Yusuf (Zich stellen tegenover de beproeving) 21-34
Yusuf (Facing Up To Trial) 21-34
De man uit Egypte die hem kocht, zei tegen zijn vrouw: ‘Wees goed voor hem. Misschien is hij nuttig voor ons, of we kunnen hem als onze zoon aannemen.’ Zo hebben Wij Joseph in het land gevestigd, en Wij gaven hem inzicht in de werkelijke betekenis van uitspraken.
The man from Egypt who bought him said to his wife: Be kind to him. He may well be of use to us, or we may adopt him as our son.’ Thus We established Joseph in the land, and We imparted to him some under- standing of the real meaning of statements.
God zegeviert altijd in wat Zijn doel ook moge zijn; hoewel de meeste mensen het wellicht niet weten. (21)
God always prevails in whatever be His purpose; though most people may not know it. (21)
En toen hij zijn volwassenheid bereikte, schenkten Wij hem wijsheid en kennis. Zo belonen Wij degenen die het goede doen. (22)
And when he attained his full manhood, We bestowed on him wisdom and knowledge. Thus do We reward those who do good. (22)
Zij, in wiens huis hij woonde, probeerde hem te verleiden. Zij sloot de deuren en zei: ‘Kom.’ Hij zei: ‘God behoede mij. Mijn heer heeft mijn verblijf hier goed gemaakt. Degenen die onrecht doen, zullen geen goed ervaren.’ (23)
She in whose house he was living tried to seduce him. She bolted the doors and said, ‘Come.’ He said: ‘God protect me. Goodly has my master made my stay here. Those who do wrong come to no good.’ (23)
Zij begeerde hem oprecht, en hij begeerde haar.
She truly desired him, and he desired her.
[Hij zou zijn bezweken] indien hij niet een duidelijk teken van zijn Heer had gezien. Zo hebben Wij het kwaad en de onzedelijkheid van hem afgewend. Hij was werkelijk een van Onze getrouwe dienaren. (24)
[He would have succumbed] had he not seen a clear sign from his Lord. Thus We averted from him evil and indecency. He was truly one of Our faithful servants. (24)
En zij renden beiden naar de deur. Zij scheurde zijn hemd van achteren kapot. En bij de deur ontmoetten zij haar echtgenoot. Zij zei: ‘Wat zou de straf moeten zijn voor iemand die kwaadwillende plannen had met uw vrouw, anders dan dat hij in de gevangenis wordt geworpen of een andere zware straf krijgt.’ (25)
And they both rushed to the door. She tore his shirt from behind. And at the door they met her husband. She said: ‘What ought to be the punishment of someone who had evil designs on your wife other than that he should be thrown in prison or some grievous punishment.’ (25)
[Joseph] zei: ‘Zij was degene die probeerde mij te verleiden.’ Een uit haar eigen huishouden getuigde: ‘Als zijn hemd aan de voorzijde is gescheurd, dan spreekt zij de waarheid en liegt hij. (26)
[Joseph] said: ‘It was she who sought to seduce me.’ One of her own household testified: ‘If his shirt has been torn from the front, then she is speaking the truth and he is lying. (26)
‘Maar als het [het kleed] van achteren is gescheurd, dan liegt zij, en spreekt hij de waarheid.’ (27)
But if it has been torn from behind, then she is lying, and he is speaking the truth.’ (27)
Toen [haar echtgenoot] zag dat het hemd van Joseph aan de achterzijde gescheurd was, zei hij tegen haar:
When [her husband] saw that Joseph’s shirt was torn from behind, he said to her:
‘Dit is inderdaad [een voorbeeld] van jullie list, vrouwen. Jullie list is werkelijk ontzagwekkend!’ (28)
‘This is indeed [an instance] of the guile of you, women. Your guile is awesome indeed!’ (28)
‘Jozef, laat dit voorbijgaan! En jij, vrouw, vraag vergeving voor je zonde. Je bent werkelijk een grote fout begaan.’ (29)
‘Joseph, let this pass! And you, woman, ask forgiveness for your sin. You have been seriously at fault.’ (29)
In de stad zeiden de vrouwen: ‘De vrouw van de Chief Minister probeert haar slaaf te verleiden, omdat ze gepassioneerd verliefd op hem is.’
