community that opens its hearts to the pointers to divine guidance and responds to relevant pointers in the universe and within the human soul finds its way to God. In this, it will benefit by the numerous signs pointing to His oneness and encouraging compliance with His orders. By contrast, a community that shuts its mind to all this is in the wrong, sinking deeper into error.

De soera maakt nu een krachtige, universele verklaring dat alle godheden waarmee mensen God associëren, inclusief de goden tot wie de onrechtvaardigen om hulp roepen, zwak en machteloos zijn. Hun zwakte wordt getoond in een drukke en meeslepende scène:

The sūrah now makes a powerful, universal declaration that all deities people associate with God, including the ones to which the wrongdoers appeal for help, are weak and powerless. Their weakness is shown in a bustling and captivating scene:

De mensheid. Een wijsheid wordt uiteengezet; luister er dan naar. Die wezens tot wie jullie bidden in plaats van God, kunnen niet eens een vlieg scheppen, zelfs niet als zij al hun krachten zouden bundelen voor dat doel. Als een vlieg hen iets ontneemt, kunnen zij het niet van hem terugwinnen! Zeer zwak is de zoeker, en zwak is het gezochte! (Vers 73)

Mankind. An aphorism is set forth; hearken, then, to it. Those beings whom you invoke instead of God cannot create a fly, even though they were to join all their forces to that end. If a fly robs them of anything, they cannot rescue it from him! Weak indeed is the seeker, and weak the sought! (Verse 73)

De aanspreekvorm is universeel, het omvat iedereen, waar ook ter wereld, en de verklaring is luid en duidelijk: “Mensenheid!” Wanneer de mensen zijn verzameld om te luisteren, wordt hen verteld dat zij een verklaring van een algemeen principe zullen ontvangen, en geen specifiek geval dat van toepassing is op een bepaalde gelegenheid. “Een wijsheid wordt uiteengezet; luister er dan naar.” Het is een vaststelling van feiten die in alle situaties van toepassing is: “Die wezens die jullie in plaats van God aanroepen, kunnen niet eens een vlieg creëren, zelfs niet als zij al hun krachten zouden bundelen voor dat doel.” Alle valse goden, of het nu gaat om afgoden en standbeelden, mensen, tradities en waarden, tot wie jullie in beroep gaan voor steun en met wie jullie overwinning en hoog aanzien beogen te bereiken, zijn niet in staat om een vlieg te creëren, zelfs niet als zij al hun krachten verzamelen, al hun kennis benutten en al hun middelen inzetten voor één ultieme inspanning. Inderdaad, de schepping van een eenvoudige vlieg, dat kleine en nederige wezen, tart alle gebundelde machten van dergelijke valse goden.

The address is universal, it includes everyone anywhere in the world, and the declaration is loud and clear: “Mankind!” When people have been gathered to listen, they are told that they are about to be given a statement of a general principle, not a particular case applicable on a certain occasion. “An aphorism is set forth; hearken, then, to it.” It is a statement of fact that applies in all situations: “Those beings whom you invoke instead of God cannot create a fly, even though they were to join all their forces to that end.” All false deities, whether they be idols and statues, human beings, traditions and values, to whom you appeal for support and with whom you seek to achieve victory and high esteem, are incapable of creating a fly, even if they muster all their forces, utilize all their knowledge and channel all their resources into one supreme effort. Indeed, the creation of a mere fly, that small and abject creature, defies all the harnessed powers of such false gods.

Nadat de absurditeit van de overtuigingen van de afgodendienaars en de onwetendheid die hun aanbiddingsrituelen weerspiegelen, aan het licht zijn gebracht, richt de soera zich in een laatste aanspreking tot de moslimgemeenschap, waarbij zij wordt aangespoord trouw te zijn aan haar overtuigingen en vast te houden aan de juiste levenswijze.

Having exposed the absurdity of the idolaters’ beliefs and the ignorance their worship rituals reflect, the sūrah makes a final address to the Muslim community, urging it to be true to its beliefs and to stick to the right way of life.

O gelovigen! Buig en val neer, aanbid uw Heer alleen, en doe het goede, opdat u succesvol zult zijn. En streng u in voor de zaak van God zoals het betaamt te streven. Het is Hij die u heeft uitverkoren, en die u geen zware last heeft opgelegd in [alles wat betrekking heeft op] de religie; het geloof van uw voorvader Abraham. Het is Hij die u Muslims heeft genoemd, in vervlogen tijden en in dit [boek], opdat de Boodschapper ﷺ getuige van u mag zijn, en opdat u getuige van de gehele mensheid mag zijn. Zo, houd uw gebed regelmatig vol, betaal uw armenbelasting (Zakah), en houd vast aan God. Hij is uw Beschermer: de beste van beschermers en de beste om steun te bieden. (Verzen 77-78)

Believers! Bow down and prostrate yourselves, and worship your Lord alone, and do good, so that you might be successful. And strive hard in God’s cause as you ought to strive. It is He who has chosen you, and has laid no hardship on you in [anything that pertains to] religion; the creed of your forefather Abraham. It is He who has named you Muslims, in bygone times and in this [book], so that the Messenger might bear witness for you, and that you might bear witness for all mankind. Thus, attend regularly to your prayer, and pay out your zakāt, and hold fast to God. He is your Guardian: the best of guardians and the best to give support. (Verses 77-78)

Deze twee verzen vatten inderdaad de levenscode samen die God heeft vastgesteld voor de moslimgemeenschap en de plichten die Hij haar heeft toegewezen. Ze definiëren haar rol en geven haar koers aan, in het verleden, het heden en de toekomst, mits zij Zijn leiding volgt.

Indeed these two verses sum up the code of living God has laid down for the Muslim community and the duties He has assigned to it. They define its role and mark out its course of action, past, present and future, provided that it follows His guidance.

De eerste instructie die hier wordt gegeven, vereist dat de gelovigen bidden, waarbij twee kenmerkende handelingen van het islamitische gebed worden benadrukt, namelijk buigen en prostreren voor God. Zo krijgt het gebed een reëel beeld en een opmerkelijke beweging, zodat we het duidelijk voor onze ogen zien. Op deze manier is de wijze van uitdrukking des te effectiever.