In the city, women were saying: ‘The Chief Minister’s wife is trying to seduce her slave lad, as she is passionately in love with him.
‘We zien dat zij duidelijk dwaalt.’ (30)
We see that she is clearly going astray.’ (30)
Toen zij hoorde van hun kwaadwillige praatjes, liet zij hen komen en bereidde zij een weelderige maaltijd voor hen voor, en gaf aan ieder van hen een mes en zei [tegen Jozef]: ‘Kom naar buiten en presenteer jezelf aan hen.’ Toen zij hem zagen, waren zij verbijsterd door hem en sneden zij hun handen, uitroepend: ‘God behoede ons! Dit is geen sterfelijke man! Dit is niets minder dan een edele engel.’ (31)
When she heard of their malicious talk, she sent for them, and prepared for them a sumptuous repast, and handed each one of them a knife and said [to Joseph]: ‘Come out and present yourself to them.’ When they saw him, they were amazed at him, and they cut their hands, exclaiming: ‘God preserve us! This is no mortal man! This is none other than a noble angel.’ (31)
Zij zei: ‘Dit is hij om wiens wil je mij hebt verleid! Ik heb werkelijk geprobeerd hem te verleiden, maar hij bewaarde zijn kuisheid. Nu, als hij echter niet doet wat ik hem gebied, zal hij zeker in de gevangenis worden geworpen en zal hij inderdaad worden vernederd.’ (32)
Said she: ‘This is he on whose account you have been me! Indeed I have tried to seduce him, but he guarded his chastity. Now, however, if he does not do what I bid him, he shall certainly be thrown in prison, and shall indeed be humiliated.’ (32)
[Joseph] zei: ‘Mijn Heer, ik zou liever in de gevangenis worden geplaatst dan te voldoen aan wat zij mij uitnodigen te doen. Tenzij U hun list van mij afwendt, kan ik voor hen toegeven en in dwaasheid vervallen.’ (33)
[Joseph] said: ‘My Lord, I would sooner be put in prison than comply with what they are inviting me to do. Unless You turn away their guile from me, I may yield to them and lapse into folly.’ (33)
Zijn Heer verhoorde zijn gebed en weerde hun list bij hem af. Hij is de Enige die alles hoort en alles weet. (34)
His Lord answered his prayer and warded off their guile from him. It is He alone who hears all and knows all. (34)
Overzicht
Overview
Dit passage vertelt het tweede deel van het verhaal van Joseph, nadat hij Egypte had bereikt waar hij als slaaf werd verkocht. De man die hem kocht, vond de jongen echter een goed persoon. Dergelijke gevoelens kunnen worden waargenomen aan het uiterlijk van een persoon, vooral als deze gepaard gaan met goede manieren. Daarom raadt de man zijn vrouw aan om goed voor de jongen te zorgen. Hier begint de eerste draad in de vervulling van zijn droom.
This passage relates the second episode of Joseph’s story, after he had reached Egypt where he was sold as a slave. However, the man who bought him felt that the boy was a good person. Such feelings may be sensed from a person’s looks, particularly if they are coupled with good manners. Hence the man recommends his wife to take good care of the boy. Here begins the first thread in how his dream comes true.
Maar een andere beproeving van een totaal ander type wachtte Joseph wanneer hij de bloei van zijn leven bereikte. Voorafgaand aan dit moment zou hem wijsheid en kennis zijn geschonken die hem zouden helpen de komende beproeving het hoofd te bieden, een beproeving waar alleen zij die God Zijn genade schenkt, tegen bestand kunnen zijn en weerstand kunnen bieden. Het was een beproeving van verleiding in paleizen waar de aristocratische omgeving vaak wordt gekenmerkt door een losse moraal. Joseph kwam daar ongeschonden uit wat betreft zijn morele en religieuze waarden.
But another trial of a totally different type was awaiting Joseph when he reached his prime. Prior to this, he would have been given wisdom and knowledge which would help him confront the forthcoming trial, one which only those on whom God bestows His grace can stand up to and resist. It was a trial of seduction in palaces where the aristocratic environment is often characterized by loose morality. Joseph emerged unscathed from it in his moral and religious values.
Zich vestigen in Egypte
Settling In Egypt
De man uit Egypte die hem kocht, zei tegen zijn vrouw: "Wees vriendelijk voor hem. Hij kan ons zeer nuttig zijn, of we kunnen hem als onze zoon aannemen." Zo vestigden Wij Joseph in het land, en Wij gaven hem een deel van de werkelijke betekenis van uitspraken. God zegeviert altijd in wat Hij ook als Zijn doel heeft, hoewel de meeste mensen het niet weten.
The man from Egypt who bought him said to his wife: Be kind to him. He may well be of use to us, or we may adopt him as our son. Thus We established Joseph in the land, and We imparted to him some understanding of the real meaning of statements. God always prevails in whatever be His purpose; though most people may not know it.
(Vers 21)
(Verse 21)
De soera onthult nog niet de identiteit van de persoon die hem kocht. Na een lange tijd leren we dat hij een persoon is in een zeer hoge positie, wellicht de opper ministers van Egypte. Maar voor nu weten we alleen dat Joseph een veilige plaats heeft bereikt, dat zijn eerste beproeving voorbij is, en dat er heldere vooruitzichten op hem wachten.
The sūrah does not as yet reveal the identity of the person who bought him. After a long time we learn that he is a person in a very high position, perhaps Egypt’s chief minister. But for now we only know that Joseph has reached a safe place, and that his first trial is over, and that bright prospects await him.
“Wees goed voor hem.” (Vers 21) Dit is hoe de meeste vertalers van de Qur’ān de eerste uitspraak weergeven van de man die Joseph kocht. Letterlijk zegt de man: “Wees vrijgevig in zijn verblijfplaats.” Hoewel dit bedoeld is als een instructie om hem vriendelijk te behandelen, duidt de uitdrukking op een grotere vriendelijkheid, ter contrast met zijn verblijf in de put en alle angsten die met die ervaring gepaard gingen.
“Be kind to him.” (Verse 21) This is how most translators of the Qur’ān render the first statement said by the man who bought Joseph. Literally the man says: “Be generous in his place of abode.” Although this is meant to be an instruction to treat him kindly, the expression signifies greater kindness to be contrasted with his stay in the well and all the fears that were associated with that experience.
Maar de man gaat verder en vertelt zijn vrouw wat hij hoopt voor de toekomst van de jongen:
But the man goes further and tells his wife of what he hopes for the boy’s future:
“Hij kan ons wellicht van dienst zijn, of wij kunnen hem als onze zoon aannemen.” (Vers 21) Misschien hadden zij geen kinderen, zoals sommige overleveringen suggereren. Daarom begon de man te denken dat, mocht de jongen aan de verwachtingen van zijn meester voldoen wat betreft intelligentie, karakter en uiterlijk, hij hem als zijn eigen zoon zou kunnen aannemen.
Een Beproeving van Verleiding
A Trial Of Temptation
Op dit punt ervaart Joseph de tweede beproeving in zijn leven. Deze is veel ernstiger en diepgaander dan de eerste. Het komt wanneer hem wijsheid en kennis zijn geschonken als een gebaar van de genade van God. Daarom staat hij er recht tegenover, en hij wordt eruit gered als beloning voor het doen van het goede. Deze beproeving neemt de vorm aan van verleiding, en de soera schetst een zeer geladen beeld van de gehele ontmoeting, toen Joseph kwetsbaar was voor grote risico's.
At this point Joseph experiences the second trial in his life. It is much more severe and profound than the first one. It comes when he has been given wisdom and knowledge as a gesture of God’s grace. Hence, he faces it squarely, and he is saved from it as a reward for doing good. This trial takes the form of temptation, and the sūrah paints a very charged picture of the whole encounter, when Joseph was vulnerable to great risks.
Zij, in wiens huis hij woonde, probeerde hem te verleiden. Zij sloot de deuren en zei: ‘Kom.’ Hij zei: ‘God behoede mij. Mijn heer heeft mijn verblijf hier goed gemaakt. Degenen die onrecht doen, zullen geen goed ervaren.’ Zij verlangde werkelijk naar hem, en hij verlangde naar haar. [Hij zou hebben toegegeven] indien hij niet een duidelijk teken van zijn Heer had gezien. Zo hebben Wij het kwaad en de onzedelijkheid van hem afgewend. Hij was werkelijk een van Onze getrouwe dienaren. En zij beiden renden naar de deur. Zij scheurde zijn hemd van achteren kapot. En bij de deur ontmoetten zij haar echtgenoot. Zij zei: ‘Wat zou de straf moeten zijn voor iemand die kwaadgeneigde plannen had met uw vrouw, behalve dat hij in de gevangenis wordt geworpen of een zware straf krijgt?’ [Joseph] zei: ‘Het was zij die mij probeerde te verleiden.’ Een van haar eigen huisgenoten getuigde: ‘Als zijn hemd van voren is gescheurd, dan spreekt zij de waarheid en liegt hij. Maar als het van achteren is gescheurd, dan liegt zij en spreekt hij de waarheid.’ Toen [haar echtgenoot] zag dat het hemd van Joseph van achteren was gescheurd, zei hij tegen haar: ‘Dit is inderdaad [een voorbeeld] van jullie list, vrouwen. Jullie list is werkelijk ontzagwekkend!’ Joseph, laat dit voorbijgaan! En jij, vrouw, vraag vergeving voor je zonde.
She in whose house he was living tried to seduce him. She bolted the doors and said, ‘Come.’ He said: ‘God protect me. Goodly has my master made my stay here. Those who do wrong come to no good.’ She truly desired him, and he desired her. [He would have succumbed] had he not seen a clear sign from his Lord. Thus We averted from him evil and indecency. He was truly one of Our faithful servants. And they both rushed to the door. She tore his shirt from behind. And at the door they met her husband. She said: ‘What ought to be the punishment of someone who had evil designs on your wife other than that he should be thrown in prison or some grievous punishment.’ [Joseph] said: It was she who sought to seduce me.’ One of her own household testified: ‘If his shirt has been torn from the front, then she is speaking the truth and he is lying. But if it has been torn from behind, then she is lying, and he is speaking the truth.’ When [her husband] saw that Joseph’s shirt was torn from behind, he said to her: ‘This is indeed [an instance] of the guile of you, women. Your guile is awesome indeed!’ Joseph, let this pass! And you, woman, ask forgiveness for your sin.
Vals Accusatie en Onweerlegbaar Getuigenis
False Accusation And Irrefutable Testimony
“Zij begeerde hem werkelijk, en hij begeerde haar. [Hij zou hebben toegegeven] indien hij niet een duidelijk teken van zijn Heer had gezien.” (Vers 24) Alle commentatoren op de Qur’ān, zowel uit het verleden als uit het heden, hebben hun aandacht gericht op dit laatste incident. Degenen die hun informatie uit Joodse bronnen hebben gehaald, vermelden talrijke legendarische verslagen waarin Joseph wordt beschreven als iemand die werd gedreven door een onverzadigbaar verlangen, en God niet in staat was hem te weerhouden ondanks al Zijn bewijzen. Er wordt gezegd dat hij het beeld van zijn vader aan het plafond zag, terwijl deze op zijn vinger beet. Een ander dergelijk verslag suggereert dat hij verschillende platen met kalligrafie zag, met verzen uit de Qur’ān, [Ja, de Qur’ān!] die een dergelijke handeling veroordeelden, maar hij ging door alsof hij niets zag. Toen stuurde God de engel Gabriël, die hem opdracht gaf om Joseph te redden.
“She truly desired him, and he desired her. [He would have succumbed] had he not seen a clear sign from his Lord.” (Verse 24) All commentators on the Qur’ān, past and present alike, have focused their attention on this last incident. Those who have taken their information from Jewish sources mention numerous legendary reports describing Joseph as one driven by insatiable desire, and God unable to restrain him despite all His evidence. He is said to have seen his father’s image on the ceiling, biting his finger. Another such report suggests that he saw several plates of calligraphy, with verses of the Qur’ān, [Yes, the Qur’ān!] denouncing such action, but he continues as though he saw nothing. Then God sent the angel Gabriel, telling him to save Joseph.
De engel sloeg hem in de borst. Er zijn veel dergelijke overleveringen, maar ze zijn allemaal duidelijk ongegrond en overduidelijk gefabriceerd.
The angel hit him in the chest. There are many such reports, but they are all clearly groundless and manifestly fabricated.
De meeste commentatoren van de Qur’ān zeggen dat haar verlangen fysiek was, terwijl het zijne mentaal was. Toen zag hij het bewijs van zijn Heer, en hij was in staat de verleiding te weerstaan.
Most commentators on the Qur’ān say that her desire was physical, whilst his was mental. Then he saw the evidence from his Lord, and he was able to resist temptation.
De overleden geleerde, Rashīd Riđā’, verwerpt deze visie geheel. Hij zegt dat zij de wens had hem te slaan vanwege zijn waardige verzet op het moment dat zij de meesteres was die gehoorzaamd moest worden. Aan de andere kant wilde hij haar afweren, maar hij gaf er de voorkeur aan om te proberen te ontsnappen.
The late scholar, Rashīd Riđā’, rejects this view altogether. He says that she desired to hit him because of his dignified resistance when she was the mistress to be obeyed. On the other hand, he desired to repel her, but he preferred to try to escape.
Een schandaal moet tot zwijgen worden gebracht
A Scandal Must Be Hushed
De echtgenoot ondernam geen enkele actie om zijn vrouw en zijn slaaf van elkaar te scheiden. Hij liet de zaken simpelweg voortgaan zoals voorheen, omdat dit de wijze is waarop paleizen met dergelijke zaken omgaan.
The husband did not take any action to separate his wife and his slave. He simply let matters go on as previously, because this is how palaces deal with such affairs.
Maar paleizen hebben muren met oren, en roddel is altijd alomtegenwoordig. Want dergelijke schandalen zorgen altijd voor interessante gesprekken: “In de stad zeiden de vrouwen: ‘De vrouw van de Grootminister probeert haar slaaf te verleiden, omdat ze hartstochtelijk verliefd op hem is. We zien dat zij duidelijk van het rechte pad afwijkt.’” (Vers 30)
But palaces are walls with ears, and gossip is always rife. For such scandals always provide interesting conversations: “In the city, women were saying: ‘The Chief Minister’s wife is trying to seduce her slave lad, as she is passionately in love with him. We see that she is clearly going astray.’“ (Verse 30)
Dit is het soort zaken dat vrouwen zeggen over dergelijke zaken in alle samenlevingen van de tijd van onwetendheid (Jahiliyyah).
This is the sort of thing women say about such matters in all jāhiliyyah societies.
Voor het eerst leren we wie de vrouw is, en we leren dat de man die Jozef kocht de ministerpresident van Egypte was. Dit wordt bekendgemaakt wanneer het schandaal publiek wordt, waarbij haar positie grafisch wordt beschreven: “De vrouw van de ministerpresident probeert haar slaaf te verleiden, omdat ze hartstochtelijk verliefd op hem is.” (Vers 30) De hare is een allesverterende liefde die de volledige controle overneemt. Daarom de opmerking: “We zien dat zij duidelijk van het rechte pad afwijkt.” (Vers 30) Zij zou het rolmodel moeten zijn, aangezien zij getrouwd is met een vooraanstaand persoon in het bestuur. Toch is zij smoorverliefd op de jonge man die haar echtgenoot had gekocht. Of misschien becommentarieerden zij slechts het feit dat zij het middelpunt van een schandaal was geworden. Het is niet de overtreding zelf die verwijtbaar is, maar het ontdekt worden terwijl men het doet. Als het verborgen blijft, wordt er geen schuld toegekend.
For the first time we learn who the woman is, and we learn that the man who bought Joseph was Egypt’s Chief Minister. This is announced as the scandal becomes public, with her position graphically described: “The Chief Minister’s wife is trying to seduce her slave lad, as she is passionately in love with him.” (Verse 30) Hers is a consuming love that takes complete hold. Hence the comment: “We see that she is clearly going astray.” (Verse 30) She is supposed to be the role model as she is married to a leading personality in government. Yet she is infatuated with the young man her husband had bought. Or perhaps they were merely commenting on the fact that she had become the centre of a scandal. It is not the offence itself that is reproachable, but of being found out doing it. If it remains concealed, no blame is attached.